การพัฒนารูปแบบการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจผู้ป่วยหลังขยายหลอดเลือดหัวใจ
คำสำคัญ:
การฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ, กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน, การขยายหลอดเลือดหัวใจ, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
โรคหัวใจและหลอดเลือดเป็นสาเหตุสำคัญให้ผู้สูงอายุเสียชีวิต แม้การฟื้นฟูจะสำคัญในระยะหลังการขยายหลอดเลือดหัวใจ แต่การดูแลอย่างต่อเนื่องหลังจำหน่ายยังมีข้อจำกัด การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหาและสถานการณ์การฟื้นฟูผู้ป่วยสูงอายุหลังการขยายหลอดเลือดหัวใจ 2) พัฒนารูปแบบการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ และ 3) ประเมินผลการใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น งานวิจัยและพัฒนานี้เริ่มศึกษาปัญหาสถานการณ์จากสัมภาษณ์บุคลากรทีมสุขภาพ 5 คน และผู้สูงอายุหลังการขยายหลอดเลือดหัวใจ 5 คน แล้วนำข้อมูลมาพัฒนารูปแบบการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจร่วมกับ Tele-nursing เป็นเวลา 4 สัปดาห์ กลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 25 คน เครื่องมือเก็บข้อมู1)แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล 2)แบบประเมินความมั่นใจในการดูแลตนเอง 3)แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ใช้สถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Chi-square test of independence และ independent samples t-test
ผลการวิเคราะห์เนื้อหาพบ 3 ประเด็นหลัก ได้แก่ ความไม่มั่นใจและขาดความรู้ในการดูแลตนเองหลังจำหน่าย มีช่องว่างของการดูแลต่อเนื่องที่บ้าน และความต้องการระบบสนับสนุนการดูแลตนเอง จากผลดังกล่าวได้พัฒนารูปแบบการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจสำหรับผู้สูงอายุหลังการขยายหลอดเลือดหัวใจร่วมกับ Tele-nursing ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มทดลองมีคะแนนพฤติกรรมการดูแลตนเองและความมั่นใจในการดูแลตนเองสูงขึ้นกว่าก่อนการทดลอง และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 9.40, p < 0.05 และ t = 4.49, p < 0.05 ตามลำดับ)
ข้อเสนอแนะ ควรประยุกต์ใช้โปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจร่วมกับ Tele-nursing เพื่อส่งเสริมการดูแล ตนเองและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุหลัง PCI และควรศึกษาผลลัพธ์ด้านสมรรถภาพทางกายเพิ่มเติมในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
Ahmad M, Mehta P, Reddivari AKR, Mungee S. Percutaneous coronary intervention. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jun 5 [cited 2026 May 25]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556123/
Mahilmaran A. Complications of PCI and its management. Indian J Cardiovasc Dis Women. 2023; 8: 99-109. doi:10.25259/IJCDW_20_2023
Mohebi R, Harjai KJ, Brener SJ, Marso SP, Mehran R, Genereux P, et al. Long-term clinical impact of contrast-associated acute kidney injury after PCI: ADAPT-DES registry. JACC Cardiovasc Interv. 2022;15(6):625–37. doi:10.1016/j.jcin.2021.11.026
Piepoli MF, Corrà U, Dendale P, Frederix I, Prescott E, Schmid JP, et al. Secondary prevention through cardiac rehabilitation: From knowledge to implementation. A position paper from the EAPC. Eur J Prev Cardiol. 2020;27(17):1751–1767. doi:10.1177/2047487319884775.
Ryan P, Sawin KJ. The Individual and Family Self-Management Theory: Background and perspectives on context, process, and outcomes. Nurs Outlook. 2009;57(4):217–225.e6. doi.org/10.1016/j.outlook.2008.10.004.
Grey M, Schulman-Green D, Knafl K, Reynolds NR. A revised Self- and Family Management Framework. Nurs Outlook. 2015;63(2):162–170. doi.org/10.1016/j.outlook.2014.10.003
Yodmai K, Somrongthong R, Nanthamongkolchai S, Suksatan W. Effects of the older family network program on improving quality of life among older adults in Thailand. J Multidiscip Healthc. 2021;14:1373-1383. doi:10.2147/JMDH.S315775.
Pensirinapa N, Thammakul T, Ngowsiri K. Effectiveness of the participatory health promotion program for improving health outcomes of elderly with non-communicable diseases in municipalities, Thailand: an experimental study. Indian J Public Health Res Dev. 2020;11(3):2455-2459. doi:10.37506/ijphrd.v11i3.2872.
