ผลของโปรแกรมส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านสู่บ้านต่อความมั่นใจในการดูแลของมารดา และการกลับมารักษาซ้ำของทารกเกิดก่อนกำหนดระยะท้าย
คำสำคัญ:
ทารกเกิดก่อนกำหนดระยะท้าย, ความมั่นใจในการดูแลของมารดา, การกลับมารักษาซ้ำ, การเปลี่ยนผ่านสู่บ้านบทคัดย่อ
ทารกเกิดก่อนกำหนดระยะท้ายมีลักษณะคล้ายทารกครบกำหนด ทำให้ได้รับการดูแลและจำหน่ายใกล้เคียงกัน อย่างไรก็ตาม ทารกกลุ่มนี้ยังคงมีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทางสุขภาพและอาจต้องกลับมารักษาซ้ำได้ การศึกษาวิจัยแบบกึ่งทดลองครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความมั่นใจในการดูแลของมารดาและการกลับมารักษาซ้ำของทารกเกิดก่อนกำหนดระยะท้าย ระหว่างกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านสู่บ้าน และกลุ่มควบคุมที่ได้รับการพยาบาลปกติ กลุ่มตัวอย่างคือ มารดาและทารกเกิดก่อนกำหนดระยะท้ายจำนวน 54 คู่ คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 27 คู่เท่ากัน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ (1) โปรแกรมส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านสู่บ้าน ซึ่งประกอบด้วยการประเมินความพร้อม การเตรียมตัวสำหรับการเปลี่ยนผ่านที่มีเนื้อหาเจาะจงกับทารกเกิดก่อนกำหนดระยะท้าย และการเสริมบทบาทด้วยการติดตามผ่าน LINE OA (2) แบบสอบถามความมั่นใจในการดูแลของมารดา และ (3) แบบบันทึกการมารักษาซ้ำ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติ Mann–Whitney U test, Friedman test และ Wilcoxon signed-rank test
ผลวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนความมั่นใจในการดูแลของมารดาเพิ่มขึ้นจากก่อนเข้าร่วมโปรแกรม (Mdn = 58.00, IQR [48.00, 63.00]) โดยเพิ่มขึ้นหลังจำหน่ายที่สัปดาห์ที่ 1 (Mdn = 63.00, IQR [60.00, 65.00]) และสัปดาห์ที่ 4 (Mdn = 67.00, IQR [64.00, 70.00]) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม คะแนนความมั่นใจหลังจำหน่ายทั้งสองช่วงเวลาสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z = -2.84, p < .05 and Z = -3.52, p < .01 ตามลำดับ) ส่วนอัตราการกลับมารักษาซ้ำภายใน 28 วันหลังเกิดของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมคิดเป็นร้อยละ 11.11 และร้อยละ 14.81 ตามลำดับ โดยไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
การศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า โปรแกรมส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านสู่บ้านมีประสิทธิผลสามารถช่วยส่งเสริมความมั่นใจในการดูแลของมารดาทารกเกิดกำหนดระยะท้าย แม้จะยังไม่สามารถลดอัตราการกลับมารักษาซ้ำได้อย่างชัดเจน ดังนั้น งานวิจัยในอนาคตควรเพิ่มเนื้อหาเกี่ยวกับการดูแลภาวะตัวเหลืองขณะทารกอยู่ที่บ้านซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการกลับมารักษาซ้ำ เพื่อเพิ่มศักยภาพของโปรแกรมและลดภาระการรักษาพยาบาลในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
American Academy of Pediatrics Section on Hospital Medicine. (2023). Caring for the hospi- talized child: A handbook of inpatient pediatrics (3rd ed.). American Academy of Pediatrics.
