บทบาทของพยาบาลในการส่งเสริมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุที่เป็นโรคต่อมลูกหมากโต
คำสำคัญ:
บทบาทของพยาบาล, การจัดการตนเอง, ผู้สูงอายุ, โรคต่อมลูกหมากโตบทคัดย่อ
ภาวะต่อมลูกหมากโตเป็นปัญหาสุขภาพที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุชาย ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตเนื่องจากก่อให้เกิดอาการผิดปกติที่เกี่ยวกับการขับถ่ายปัสสาวะ หรือก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง คือ การทำงานของไตเสื่อมลงส่งผลให้ไตวายได้ในที่สุด บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนบทบาทของพยาบาลในการส่งเสริมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุที่เป็นโรคต่อมลูกหมากโต ให้สามารถจัดการตนเองต่อการเจ็บป่วยและดูแลตนเองได้ เนื่องจากแนวคิดการจัดการตนเองเป็นการมุ่งเน้นให้ผู้ป่วยมีการดูแลสุขภาพของตนเองผ่านการจัดการอาการ การรักษา และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองต่อการเจ็บป่วย พยาบาลจึงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุที่มีภาวะต่อมลูกหมากโตใน 3 ด้าน ได้แก่ 1) การจัดการตนเองด้านการรักษาโดยให้ความรู้เกี่ยวกับโรค ส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ และเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน 2) การจัดการด้านบทบาทการดำรงชีวิตประจำวัน โดยแนะนำการออกกำลังกายที่เหมาะสม สนับสนุนการตัดสินใจเกี่ยวกับการรักษา และให้คำปรึกษาด้านสุขภาพทางเพศ และ 3) การจัดการด้านการจัดการทางอารมณ์ โดยช่วยลดความวิตกกังวล ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัว และเฝ้าระวังภาวะซึมเศร้า การมีบทบาทของพยาบาลในการให้ความรู้และสนับสนุนการจัดการตนเองจะช่วยลดความรุนแรงของโรค ลดภาวะแทรกซ้อน และส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะต่อมลูกหมากโตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กรณ์ นงค์กระโทก, ลินจง โปธิบาล และโรจนี จินตนาวัฒน์. (2563). ภาพสะท้อนทางความคิดต่อการเจ็บป่วย และคุณภาพชีวิตในผู้สูงอายุโรคต่อมลูกหมากโต: การศึกษาความสัมพันธ์. วารสารสภาการพยาบาล, 35(1), 31-45.
จักรพงศ์ จิรสิริธรรม. (2567). ต่อมลูกหมากโต ภัยร้ายที่ผู้ชายต้องเจอ. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2568 จาก https://www.princsuvarnabhumi.com/articles/enlarged-prostate.
ทีปภา แจ่มกระจ่าง และพัสมณฑ์ คุ้มทวีพร. (2558). การพยาบาลผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: ทีเอสบี โปรดักส์.
ยมนา ชนะนิล และณัฐนันท์ คำพิริยะพงศ์. (2565). การพยาบาลผู้สูงอายุที่มีภาวะต่อมลูกหมากโต. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 38(2), 11-23.
วณิชา พึ่งชมภู. (2563). การพยาบาลผู้สูงอายุ: ประเด็นทางสุขภาพที่น่าสนใจ. เชียงใหม่: เอ็น.พี.ที.ปริ้นติ้ง.
ศิริรัตน์ ปานอุทัย. (2560). การพยาบาลผู้สูงอายุ เล่ม 2. เชียงใหม่: สมาร์ทโคตติ้งแอนด์เซอร์วิส จำกัด.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566). รายงานสถิติประชากรผู้สูงอายุในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2568). จำนวนผู้ป่วยใน (หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า และสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการและครอบครัว) รวมทุกการวินิจฉัยโรค จำแนกตามเพศและโรค/กลุ่มโรค 298 โรคตามบัญชีจำแนกโรคระหว่างประเทศ ฉบับแก้ไข ครั้งที่ 10 ทั่วราชอาณาจักร พ.ศ. 2560-2566. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2568 จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/nso/statistics_and_indicators?impt_branch=305.
อภินภัส ประจวบ, โรจนี จินตนาวัฒน์ และกนกพร สุคำวัง. (2564). ปัจจัยทำนายการจัดการตนเองในผู้สูงอายุโรคต่อมลูกหมากโต. พยาบาลสาร, 48(2), 146-157.