Poureslami I, Nimmon L, Rootman I, Fitzgerald JM. Digital health communication strategies for supporting healthy lifestyles in adults with noncommunicable diseases and limited health literacy: a scoping review. PLoS One. 2017;12(8). doi:10.1371/journal.pone.0180647.
Mahaviriyotai K, Wattanakitkrileart D, Poungkaew A. The effect of information provision, motivation, and self-monitoring skill program through LINE application on self-care behaviors in patients with heart failure. Nurs Sci J Thai. 2021;39(1):77-91. Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ns/article/view/244777?utm_source=chatgpt.com.
Piscesiana E, Afriyani T. The effect of tele-nursing on preventing re-admission among patients with heart failure: a literature review. Int J Nurs Health Serv. 2020;3(2):256-264. doi:10.35654/ijnhs.v3i2.315.
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum Associates; 1988.
Sukul D, Seth M, Dixon SR, Zainea M, Slocum NK, Pielsticker EJ, Gurm HS. Clinical outcomes of percutaneous coronary intervention in patients turned down for surgical revascularization. Catheter Cardiovasc Interv. 2017;90(1):94–101. doi: 10.1002/ccd.26781. PMID: 27651035
Riegel B, Dickson VV, Vaughan Dickson V. Self-Care of Coronary Heart Disease Inventory (SC-CHDI) Version 3 [Internet]. Thai version translated by Kosol N, Rattanaprom A. Philadelphia (PA): Self-Care Measures; 2023 [cited 2023 Oct 20]. Available from: https://self-care-measures.com/project/patient-version-scchdi-thai-3-2-2/
Riegel B, Barbaranelli C, Sethares KA, Daus M, Moser DK, Miller JL, et al. Development and initial testing of the Self-Care of Chronic Illness Inventory. J Adv Nurs. 2018;74(10):2465-76. doi:10.1111/jan.13775.
Suwanno J, Hamilton SS. Self-Care Self-Efficacy Scale Thai Version [Internet]. Self-Care Measures. 2023 [cited 2023 Oct 20]. Available from: https://selfcaremeasures.com/project/patient-version-scchdi-thai/.
Phonphet C, Suwanno J, Bunsuk C, Kumanjan W, Thiamwong L. Psychometric testing of the cross-culturally adapted Thai version of the Self-Care Self-Efficacy Scale version 3.0 in individuals with chronic illnesses. Int J Nurs Sci. 2024;11(4):473-84. doi:10.1016/j.ijnss.2024.08.010.
Meleis AI, Sawyer LM, Im EO, Messias DKH, Schumacher K. Experiencing transitions: an emerging middle-range theory. Adv Nurs Sci. 2000;23(1):12-28. doi:10.1097/00012272-200009000-00006.
Naylor MD, Shaid EC, Carpenter D, Gass B, Levine C, Li J, et al. Components of comprehensive and effective transitional care. J Am Geriatr Soc. 2017;65(6):1119-25. doi:10.1111/jgs.14782.
Jin Q, Luo Q, Yang T, Zeng Q, Yu X, Yan L, et al. Improved hemodynamics and cardiopulmonary function in patients with inoperable chronic thromboembolic pulmonary hypertension after balloon pulmonary angioplasty. Respir Res. 2019;20:250. doi:10.1186/s12931-019-1211-y.
Jai-ngam N, Chusri O, Pongkiatichai R, Maraphen R. Concepts of health condition management among individuals and families with members suffering from chronic illness. Journal of Nursing, Ministry of Public Health. 2017;27(3):1-9. Available from: https://he02.tcithaijo.org/index.php/tnaph/article/view/110560 (In Thai).
Jeeartit K, Wongrostrai Y. Effects of an Individual and Family Self-Management Exercise Program on exercise behaviors and exercise capacity in elderly patients post-percutaneous coronary intervention. Journal of Thailand Nursing and Midwifery Council [Internet]. 2022;38(3):160-81. Available from: https://he02.tci thaijo.org/index.php/TJONC/article/view/258910 (In Thai).
Park Y, Jung S. Predictors of self-management behaviors among patients undergoing hemodialysis based on the Individual and Family Self-Management Theory. Sci Rep. 2025;15: 13823. doi:10.1038/s41598-025-97414-4
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ยังไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ในระหว่างส่งไปตีพิมพ์ในวารสารอื่น ๆ มาก่อน และกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจทาน และแก้ไขต้นฉบับตามเกณฑ์ของวารสาร ในกรณีที่เรื่องของท่านได้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฉบับนี้ถือว่าเป็น ลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
