ปัจจัยทำนายพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดของบุคลากรมหาวิทยาลัยรังสิต
คำสำคัญ:
พฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด, บุคลากรมหาวิทยาลัย, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, การส่งเสริมสุขภาพบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้ เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดของบุคลากร มหาวิทยาลัยรังสิต กลุ่มตัวอย่างเป็นบุคลากรที่มารับการตรวจสุขภาพประจำปี พ.ศ. 2564 คัดเลือกใช้วิธีการสุ่มแบบเชิงช่วงชั้นอย่างมีสัดส่วน จำนวน 365 ราย เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามประกอบด้วย ข้อมูลส่วนบุคคล ความรอบรู้ด้านสุขภาพ การรับรู้ประโยชน์ การรับรู้อุปสรรค การรับรู้ความสามารถของตนเอง แรงสนับสนุนทางสังคม ความรู้สึกที่มีต่อการปฏิบัติ การรับรู้อิทธิพลด้านสถานการณ์ และพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา และการวิเคราะห์สมการถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพ การรับรู้ความสามารถของตนเอง แรงสนับสนุนทางสังคม และพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดในระดับปานกลาง ค่าเฉลี่ยการรับรู้ประโยชน์ ความรู้สึกที่มีต่อพฤติกรรม และอิทธิพลจากสถานการณ์อยู่ในระดับสูง ค่าเฉลี่ยการรับรู้อุปสรรคอยู่ในระดับต่ำ ปัจจัยที่สามารถทำนายพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดของกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ การรับรู้ความสามารถของตนเอง (β = 0.427, p < 0.001) ความรอบรู้ด้านสุขภาพ (β = 0.194, p < 0.001) ความรู้สึกที่มีต่อพฤติกรรม (β = 0.207, p < 0.001) และการรับรู้ประโยชน์ของการปฏิบัติ (β = 0.091, p < 0.05) โดยตัวแปรทั้งสี่สามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ร้อยละ 52.2 (p < 0.001)
ข้อเสนอแนะจากการศึกษา หน่วยงานควรจัดกิจกรรมที่ช่วยส่งเสริมให้บุคลากรรับรู้ความสามารถของตนเอง และความรอบรู้ด้านสุขภาพ เกิดความรู้สึกที่ดีต่อการปฏิบัติ และการรับรู้ประโยชน์ของการปฏิบัติ เพื่อให้บุคลากรปฏิบัติพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด
เอกสารอ้างอิง
Virani SS, Alvaro AA, Benjamin EJ, Bittencourt MS, Callaway CW, Carson AP, et al. Heart disease and stroke statistics 2020 update: a report from the American Heart Association. Circulation. 2020; 141: e139-e596. doi:10.1161/CIR.0000000000000757
Karnkawinpong O. Department of disease control joined the campaign for world heart day on 29 September 2022. [homepage on the Internet] 2022 [cited 2022 Oct 30]. Available from: hfocus.org/content/2022/09/26061. (in Thai).
Phongphaitoonsin N, Nomsiri A, Kongsupon N. Health behaviors and health promotion management guidelines for supporting staffs in Faculty of Medicine, Thammasat University. Thai Journal of Public Health and Health Sciences. 2020; 3(2): 95-108. (in Thai).
Srijaroentham S, Supapong S, Rattananupong T, Aekplakorn W, Vathesatogkit. Cardiovascular risk factors among blue- and white-collar employees in an enterprise. Chula Med Bull. 2019; 1(1): 27-36. (in Thai).
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med. 2008; 67(12): 2072-8.
Cho YI, Lee SY, Arozullah AM, Crittenden KS. Effects of health literacy on health status and health service utilization amongst the elderly. Soc Sci Med. 2008; 66(8):1809-16.
Kareesun K, Malathum P, & Sutti N. Relationships among health literacy, knowledge about hypertension control, and health behavior in older persons with hypertension. Rama Nurs J. 2019; 25(3): 280-95. (in Thai).
Murdaugh CL, Parsons MA, & Pender NJ. Health promotion in nursing practice. 8th Edition. New Jersey: Pearson Education Inc.; 2019.
Fakkeaw J, Boonchieng W, Juntasopeepun P. Factors related to health-promoting bevaviors among andropause in community. Nursing Journal. 2019; 46(3): 130-41. (in Thai).
Puttametha C, Namjuntra R, Hanprasitkam K. Associations between the perception of health-behavioral practice, social support, and health behaviors for cardiovascular diseases prevention of a private university staff at risk of diabetes mellitus. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing. 2022; 33(1): 183-200. (in Thai).
Supruang J, Viriyaratanakul B, Sungwan P. Predicting factors of health promoting behaviors among work-age adult with metabolic syndrome. Journal of Social Science and Buddhistic Anthropology. 2021; 6(8): 386-99. (in Thai).
Norwood SL. Research strategies for advanced practice nurses. Upper Saddle River, New Jersey: Prentice-Hall, Inc.; 2000.
Chontichachalalauk J. Translation and evaluation of the version of the diabetes numeracy test for older adults with type 2 diabetes. (Unpublished doctoral dissertation). The University of Texas at Austin, the United States; 2015.
Hair FJ, Black CW, Babin JB, Anderson ER. Multivariate data analysis. 7th Edition. New Jersey: Person Education; 2010.
Ploysub A, Kaewpan W, Pichayapinyo P, Silabut J. Factors affecting cardiovascular disease prevention behaviors among a high risk group in Samutprakan province. Journal of Health Science Research. 2018; 12(2): 49-58. (in Thai).
Hongkrajok H. Influences of health literacy, perceived self-efficacy, and patient-health care provider communication on self-care behaviors among patients with primary hypertension. (Unpublished Master Thesis Adult Nursing). Chonburi: Burapha University; 2016. (in Thai).
Mohsenipoua H, Majlessi F, Shojaeizadeh D, Rahimiforooshani A, Ghafari R, Habibi V. Predictors of health-promoting behaviors in coronary artery bypass surgery patients: an application of Pender’s health promotion model. Iran Red Crescent Med J. 2016; 18(9): e38871.
Sutthipatthanangkoon C, Thato R. Factors predicting preventive behaviors for coronary artery disease among autonomous university staff in Bangkok. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing. 2017; 28(2): 111-25. (in Thai).
Kerdin M, Kittipimpanon K, Tantiprasoplap S. Association between health literacy, self-care behaviors, and clinical outcomes among people with chronic kidney disease in primary care units. Journal of Thailand Nursing and Midwifery Council. 2023; 38(2): 64-76. (in Thai).
Darun P, Khunpijan N. Factors affecting health literacy and health behavior outcomes of working-age population in Porncharoen district, Bueng Kan province. DPC 9 J. 2016; 22(1): 14-24. (in Thai).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ยังไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ในระหว่างส่งไปตีพิมพ์ในวารสารอื่น ๆ มาก่อน และกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจทาน และแก้ไขต้นฉบับตามเกณฑ์ของวารสาร ในกรณีที่เรื่องของท่านได้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฉบับนี้ถือว่าเป็น ลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