An, Z., et al. (2024). Life disturbance and hospital visit experiences among Chinese patients with benign prostatic hyperplasia: A qualitative study. BMC Primary Care, 25(1), 149. https://doi.org/10.1186/s12875-024-02378-5
Castellan, P., Ferretti, S., Litterio, G., Marchioni, M., & Schips, L. (2023). Management of urinary incontinence following radical prostatectomy: Challenges and solutions. Therapeutics and Clinical Risk Management, 19, 43-56. https://doi.org/10.2147/TCRM.S283305
Chen, X., et al. (2025). Comprehensive analysis of the global, regional, and national burden of benign prostatic hyperplasia from 1990 to 2021. Scientific Report, 15. https://doi.org/10.1038/s41598-025-90229-3
Das, K., & Buchholz, N. (2019). Benign prostate hyperplasia and nutrition. Clinical Nutrition ESPEN, 33, 5-11. https://doi.org/10.1016/j.clnesp.2019.07.015
Estill, M. C., Ford, A., Omeira, R., & Rodman, M. (2023). Finasteride and dutasteride for the treatment of male androgenetic alopecia: A review of efficacy and reproductive adverse effects. Georgetown Medical Review, 7(1). https://doi.org/10.52504/001c.88531
Lorig, K. R. & Holman, H. (2003). Self-management education: History, definition, outcomes, and mechanisms. Annals of Behavioral Medicine: A Publication of the Society of Behavioral Medicine, 26(1), 1-7. https://doi.org/10.1207/S15324796ABM2601_01
Lim, K. B. (2017). Epidemiology of clinical benign prostatic hyperplasia. Asian Journal of Urology, 4(3), 148-151. https://doi.org/10.1016/j.ajur.2017.06.004
Li, M., Zhao, Y., Zhang, Z., & Smith, J. A. (2020). Genome-wide association study identifies novel loci associated with benign prostatic hyperplasia. Prostate Cancer and Prostatic Diseases, 23(4), 678-686. https://doi.org/10.1038/s41391-020-00303-2
Liu, X., et al. (2023). The relationship between depression and benign prostatic hyperplasia in middle-aged and elderly men in India: A large-scale population study. BMC Public Health, 23, 2152. https://doi.org/10.1186/s12889-023-17027-2
Mousavi, S. N., et al. (2024). Association between dietary phytochemical index and risk of benign prostatic hyperplasia: A case-control study. Journal of Health, Population and Nutrition, 43(35). https://doi.org/10.1186/s41043-024-00531-5
Ng, M., Leslie, S. W., & Baradhi, K. M. (2024). Benign Prostatic Hyperplasia. Retrieved June 12, 2025 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK558920/.
Ouyang, C., Zhou, L., Liu, J., Wang, L., & Lu, Y. (2025). Benign prostatic hyperplasia increases long-term chronic kidney disease risk. Mayo Clinic Proceedings, 100(5), 790-800. https://doi.org/10.1016/j.mayocp.2024.11.024
Park, J., Suh, J., Yoo, S., Cho, M. C., & Son, H. (2020). Bladder wall thickness and detrusor wall thickness can help to predict the bladder outlet obstruction in men over the age of 70 years with symptomatic benign prostatic hyperplasia. Investigative and Clinical Urology, 61, 491-497. https://doi.org/10.4111/icu.20190376
Salisbury, B. H., Leslie, S. W., & Tadi, P. (2024). 5 α-Reductase Inhibitors. Retrieved June 12, 2025 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK555930/.
United Nations. (2020). World Population Ageing 2020 Highlights. Retrieved December 15, 2024 from https://www.un.org/development/desa/pd/news/world-population-ageing-2020-Highlights.
Wang, J., et al. (2023). Robot assisted versus open radical prostatectomy: A systematic review and meta analysis of prospective studies. Journal of Robotic Surgery, 17, 2617-2631. https://doi.org/10.1007/s11701-023-01714-8
Wymer, K. M., Thao, V., Narang, G., Borah, B. J., Cheney, S., & Humphreys, M. R. (2024). Evaluation of private payer and patient out-of-pocket costs associated with the surgical management of benign prostatic hyperplasia. Urology, 184, 87-93. https://doi.org/10.1016/j.urology.2023.11.015
Xia, B.-W., et al. (2021). Relationship between serum total testosterone and prostate volume in aging men. Scientific Reports, 11(14122), 1-7. https://doi.org/10.1038/s41598-021-93728-1
Yamada, Y., et al. (2020). Comparison of perioperative outcomes in elderly (age≧75 years) vs. younger men undergoing robot-assisted radical prostatectomy. PLOS ONE, 15(6), e0234113. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0234113
Yim, P. W., et al. (2015). Health-related quality of life, psychological well-being, and sexual function in patients with benign prostatic hyperplasia after prostatic surgery. Applied Nursing Research: ANR, 28(4), 274-280. https://doi.org/10.1016/j.apnr.2015.02.007
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
2. บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข
