ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนความเชื่อด้านการบริโภคอาหารลดโซเดียม ต่อความดันโลหิตของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้
คำสำคัญ:
แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ, ความดันโลหิตสูง, อาหารลดโซเดียมบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้ เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดผลก่อนและหลังการทดลอง (pretest–posttest design) เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนความเชื่อด้านการบริโภคอาหารลดโซเดียมต่อความดันโลหิตของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ โรงพยาบาลวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 48 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 24 คน โดยกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ และกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการปรับเปลี่ยนความเชื่อด้านการบริโภคอาหารลดโซเดียมที่พัฒนาจากทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ (Health Belief Model) เป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัย ได้แก่ เครื่องวัดความดันโลหิต แบบประเมินความรู้เกี่ยวกับการบริโภคอาหารลดโซเดียม และแบบสอบถามประเมินพฤติกรรมการบริโภคอาหารลดโซเดียม วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติทดสอบที
ผลการศึกษาพบว่า หลังเข้าร่วมโปรแกรมการปรับเปลี่ยนความเชื่อด้านการบริโภคอาหารลดโซเดียม กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เกี่ยวกับการบริโภคอาหารลดโซเดียมสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรม (mean= 44.29, SD= 2.03) ค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการบริโภคอาหารลดโซเดียมสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรม (mean= 42.08, SD= 0.97) และค่าเฉลี่ยความดันโลหิตต่ำกว่าก่อนได้รับโปรแกรม และต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. World health statistics. All rights reserved. Publications of the World Health Organization. WHO; 2020 [cited 2022 Jan 4]. Available from: https://apps.who.int/iris/handle/10665/79059
Ministry of Public Health. Strategy and planning division. Public health statistics 2019. Bangkok: Samcharoen Panich Printing; 2020. (in Thai).
Panmung N, Yoolerdlop A, Jaepor A. World stroke day 2018 campaign. [Internet]. 2018. Available from: https://www.thaincd.com/2018/news/announcement-detail. (in Thai).
Thai Hypertension Society. Guidelines in the treatment of hypertension 2019. Chiang Mai: Trickthink; 2019. (in Thai).
Verdecchia P, Reboldi G, Angeli F. The 2020 International Society of Hypertension global hypertension practice guidelines - key messages and clinical considerations. Eur J Intern Med. 2020 Dec;82:1-6. doi: 10.1016/j.ejim.2020.09.001. Epub 2020 Sep 22. PMID: 32972800.
Arnett DK, Claas SA. Omics of blood pressure and hypertension. Circ Res. 2018 May 11;122(10):1409-19. doi: 10.1161/CIRCRESAHA.118.311342. PMID: 29748366.
Liew SJ, Lee JT, Tan CS, Koh CHG, Van Dam R, Müller-Riemenschneider F. Sociodemographic factors in relation to hypertension prevalence, awareness, treatment and control in a multi-ethnic Asian population: a cross-sectional study. BMJ Open. 2019 May 19;9(5):e025869. doi: 10.1136/bmjopen-2018-025869. PMID: 31110091; PMCID: PMC6530395.
Bahloul A, Hammami R, Charfeddine S, Triki S, Bouattour N, Abid L, et al. Epidemiological and clinical profile of hypertensive octogenarian patients and factors associated with uncontrolled hypertension: observational study of 346 patients. Pan Afr Med J. 2021 Jul 15;39:202. doi: 10.11604/pamj.2021.39.202.28466. PMID: 34603583; PMCID: PMC8464201.
Aberhe W, Mariye T, Bahrey D, Zereabruk K, Hailay A, Mebrahtom G, et al. Prevalence and factors associated with uncontrolled hypertension among adult hypertensive patients on follow-up at Northern Ethiopia, 2019: cross-sectional study. Pan Afr Med J. 2020 Jul 15;36:187. doi: 10.11604/pamj.2020.36.187.23312. PMID: 32952831; PMCID: PMC7467626.
Mitra M, Wulandari W. Factors affecting uncontrolled blood pressure among elderly hypertensive patients in Pekanbaru City, Indonesia. Open Access Maced J Med Sci. 2019 Apr 13;7(7):1209-13. doi: 10.3889/oamjms.2019.255. PMID: 31049109; PMCID: PMC6490495.
Abegaz TM, Abdela OA, Bhagavathula AS, Teni FS. Magnitude and determinants of uncontrolled blood pressure among hypertensive patients in Ethiopia: hospital-based observational study. Pharm Pract (Granada). 2018 Apr-Jun;16(2):1173. doi: 10.18549/PharmPract.2018.02.1173. PMID: 30023028; PMCID: PMC6041209.
Sittiwang S, Uengwattana S, Thamdee D. Effect of a self-management promotion program on health behaviors and blood pressure levels in patients with uncontrolled hypertension. J Nurs Sci. 2020;47(2):85-97. (in Thai).
