ภาวะพร่องมวลกล้ามเนื้อ: ภัยเงียบและแนวทางป้องกันในวัยผู้ใหญ่ถึงผู้สูงอายุ
คำสำคัญ:
วัยผู้ใหญ่ตอนกลาง, ผู้สูงอายุ, การป้องกัน, ภาวะพร่องมวลกล้ามเนื้อ, ภัยเงียบบทคัดย่อ
ภาวะพร่องมวลกล้ามเนื้อ เป็นภาวะที่มวลและกำลังของกล้ามเนื้อลดลงอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้สมรรถภาพทางกายเสื่อมถอย เพิ่มความเสี่ยงต่อความเปราะบาง เสี่ยงต่อการหกล้ม และการสูญเสียความสามารถในการดำรงชีวิตประจำวัน แม้โดยทั่วไปจะถูกมองว่าเป็นปัญหาของผู้สูงอายุ แต่หลักฐานทางวิชาการบ่งชี้ว่า กระบวนการเสื่อมถอยของกล้ามเนื้อเริ่มต้นตั้งแต่วัยผู้ใหญ่ตอนกลาง โดยมวลกล้ามเนื้อจะลดลงเฉลี่ยร้อยละ 3-5 ทุกช่วงอายุ 10 ปี ภาวะนี้จึงนับเป็นภัยเงียบที่มักไม่ถูกรับรู้ในระยะแรก อีกทั้งยังสัมพันธ์กับโรคไม่ติดต่อเรื้อรังหลายชนิด เช่น เบาหวานชนิดที่ 2 โรคหัวใจและหลอดเลือด และภาวะอ้วนแแบบมวลกล้ามเนื้อน้อย เป็นต้น ซึ่งส่งผลกระทบต่อทั้งสุขภาพกาย สุขภาพจิต คุณภาพชีวิต และค่าใช้จ่ายด้านการดูแลสุขภาพ
แนวทางการป้องกันและจัดการภาวะนี้ ควรมุ่งเน้นการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะการออกกำลังกายแบบแรงต้าน การได้รับโปรตีน และวิตามินดีอย่างเพียงพอ และการตรวจคัดกรองตั้งแต่วัยผู้ใหญ่เพื่อเฝ้าระวังความเสี่ยง นอกจากนี้ การสนับสนุนเชิงสังคมและนโยบาย เช่น โครงการออกกำลังกายในชุมชน การส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพของกล้ามเนื้อ และการบูรณาการการตรวจคัดกรองภาวะพร่องมวลกล้ามเนื้อเข้ากับบริการดูแลสุขภาพขั้นพื้นฐานมีบทบาทสำคัญในการลดภาระระยะยาวของภาวะนี้
บทความนี้ มุ่งทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับภาวะพร่องมวลกล้ามเนื้อในช่วงวัยผู้ใหญ่ถึงผู้สูงอายุ โดยอธิบายกลไกการเกิด ปัจจัยเสี่ยง และผลกระทบต่อสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคม พร้อมนำเสนอแนวทางการป้องกันและการจัดการที่อิงหลักฐานเชิงประจักษ์ ซึ่งสามารถนำไปใช้ในการพัฒนานโยบายด้านสุขภาพ และส่งเสริมการปรับปรุงสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชากรอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
Beaudart, C., Alcazar, J., Aprahamian, I., Batsis, J. A., Yamada, Y., Prado, C. M., Reginster, J. Y., Sanchez-Rodriguez, D., Lim, W. S., Sim, M., von Haehling, S., Woo, J., & Duque, G. (2025). Health outcomes of sarcopenia: A consensus report by the outcome working group of the Global Leadership Initiative in Sarcopenia (GLIS). Aging Clinical and Experimental Research, 37(1), 100. https://doi.org/10.1007/s40520-025-02995-9
Benz, E., Pinel, A., Guillet, C., Capel, F., Pereira, B., De Antonio, M., Pouget, M., Cruz-Jentoft, A. J., Eglseer, D., Topinkova, E., Barazzoni, R., Rivadeneira, F., Ikram, M. A., Steur, M., Voortman, T., Schoufour, J. D., Weijs, P. J. M., & Boirie, Y. (2024). Sarcopenia and sarcopenic obesity and mortality among older people. JAMA Network Open, 7(3), e243604. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2024.3604
Bhat, G., Ireland, A., Shah, N., Gondhalekar, K., Mandlik, R., Kajale, N., Katapally, T., Bhawra, J., Damle, R., & Khadilkar, A. (2024). Prevalence and factors associated with sarcopenia among urban and rural Indian adults in middle age: A cross-sectional study from Western India. PLOS Glob Public Health, 4(10), e0003553. https://doi.org/10.1371/journal.pgph.0003553
Chen, L. K., Woo, J., Assantachai, P., Auyeung, T. W., Chou, M. Y., Iijima, K., Jang, H. C., Kang, L., Kim, M., Kim, S., Kojima, T., Kuzuya, M., Lee, J. S. W., Lee, S. Y., Lee, W. J., Lee, Y., Liang, C. K., Lim, J. Y., Lim, W. S., ... Arai, H. (2020). Asian working group for sarcopenia: 2019 consensus update on sarcopenia diagnosis and treatment. Journal of the American Medical Directors Association, 21(3), 300-307.e2. https://doi.org/10.1016/j.jamda.2019.12.012
