ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพการนอนหลับและคุณภาพชีวิตในผู้สูงอายุ ณ มหาวิทยาลัยผู้สูงอายุเทศบาลตำบลลำลูกกา อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี
คำสำคัญ:
คุณภาพการนอนหลับ, คุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพการนอนหลับและคุณภาพชีวิตในผู้สูงอายุ ณ มหาวิทยาลัยผู้สูงอายุเทศบาลตำบลลำลูกกา อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุที่เข้าอบรมในมหาวิทยาลัยผู้สูงอายุ จำนวน 138 คน คัดเลือกโดยใช้การสุ่มแบบง่าย เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบประเมินคุณภาพการนอนหลับของพิตส์เบิร์กฉบับภาษาไทย (T-PSQI) 3) แบบประเมินคุณภาพชีวิต (WHOQOL-BREF-Thai) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิตเชิงพรรณนา และสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของสเปียร์แมน
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุเพศหญิง ร้อยละ 69.6 และพบว่าร้อยละ 56.5 ของผู้สูงอายุมีคุณภาพการนอนหลับไม่ดี มีจำนวนชั่วโมงการนอนหลับเฉลี่ย 6.2 ชั่วโมงต่อวัน ระยะเวลาที่ใช้จากเริ่มเข้านอนจนหลับเฉลี่ย 26.2 นาที ประสิทธิภาพการนอนหลับเฉลี่ยร้อยละ 83.9 ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับดีร้อยละ 58.7 เมื่อจำแนกตามองค์ประกอบ 4 ด้าน พบว่า ผู้สูงอายุมีระดับคุณภาพชีวิตดีในด้านจิตใจมากสุด และมีสัมพันธภาพทางสังคมน้อยสุด ด้านคุณภาพการนอนหลับโดยรวมพบว่ามีความสัมพันธ์ทางลบกับคุณภาพชีวิตโดยรวมในระดับต่ำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r= -0.345, p < .001) และ คุณภาพการนอนหลับมีความสัมพันธ์ทางลบในระดับต่ำกับองค์ประกอบ 4 ด้านของคุณภาพชีวิต ได้แก่ สุขภาพร่างกาย (r=-0.388, p < .001) สุขภาพจิตใจ (r=-0.310, p < .001) สิ่งแวดล้อม (r=-0.260, p=0.002) และสัมพันธภาพทางสังคม (r=-0.223, p=0.008)
ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัยนี้ ทีมสุขภาพควรเห็นความสำคัญในการส่งเสริมสุขอนามัยการนอนหลับและการพัฒนากิจกรรมชุมชนเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ
เอกสารอ้างอิง
Kryger MH, Roth T, Dement WC. Principles and practice of sleep medicine. 6th ed. Philadelphia: Elsevier; 2016.
Rodriguez JC, Dzierzewski JM, Alessi CA. Sleep problems in the elderly. Med Clin North Am. 2015; 99(2): 431-9. doi: 10.1016/j.mcna.2014.11.013.
Chinvararak C, Tangwongchai S, Dumrongpiwat N. Sleep quality and its associated factors in the elderly at Pracha Niwet Village. J Psychiatr Assoc Thai [Internet]. 2018. [cited 2025 Jan 28]; 63(2):199-210. Available from: https://www. psychiatry.or.th (in Thai).
Feinsilver SH. Normal and abnormal sleep in the elderly. Clin Geriatr Med. 2021; 37: 377-86. doi.org/10.1016/j.cger.2021.04.001
Buysse DJ, Reynolds CF, Monk TH, Berman SR, Kupfer DJ. The Pittsburg sleep quality index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Res 1989; 28(2): 193-213. doi: 10.1016/1781(89)90047-4.
Chareonwat A. Prevalence and factors associated with insomnia in elderly over 60 years of age at Family Medicine Outpatient Department Rajavithi Hospital. J DMS [Internet]. 2024. [cited 2025 Jan 28]; 49(1): 80-88. Available from: https: //www.he02.tci-thaijo.org (in Thai).
Freeman D, Sheaves B, Waite F, Harvey AG, Harrison PJ. Sleep disturbance and psychiatric disorders. LANCET PSYCHIAT 2020; 7(7): 628-37. doi: 10.1016/S2215-0366(20)30136-X.
Sarode R, Nikam PP. The impact of sleep disorders on cardiovascular health: mechanism and interventions. Cureus 15(11): e49703. doi. 10.7759/ cureus. 49703.
American Heart Association. Older adults with irregular sleep patterns may face higher risk of hardened arteries [Internet]. American Heart Association; 2023 Feb 15 [cited 2026 Jan 24]. Available from: https://www.heart.org/en/news/2023/02/15/older-adults-with-irregular-sleeppatterns-may-face-higher-risk-of-hardened-arteries.
Chaturvedi SK, Muliyala KP. The meaning in quality of life. J Psychosoc Rehabil Ment Health 2016; 3: 47-9. doi. 10.1007/s40737-016-0069-2
World Health Organization. WHOQOL: measuring quality of life [Internet]. Geneva: World Health Organization; 1997 [cited 2025 Jun 28]. Available from https://apps.who.int/iris/handle/10665/63482
Hariri M, Shamshirgaran SM, Amini A, Abasi H, Gholami A. Sleep duration and quality are associated with health-related quality of life in adults aged 60 years and older. Ir J Med Sci. 2024; 193(4): 1929-37. doi: 10.1007/S11845-024-03656-y.
Ministry of Public Health, Department of Mental Health. WHOQOL-BREF-THAI [Internet]. Bangkok: Department of Mental Health; 2016 [cited 2025 Jan 24]. Available from: https://dmh.go.th/download/files/whoqol.pdf
Daniel WW. Biostatistics basic concepts and methodology for the health science. 10th ed. New York: Asia John Wiley & Son; 2010.
Jirapramukpitak T, Tanchaiswad W. Sleep disturbances among nurses of Songklanagarind Hospital. J Psychiatr Assoc Thai [Internet].1997. [cited 2025 Jan 23]; 42(3): 123-32. Available from: https://www. psychiatry.or.th/JOURNAL/tawan.html (in Thai).
Sengchuen P. Factors predicting the quality of life among elderly people aged 70 years in Banmulnak District, Phichit Province [Master’s thesis on the Internet]. Phitsanulok: Naresuan University; 2023 [cited 2025 Jan 29]. Available from: http://nuir.lib.nu.ac.th (in Thai).
Best JW, Kahn JV. Research in Education. 8th ed. Boston: Allyn & Bacon; 1998.
Ministry of Interior, Department of Provincial Administration. Thai elderly population statistics 2024 [Internet]. Bangkok: Ministry of Interior; 2024 [cited 2025 Apr 20]. Available from: http://section09.thaihealth.or.th/complete-aged-society (in Thai).
Ministry of Public Health, Division of Noncommunicable Diseases. 5 NCDs that are common among the elderly and are leading causes of death in Thailand [Internet]. Bangkok: Ministry of Public Health; 2024 [cited 2025 Jan 29]. Available from: https://ddc.moph.go.th (in Thai).
Maneerat S, Maneerat S, Rungit P,Chuachomket N. Sleep quality, sleep promotion, sleep disturbing factors, and relationship between sleep quality and sleep disturbing factors among community-dwelling older in Bangkok Community. Journal Psy KBU [Internet]. 2021. [cited 2025 January 28]; 11:10-23. Available from: http://journal.psy.kbu.ac.th/jour/20211102/02.pdf (in Thai).
Suri K, Sununsirikul K, Tonsuvan K. Quality of sleep and associated factors in elderly at Urban Community, Nakhon Sawan. R3 Med PHJ [Internet]. 2022 Jan-Apr 30 [cited 2025 Jan 20]; 19(1): 15-27. Available from: https:// thaijo.org. (in Thai).
Li J, Vitiello MV, Gooneratne NS. Sleep in normal aging. Sleep Med Clin. 2022; 17(2): 161-71 doi: 10.1016/j.jsmc.2022.02.007
Makchuchit S, Suwan K, Klangman A, Nowat N. Guidelines for developing the elderly’s quality of life in Yala City Municipality via community-based learning center. MNST Med J [Internet]. 2023 Jul-Dec 31 [cited 2025 Apr 28]; 7(1): 142-59. Available from: https:// he01.tci-thaijo.org. (in Thai).
Poraksa N, Khanthahat P, Yeunyong T. Administration and development affecting the life quality of the elderly in Saraburi Province. HSJNMC [Internet]. 2023 May-Aug 31 [cited 2025 Apr 28];17(2): 13-28. Available from: https:// SO08.tci.thaijo.org. (in Thai).
Sharifi S, Heidari Z, Bromand S, Binayi N, Keshvari M. The relationship between sleep quality and quality of life of retired elders. Elder health J. 2019; 5(2): 79-83. doi: 10.18502/ehj.v5i2.2153
Samiksha J, Alka Anand S, Nitin BR, Shipra S. A study of quality of sleep, quality of life, and cognition in elderly healthy control, depressed and with mild neurocognitive disorder. J Geriatr Ment Health 2021; 8(2): 107-12. doi:10.4103/jgmh.jgmh_35_21
Zhao Y, Song J, Brytek-Matera A, Zhang H, He J. The relationships between sleep and mental and physical health of Chinese elderly: exploring the mediating roles of diet and physical activity. Nutrients. 2021 Apr 16;13(4):1316. doi: 10.3390/nu13041316.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ยังไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ในระหว่างส่งไปตีพิมพ์ในวารสารอื่น ๆ มาก่อน และกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจทาน และแก้ไขต้นฉบับตามเกณฑ์ของวารสาร ในกรณีที่เรื่องของท่านได้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฉบับนี้ถือว่าเป็น ลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