Amsalu, R., Oltman, S. P., Baer, R. J., Medvedev, M. M., Rogers, E. E., & Jelliffe-Pawlowski, L. (2022). Incidence, risk factors, and reasons for 30-day hospital readmission among healthy late preterm infants. Hospital Pediatrics, 12(7), 639-649. https://doi.org/10.1542/hpeds.2021-006215
Badr, L. K. (2005). Further psychometric testing and use of the maternal confidence questionnaire. Issues in Comprehensive Pediatric Nursing, 28(3), 163-174. https://doi.org/10.1080/01460860500227572
Bogdan, R. D., Bohiltea, R. E., & Toma, A. I. (2022). Respiratory follow up of the premature neonates-rationale and practical issues. Journal of Clinical Medicine, 11(6), 1746. https://doi.org/10.3390/jcm11061746
Bussathip, N., Chotibang, J., & Namprom, N. (2025). Effect of the multimedia supportive-educative nursing system program on maternal care behaviors for newborns with jaundice after hospital discharge. Nursing Journal CMU, 52(1), 56–68. (in Thai)
Department of Medical Services, Ministry of Public Health. (2024). Preterm corner at high risk newborn clinic. Department of Medical Services, Ministry of Public Health. (in Thai)
Gray, J. R., & Grove, S. K. (2021) Burns & Grove’s the practice of nursing research appraisal, synthesis, and generation of evidence (9th ed.). Elsevier. https://repository.unimus.ac.id/7931/1/JENNIF~1.PDF
Inta, N., Kantaroat, K., & Dasri, P. (2018). Predicting factors of readiness for hospital discharge among parents of premature infants in Maharaj Nakorn Chiang Mai Hospital. Journal of Nursing and Health Care, 36(1), 52–61. (in Thai)
Jang, E. H., & Ju, H. O. (2020). Effects of an infant care education program for mothers of late-preterm infants on parenting confidence, breastfeeding rates, and infants' growth and readmission rates. Child Health Nursing Research, 26(1), 11-22. https://doi.org/10.4094/chnr.2020.26.1.11
Jirapradittha, J., Rojanakarin, P., & Kiatchoosakun, P. (2020). Neonatal short-term outcomes in late preterm compared with term infants in Srinagarind Hospital. Journal of the Medical Association of Thailand, 103(Suppl. 1), 13-18. http://www.jmatonline.com/PDF/S13-S18-PB-103-S1.pdf
Joyner, J. A., Papermaster, A. E., & Champion, J. D. (2024). Characteristics of late preterm infant readmissions: A systematic review. Journal of the American Association of Nurse Practitioners, 36(6), 329-333. https://doi.org/10.1097/jxx.0000000000000986
Jung, S. Y., & Park, S. Y. (2024). The impact of mothers’ smartphone use, ehealth literacy, maternal role performance confidence, and online social support on health promotion behavior for infants and toddlers. Korean Journal of Health Promotion, 24(3), 134-141. https://doi.org/10.15384/kjhp.2024.00129
Kadiroğlu, T., & Güdücü Tüfekci, F. (2022). Effect of infant care training on maternal bonding, motherhood self-efficacy, and self-confidence in mothers of preterm newborns. Maternal and Child Health Journal, 26(1), 131-138. https://doi.org/10.1007/s10995-021-03287-0
Kaewwimol, P., Ruchiwit, M., & Liaw, J. J. (2022). Effects of a continuity of preterm infant care program on parenting outcomes and service utilization rates. The Open Public Health Journal, 15(1), e187494452206080. https://doi.org/10.2174/18749445-v15-e2206080
Kusyanti, T., Wirakusumah, F. F., Rinawan, F. R., Muhith, A., Purbasari, A., Mawardi, F., Puspitasari, I. W., Faza, A., & Stellata, A. G. (2022). Technology-based (Mhealth) and standard/tradi- tional maternal care for pregnant woman: A systematic literature review. Healthcare (Basel), 10(7), 1287. https://doi.org/10.3390/healthcare10071287
Meleis, A. I. (2010). Transitions theory: Middle range and situation specific theories in nursing research and practice. Springer.
Oltman, S. P., Rogers, E. E., Baer, R. J., Jasper, E. A., Anderson, J. G., Steurer, M. A., Pantell, M. S., Petersen, M. A., Partridge, J. C., Karasek, D., Ross, K. M., Feuer, S. K., Franck, L. S., Rand, L., Dagle, J. M., Ryckman, K. K., & Jelliffe-Pawlowski, L. L. (2021). Newborn metabolic vulnera- bility profile identifies preterm infants at risk for mortality and morbidity. Pediatric Research, 89(6), 1405-1413. https://doi.org/10.1038/s41390-020-01148-0
Osterman, M. J. K., Hamilton, B. E., Martin, J. A., Driscoll, A. K., & Valenzuela, C. P. (2023). Births: Final data for 2021. National Vital Statistics Reports, 72(1), 1-53. https://stacks.cdc.gov/view/cdc/122047
Phetcharak, W., Phungcham, C., & Neititumwattana, W. (2023). Effectiveness of the transitional period preparation through line application for self-health care behavior of the primipara mother and newborn baby in Samutprakan Hospital. Samutprakan Hospital Journal (SMPK HOS J), 1(2), 47-65. (in Thai)
Phianching, K., Chaimongkol, N., & Pongjaturawit, Y. (2020). Effects of the parental sensitivity intervention among mothers and fathers of preterm infants: A quasi-experimental study. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 24(2), 246-259.
Pikulngam, J., Teerarungsikul, N., & Sananreangsak, S. (2022). Effect of a maternal preparation program on premature infant care behaviors during transition period from hospital to home. The Journal of Faculty of Nursing Burapha University, 30(3), 60–72. (in Thai)
Premji, S. S., Pana, G., Currie, G., Dosani, A., Reilly, S., Young, M., Hall, M., Williamson, T., & Lodha, A. K. (2018). Mother's level of confidence in caring for her late preterm infant: A mixed methods study. Journal of Clinical Nursing, 27(5-6), e1120-e1133. https://doi.org/10.1111/jocn.14190
Quinn, J. M., Sparks, M., & Gephart, S. M. (2017). Discharge criteria for the late preterm infant: A review of the literature. Advances in Neonatal Care, 17(5), 362-371. https://doi.org/10.1097/ANC.0000000000000406
Sharma, D., Padmavathi, I. V., Tabatabaii, S. A., & Farahbakhsh, N. (2021). Late preterm: A new high risk group in neonatology. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 34(16), 2717-2730. https://doi.org/10.1080/14767058.2019.1670796
Sparks, M. C. (2019). Internal and external variables associated with late preterm infant mothers' readiness for discharge. [Doctoral dissertation, The University of Arizona]. https://repository.arizona.edu/server/api/core/bitstreams/5a4d3caf-8233-4165-ac31-f3f8ca096714/content
Sungkasrisombut, K., & Machara, S. (2021). Effect of blended discharge planning model on knowledge and skills for mothers of premature infants. Udonthani Hospital Medical Journal, 29(3), 333–345. (in Thai)
Tognasso, G., Gorla, L., Ambrosini, C., Figurella, F., De Carli, P., Parolin, L., Sarracino, D., & Santona, A. (2022). Parenting stress, maternal self-efficacy and confidence in caretaking in a sample of mothers with newborns (0–1 month). International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(15), 9651. https://doi.org/10.3390/ijerph19159651
Wangruangsatid, R., Srisuphan, W., Picheansathian, W., & Yenbut, J. (2012). Effects of a transitional care program on premature infants and their mothers. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 16(4), 294-312.
World Health Organization. (2023). Preterm birth. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/preterm-birth
Zahr, L. K. (1991). The relationship between maternal confidence and mother–infant behaviors in premature infants. Research in Nursing & Health, 14(4), 279-286. https://doi.org/10.1002/nur.4770140406
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