Grodner M, Escott-Stump S, Dorner S. Nutritional foundations and clinical applications: a nursing approach. 10th ed. St. Louis: Elsevier; 2015. p. 141-8.
Chailimpamontree W, Kantachuvesiri S, Aekplakorn W, Lappichetpaiboon R, Sripaiboonkij Thokanit N, Vathesatogkit P, et al. Estimated dietary sodium intake in Thailand: a nationwide population survey with 24-hour urine collections. J Clin Hypertens (Greenwich). 2021 Apr;23(4):744-54. doi: 10.1111/jch.14147.
Grillo A, Salvi L, Coruzzi P, Salvi P, Parati G. Sodium intake and hypertension. Nutrients. 2019 Aug 21;11(9):1970. doi: 10.3390/nu11091970. PMID: 31438636; PMCID: PMC6770596.
Wutthikitcharat W, Nakawiro P, Bosittipichet T. Factors associated with blood pressure control among hypertensive patients. JPMAT [Internet]. 2021 May 14 [cited 2025 Jan 1];11(1):128-43. Available from: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JPMAT/article/view/247253. (in Thai).
He FJ, Li J, Macgregor GA. Effect of longer-term modest salt reduction on blood pressure: Cochrane systematic review and meta-analysis of randomized trials. BMJ. 2013 Apr 3;346:f1325. doi: 10.1136/bmj.f1325. PMID: 23558162.
Watthana Nakhon Hospital. Medical records and hospital statistics. Sa Kaeo: Watthana Nakhon Hospital; 2021. (in Thai).
Ekkantong P, Jitjaeng U, Sirijakwan P, Kriangsinyos W. Sodium content in popular foods in the northeastern region of Thailand. J Health Nurs Educ. 2018;24(2):6-17. (in Thai).
Becker MH. The health belief model and sick role behavior. Health Educ Monogr. 1974;2(4):409-19. doi: 10.1177/109019817400200407.
Boonchoed C. Monitoring bedridden patients, cancer patients, and primary pharmaceutical care using LINE application in Phon Ngam, Nong Mee, Kam Maet, Kut Chum Municipal, Kut Chum District, Yasothon Province. J Public Health. 2018;27(5):920-6. (in Thai).
Pinsapachanan W. Development of a care system for patients with uncontrolled hypertension at the Tambon Health Promotion Hospital, Bo Phloi District, Kanchanaburi Province. J Community Public Health Council. 2021;3(1):23-37. (in Thai).
Thongkhaw S, Kimsungnoen N, Namjantra R. Effect of a support and education program on self-care behaviors and blood pressure levels in adults with uncontrolled hypertension. J Cardiovasc Nurs. 2021;32(2):73-88. (in Thai).
Suwanna K, Sitibunrung W, Kaewdam J, Leosak Inthanuaphap L, Homprasith J, Damtong S, Nurapak A. Effectiveness of a salt reduction program on dietary behaviors in high-risk groups for hypertension. Thai J Health Sci. 2021;3(2):1-13. (in Thai).
Sakboonyarat B, Rangsin R, Kantiwong A, Mungthin M. Prevalence and associated factors of uncontrolled hypertension among hypertensive patients: a nationwide survey in Thailand. BMC Res Notes. 2019 Jul 4;12(1):380. doi: 10.1186/s13104-019-4417-7. PMID: 31272496; PMCID: PMC6610935.
Supthawee H, Phaitoon W, Mewadee S. Effect of a health belief model program on knowledge, stroke prevention behaviors, and blood pressure levels in patients with hypertension. J Army Nurs. 2021;22(1):478-87. (in Thai).
Prasnee S, Somsri T, Woraporn S, Chonthima P. Relationship between knowledge, self-care abilities, sodium reduction behaviors, and urinary sodium levels among students and staff at Boromrajonani College of Nursing, Phayao. J Health Res Nurs. 2018;34(3):21-33. (in Thai).
Noroozi F, Fararouei M, Kojuri J, Ghahremani L, Ghodrati K. Salt consumption and blood pressure in rural hypertensive participants: a community field trial. ScientificWorldJournal. 2022 Mar 30;2022:2908811. doi: 10.1155/2022/2908811. PMID: 35401060; PMCID: PMC8986400.
Kadkaoserm T, Prathuma R, Thitiaapa T, Nongnuch O. Effect of a health belief model program on health behaviors and blood pressure levels in patients with high blood pressure. J Nurs Sci. 2015;9(3):100-9. (in Thai).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ยังไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ในระหว่างส่งไปตีพิมพ์ในวารสารอื่น ๆ มาก่อน และกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจทาน และแก้ไขต้นฉบับตามเกณฑ์ของวารสาร ในกรณีที่เรื่องของท่านได้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฉบับนี้ถือว่าเป็น ลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
