ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความวิตกกังวลของผู้ป่วยก่อนการผ่าตัดต้อกระจก ในโรงพยาบาลทุติยภูมิ

ผู้แต่ง

  • ใบบุญ เชื่อช่าง คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต
  • วิมลรัตน์ บุญเสถียร คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต
  • น้ำอ้อย ภักดีวงศ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต

คำสำคัญ:

การผ่าตัดต้อกระจก, ระดับเศรษฐานะ, ความต้องการข้อมูล, การสนับสนุนจากบุคคลากรสุขภาพ, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, ความวิตกกังวลก่อนการผ่าตัด

บทคัดย่อ

โรคต้อกระจกสามารถรักษาได้ด้วยการผ่าตัด แต่ผู้ป่วยมักมีความวิตกกังวลก่อนผ่าตัด ซึ่งอาจส่งผลต่อความร่วมมือในการรักษา ทำให้ต้องงดหรือเลื่อนการผ่าตัดออกไป การวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความวิตกกังวลก่อนการผ่าตัด และความสัมพันธ์กับปัจจัยระดับเศรษฐานะ ความต้องการข้อมูล การสนับสนุนจากแพทย์และพยาบาล และความรอบรู้ด้านสุขภาพ กับความวิตกกังวลของผู้ป่วยก่อนการผ่าตัดต้อกระจก กลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 177 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นระหว่าง .71 - .92 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงบรรยาย และสถิติสหสัมพันธ์แบบเรียงอันดับของสเปียร์แมน

ผลการวิจัย พบว่าผู้ป่วยมีความวิตกกังวล ระดับปานกลาง (M= 47.18, SD = 9.67) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ทางบวกระดับต่ำกับความวิตกกังวลก่อนการผ่าตัดต้อกระจกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p < .01 ได้แก่ ความต้องการข้อมูลด้านความรู้สึก (rs =.203) และความรอบรู้ด้านสุขภาพขั้นพื้นฐาน (rs  =.228) ผลการศึกษาชี้ให้เห็นความจำเป็นของการประเมินระดับความวิตกกังวลก่อนการผ่าตัดต้อกระจก และการสื่อสารข้อมูลที่สอดคล้องกับระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ป่วย โดยเฉพาะความรู้สึกเกี่ยวกับความปวดและการมองไม่เห็นชั่วคราว เพื่อลดความวิตกกังวลก่อนการผ่าตัด

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

ลุนนี จิ่มอาษา และวัลลภา ช่างเจรจา. ผลของโปรแกรมการเตรียมผ่าตัดต่อความวิตกกังวลและภาวะแทรกซ้อนในการผ่าตัดต้อกระจก แผนกจักษุ โรงพยาบาลบึงกาฬ. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม. 2563;4(7):75-87. https://thaidj.org/index.php/AJMP/article/view/8913

World Health Organization. World Report on Vision. https://www.who.int/publications/i/item/world-report-on-vision. Access Mar 20, 2025.

โรงพยาบาลสิงห์บุรี. รายงานสถิติผู้ป่วยและการให้บริการห้องผ่าตัด โรงพยาบาลสิงห์บุรี ปีงบประมาณ 2566–2568 [ฐานข้อมูลภายใน (HOSxP)]. สิงห์บุรี: โรงพยาบาลสิงห์บุรี; 2568.

เกษรา ทวีแสง. ผลของโปรแกรมการลดความวิตกกังวลของผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดต้อกระจกในโรงพยาบาลร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ. 2564;2(1):163-174. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jrhi/article/view/252523

ดวงใจ เปลี่ยนบำรุง และปาริฉัตร อุทัยพันธ์. ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยพื้นฐานกับการรับรู้สุขภาพเกี่ยวกับโรคตาต้อกระจก ในผู้สูงอายุ จังหวัดยะลา. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2560;4(2):157-171. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/scnet/article/view/92836

Lader M, Marks I. Clinical Anxiety. In London: Heinemann Medical Books. 1971.