Cruz-Jentoft, A. J., & Sayer, A. A. (2019). Sarcopenia. Lancet, 393(10191), 2636-2646. https://doi.org/10.1016/s0140-6736(19)31138-9
Ding, J., Yang, G., Sun, W., Li, Y., Wang, N., Wang, J., & Zhao, Y. (2024). Association of interleukin-6 with sarcopenia and its components in older adults: A systematic review and meta-analysis of cross-sectional studies. Annals of Medicine, 56(1), 2384664. https://doi.org/10.1080/07853890.2024.2384664
Duan, Z., Jiang, G., Zhu, Y., Huang, W., Huang, Y., & Yang, H. (2025). Association of possible sarcopenia and its components with all-cause mortality in a middle-aged and older population: A 9-year cohort study. Scientific Reports, 15(1), 30481. https://doi.org/10.1038/s41598-025-16034-0
Flor-Rufino, C., Barrachina-Igual, J., Pérez-Ros, P., Pablos-Monzó, A., & Martínez-Arnau, F. M. (2023). Resistance training of peripheral muscles benefits respiratory parameters in older women with sarcopenia: Randomized controlled trial. Archives of Gerontology and Geriatrics, 104, 104799. https://doi.org/10.1016/j.archger.2022.104799
Han, M., Woo, K., & Kim, K. (2024). Association of protein intake with sarcopenia and related indicators among Korean older adults: A systematic review and meta-analysis. Nutrients, 16(24), 4350. https://doi.org/10.3390/nu16244350
Huang, S., Zhou, F., Zhou, Y., Zhong, J., Hong, H., Weng, G., Wu, C., Liu, K., & Feng, W. (2025). Prevalence and influencing factors of sarcopenia among older adults in rural coastal areas of Ningbo City. Scientific Reports, 15, 6037. https://doi.org/10.1038/s41598-025-90017-z
Huang, W. F., Chen, Y. C., Chang, C. S., & Wu, C. H. (2025). Definition and diagnosis of sarcopenia: Asia-Pacific perspectives. Osteoporos and Sarcopenia, 11(2 Suppl), 2-10. https://doi.org/10.1016/j.afos.2025.05.004
Ispoglou, T., Norton, C., & McCullough, D. (2025). Editorial: Preventing sarcopenia and promoting musculoskeletal health in middle-aged adults: The role of exercise and nutrition. Frontiers in Sports and Active Living, 7, 1601326. https://doi.org/10.3389/fspor.2025.1601326
Jang, H., Kim, Y. H., & Min, J. (2022). Specific histamine regulating activity of surface-modified yeast vacuoles by histamine- binding protein and its immune-enhancing effect. Microbial Biotechnology, 15(10), 2645-2651. https://doi.org/10.1111/1751-7915.14116
Kim, D., Morikawa, S., Miyawaki, M., Nakagawa, T., Ogawa, S., & Kase, Y. (2025). Sarcopenia prevention in older adults: Effectiveness and limitations of non-pharmacological interventions. Osteoporos and Sarcopenia, 11(2 Suppl), 65-72. https://doi.org/10.1016/j.afos.2025.05.005
Kirk, B., Cawthon, P. M., Arai, H., Ávila-Funes, J. A., Barazzoni, R., Bhasin, S., Binder, E. F., Bruyere, O., Cederholm, T., Chen, L. K., Cooper, C., Duque, G., Fielding, R. A., Guralnik, J., Kiel, D. P., Landi, F., Reginster, J. Y., Sayer, A. A., Visser, M., … Global Leadership Initiative in Sarcopenia (GLIS) Group. (2024). The conceptual definition of sarcopenia: Delphi consensus from the global leadership initiative in Sarcopenia (GLIS). Age and Ageing, 53(3), afae052. https://doi.org/10.1093/ageing/afae052
Li, X., Li, C., Zhang, W., Wang, Y., Qian, P., & Huang, H. (2023). Inflammation and aging: Signaling pathways and intervention therapies. Signal Transduction and Targeted Therapy, 8(1), 239. https://doi.org/10.1038/s41392-023-01502-8
Luo, J., & Lee, R. Y. W. (2025). Physical activity reduces the incidence of sarcopenia in middle-aged adults. Ageing International, 50(1), 13. https://doi.org/10.1007/s12126-025-09590-3
Papadopoulou, S. K., Tsintavis, P., Potsaki, P., & Papandreou, D. (2020). Differences in the prevalence of sarcopenia in community-dwelling, nursing home and hospitalized individuals. A systematic review and meta-analysis. The Journal of Nutrition, Health & Aging, 24(1), 83-90. https://doi.org/10.1007/s12603-019-1267-x
Sathyakumar, S. (2025). Type 2 Diabetes and sarcopenia. Apollo Medicine, 22(3), 249-256. https://doi.org/10.1177/09760016251326660
Sha, T., Zhang, Y., Joshi, A. D., Lane, N. E., Wei, J., Li, W., Xie, H., Li, J., Li, C., Zeng, C., Lei, G., & Wang, Y. (2025). Smoking, alcohol and risk of sarcopenia: A Mendelian randomisation study. BMJ Open, 15(4), e091656. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2024-091656
Shi, Y., Tang, Y., Stanmore, E., McGarrigle, L., & Todd, C. (2023). Non-pharmacological interventions for community-dwelling older adults with possible sarcopenia or sarcopenia: A scoping review. Archives of Gerontology and Geriatrics, 112, 105022. https://doi.org/10.1016/j.archger.2023.105022
Somboontanont, W., & Thiengtham, S. (2025). Role of community nurses in sarcopenia screening and prevention for community-dwelling older adults. Journal of Public Health Nurses, 39(1), 93-113. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/phn/article/view/277022/186919 (in Thai)
Vanitcharoenkul, E., Unnanuntana, A., Chotiyarnwong, P., Laohaprasitiporn, P., Adulkasem, N., Asavamongkolkul, A., & Chandhanayingyong, C. (2024). Sarcopenia in Thai community-dwelling older adults: A national, cross-sectional, epidemiological study of prevalence and risk factors. BMC Public Health, 24, 311. https://doi.org/10.1186/s12889-024-17804-7
Wei, W. X., Mao, Z. F., Chen, M. L., & Meng, L. (2025). The impact of chronic diseases and lifestyle on sarcopenia risk in older adults: A population-based longitudinal study. Frontiers in Medicine, 12, 1500915. https://doi.org/10.3389/fmed.2025.1500915
World Health Organization. (2020). WHO Guidelines on physical activity and sedentary behaviour. https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/faa83413-d89e-4be9-bb01-b24671aef7ca/content
Zhang, N., Zhai, L., Wong, R. M. Y., Cui, C., Law, S. W., Chow, S. K. H., Goodman, S. B., & Cheung, W. H. (2024). Harnessing immunomodulation to combat sarcopenia: Current insights and possible approaches. Immunity & Ageing, 21(1), 55. https://doi.org/10.1186/s12979-024-00458-9
Zhao, X., Liu, D., Zhang, H., Shen, S., Zhang, N., Pan, Y., Fu, C., Wang, W., Ren, H., & Pan, X. (2024). Associations of physical activity intensity, frequency, duration, and volume with the incidence of sarcopenia in middle-aged and older adults: A 4-year longitudinal study in China. BMC Geriatrics, 24(1), 258. https://doi.org/10.1186/s12877-024-04873-x
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