วารุณี กุลราช, วัลภา คุณทรงเกียรติ และสุภาภรณ์ ด้วงแพง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความวิตกกังวลก่อนผ่าตัดในผู้ป่วยผ่าตัดตา. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์. 2560;9(1):1-12. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/unc/article/view/111737

Obuchowska I, Konopinska J. Fear and anxiety associated with cataract surgery under local anesthesia in adults: A systematic review. Psychol Res Behav Manag. 2021;14:781-793. doi:10.2147/PRBM.S314214

ศศิธร สุทธิสนธิ์, ทิพา ต่อสกุลแก้ว, วีนัส ลีฬหกุล. ผลของโปรแกรมการเตรียมความพร้อมโดยใช้แนวคิดการบรรลุจุดมุ่งหมายต่อความวิตกกังวลและความร่วมมือในการผ่าตัดต้อเนื้อตาที่โรงพยาบาลระดับทุติยภูมิแห่งหนึ่ง. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน. 2561;24(1):98-107. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/CUTJ/article/view/240707

Ramirez DA, Brodie FL, Rose-Nussbaumer J, Ramanathan S. Anxiety in patients undergoing cataract surgery: a pre- and postoperativecomparison. Clin Ophthalmol. 2017;11:1979-1986. doi:10.2147/OPTH.S146135

Asiri S, Currie J, Duff J, Guilhermino M. Effectiveness of virtual Reality interventions for perioperative anxiety in adults: A systemic review with meta-analysis. J Clin Nurs. 2025;34(9):3539-3559. doi:10.1111/jocn.17806

Bedaso A, Mekonnen N, Duko B. Prevalence and factors associated with preoperative anxiety among patients undergoing surgery in low-income and middle-income countries: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2022;12(3):e058187. doi:10.1136/bmjopen-2021-058187

Woldegerima, Fitwi, Yimer, Hailekiros. Prevalence and factors associated with preoperative anxiety among elective surgical patients at University of Gondar Hospital. Gondar, Northwest Ethiopia, 2017. A cross-sectional study. Int J Surg Open. 2018;10:21-29. doi:10.1016/j.ijso.2017.1ss1.001

กชกร ทานาม, สมพร ชินโนรส, สุดารัตน์ พรประภา, วนิดา ศรีวรกุล และชนัญชิดา สุขชนะโชติ. ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลกับความวิตกกังวลก่อนผ่าตัดของผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดศัลยกรรม โรงพยาบาลเลิดสิน. วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ. 2567;10(1):113-125. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/slc/article/view/269277

Oymaagaclio K, Ates S. Identifying Factors Affecting Anxiety Levels in the Patients Planned for Cataract Surgery: A Crossectional Study. International Journal of Caring Sciences. 2019;12(2):639-648. https://www.internationaljournalofcaringsciences.org/docs/6_ates_original_12_2_2.pdf

อุดมศักดิ์ แซ่โง้ว, รัตติยา อักษรทอง และอภิญญา เลาหประภานนท์. ผลของเศรษฐานะต่อการบรรลุผลสำเร็จในการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคเบาหวาน. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2561. https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/5021?locale-attribute=th

กนกลักษณ์ ทองกัลยา. ผลกระทบคู่ของประกันสุขภาพและระดับเศรษฐฐานะต่อการใช้บริการสุขภาพและความต้องการซ่อนเร้นในประเทศไทย: ผลการศึกษาเชิง ลึกจากแบบสำรวจ 2 ชุด.วิทยานิพนธ์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2567. doi:10.58837/CHULA.THE.2024.1186

Mishel MH. Uncertainty in illness. Image J Nurs Sch. 1988;20(4):225-232. doi:10.1111/j.1547-5069.1988.tb00082.x

วงเดือน ธรรมสุนทร. การศึกษาความต้องการข้อมูลก่อนผ่าตัดของผู้ป่วยต้อกระจก โรงพยาบาลเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ระยอง. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี. 2563;3(2):63-75. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pck/article/view/241429

เรวดี ศรีสุข และเครือวัลย์ อินทขันตรี. ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเอง ของผู้สูง-อายุภายหลังการผ่าตัดต้อกระจก. วารสารการพยาบาล การสาธารณสุขและการศึกษา. 2563;21(2):65-76. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnpy/article/view/243086

ตฏิลา จำปาวัลย์. ความวิตกกังวลตามสถานการณ์. วารสารพุทธจิตวิทยา. 2561;3(1):13-20. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jbp/article/view/242981

Sørensen K, Pelikan JM, Röthlin F, et al. Health literacy in Europe: comparative results of the European health literacy survey (HLS-EU). Eur J Public Health. 2015;25(6):1053-1058. doi:10.1093/eurpub/ckv043

Demirel A, Balkaya AN, Onur T, Karaca Ü, Onur A. The effect of health literacy on preoperative anxiety levels in patients undergoing elective surgery. Patient Prefer Adherence. 2023;17:1949-1961. doi:10.2147/PPA.S419866

Mutlu M, Mutlu A, Oktar D, Yelken B, Arslantas D, Unsal A. Preoperative anxiety and health literacy in patients applying to the anesthesia outpatient clinic. Eur J Public Health. 2022;32(Supplement_3). doi:10.1093/eurpub/ckac130.185

เมทินี เมทนีดล. รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนร่วมกับความรอบรู้ทางด้านสุขภาพในการ ป้องกันโรคต้อกระจกของผู้สูงอายุ จังหวัดกาฬสินธุ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาเอก]. มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น. 2564. https://tdc.thailis.or.th/tdc/browse.php?option=show&browse_type=title&titleid=580913

สุภาพ อารีเอื้อ และพิชญ์ประอร ยังเจริญ. แบบประเมินสมรรถภาพการรู้คิด 6 ข้อฉบับภาษาไทย : การทดสอบคุณสมบัติ ทางจิตวิทยา. รามาธิบดีพยาบาลสาร. 2563;26(2):188-202. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RNJ/article/view/217560

ดาราวรรณ ต๊ะปินตา. การลดความวิตกกังวลของพยาบาลประจำการที่ดูแลผู้ป่วยโรคเอดส์ด้วยวิธีการปรับเปลี่ยนความคิดร่วมกับการฝึกสติ [วิทยานิพนธ์]. กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2535. doi:10.14457/CU.the.1992.548

วิมลรัตน์ บุญเสถียร และอรทัย เหรียญทิพยะสกุล. ความสัมพันธ์ของความฉลาดทางสุขภาพกับการจัดการตนเอง ในผู้เป็นเบาหวาน ชนิดที่ 2 ที่อาศัยในชุมชนจังหวัดปทุมธานี. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย. 2564;14(1):198-212. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/trcnj/article/view/253341

ณาตยา โสนน้อย, ประภาพรรณ ปุ่นอุดม, ประไพพรรณ ฤทธิฦาชัย, นงนุช เตชะวีรากร, ภัทรพร เขียวหวาน และสุรศักดิ์ ตรีนัย. ความคาดหวังของผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิดและผู้ดูแลผู้ป่วย : มุมมองจากการศึกษาเชิงคุณภาพ. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก. 2562;30(2):26-37. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/journalthaicvtnurse/issue/view/16526

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-05-20

รูปแบบการอ้างอิง

1.
เชื่อช่าง ใ, บุญเสถียร ว, ภักดีวงศ์ น. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความวิตกกังวลของผู้ป่วยก่อนการผ่าตัดต้อกระจก ในโรงพยาบาลทุติยภูมิ. J Chulabhorn Royal Acad [อินเทอร์เน็ต]. 20 พฤษภาคม 2026 [อ้างถึง 25 ตุลาคาม 2026];8(3):213-2. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jcra/article/view/278292

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย