ปัจจัยที่มีผลต่อการยุบไม่หมดของมะเร็งปากมดลูก ระยะแพร่กระจายหลังการรักษาด้วยการให้ยาเคมีบำบัดร่วมกับการฉายรังสี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาของปัญหา: มะเร็งปากมดลูกพบมากเป็นอันดับ 1 ของมะเร็งนรีเวช และเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 4 ของการเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งในสตรี เนื่องจากคนไข้มักมาหาแพทย์ช้าและมาในระยะแพร่กระจาย ทำให้ได้ผลการรักษาที่ไม่ดี อัตราการหายจากโรค อัตราการรอดชีวิตน้อยลง การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการยุบไม่หมดของมะเร็งปากมดลูก ระยะแพร่กระจายหลังได้รับยาเคมีบำบัดร่วมกับการฉายรังสี อาจนำมาเป็นแนวทางชี้การรักษาผู้ป่วย ว่าจำเป็นต้องรักษาต่อด้วยการผ่าตัด หรือยาเคมีบำบัดต่อไป หรือเปลี่ยนแนวทางการรักษาหรือไม่
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการยุบไม่หมด (incomplete remission) ในผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูก ระยะแพร่กระจายหลังการรักษาด้วยยาเคมีบำบัดร่วมกับการฉายรังสีเป็นผลลัพธ์หลัก (primary outcome)
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษา Prognostic factor research รูปแบบ Retrospective case-control design โดยศึกษาในผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกระยะ 2-4 (advance cervical cancer) (FIGO2019) ที่ได้รับการรักษาด้วยการให้ยาเคมีบำบัดร่วมกับการฉายรังสีระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2554 ถึงวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2564 ที่กลุ่มงานสูตินรีเวชกรรม หน่วยมะเร็งนรีเวช และกลุ่มงานรังสีรักษา โรงพยาบาลสุรินทร์ และสามารถติดตามการรักษาเพื่อดูระยะเวลาการรอดชีพจนถึงวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 รวบรวมข้อมูลผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกระยะ 2-4 โดยแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ยุบหมด และกลุ่มที่ยุบไม่หมดหลังรักษาด้วยการให้ยาเคมีบำบัดร่วมกับการฉายรังสีครบ 1 เดือน บันทึกข้อมูลพื้นฐาน ระยะของโรค สภาวะร่างกาย ECOG ขนาดของก้อนมะเร็ง การกระจายไปต่อมน้ำเหลือง ชนิดชิ้นเนื้อ ระยะเวลาการรอฉายแสง ชนิด และจำนวนครั้งของยาเคมีบำบัดที่ใช้ขณะฉายแสง ปัจจัยเสี่ยงโรคมะเร็งปากมดลูก เช่น ประวัติการใช้ยาคุมกำเนิด จำนวนบุตร จำนวนคู่นอน ดื่มสุรา สูบบุหรี่ และประวัติเคยเป็นเซลล์ผิดปกติก่อนมะเร็งมาก่อน (CIN) วิเคราะห์ปัจจัยด้วย Flexible parametric regression model ทั้ง Univariable และ Multivariable
ผลการศึกษา: จำนวนผู้ป่วย 852 ราย เป็นผู้ป่วย complete remission 568 ราย และ incomplete remission 284 ราย ปัจจัยที่มีผลต่อ incomplete remission ได้แก่ ระยะที่ 3 และ 4 สภาวะความแข็งแรงของร่างกาย 2-3 ระดับ low BMI ขนาดก้อนมะเร็งที่มากกว่า 4 ซม. ชนิดเซลล์ Adenocarcinoma มีการกระจายไปต่อมน้ำเหลือง และการดื่มสุรา
สรุป: ผู้ป่วยที่มีลักษณะปัจจัยเหล่านี้ ควรวางแผนแนวทางการรักษาโดยการให้ chemotherapy เพื่อลดขนาดก้อนก่อน แล้วจึงนำไปผ่าตัด หากผ่าตัดยังไม่หมด หรือผ่าตัดไม่ได้ จึงจะรักษาด้วยการฉายแสงต่อไป
Thaiclinicaltrials.org number, TCTR20220226001
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Bray F, Ferlay J, Soerjomataram I, Siegel RL, Torre LA, Jemal A. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin 2018;68:394-424.
Bae HS, Kim YJ, Lim MC, Seo SS, Park SY, Kang S, et al. Predictors of radiation field failure after definitive chemoradiation in patients with locally advanced cervical cancer. Int J Gynecol Cancer 2016;26:737-42.
Meanwell CA, Kelly KA, Wilson S, Roginski C, Woodman C, Griffiths R, et al. Young age as a prognostic factor in cervical cancer: analysis of population based data from 10,022 cases. Br Med J (Clin Res Ed)1988;296:386-91.
Chen CC, Wang L, Lin JC, Jan JS. The prognostic factors for locally advanced cervical cancer patients treated by intensity-modulated radiation therapy with concurrent chemotherapy. J Formos Med Assoc 2015;114:231-7.
Lee JY, Kim YT, Kim S, Lee B, Lim MC, Kim JW, et al. Prognosis of cervical cancer in the era of concurrent chemoradiation from national database in Korea: acomparison between squamous cell carcinoma and adenocarcinoma. PLoS One [Internet]. 2015 [cited 2022 Feb 14];10(12):e0144887. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4682792/pdf/pone.0144887.pdf
Brinton LA, Reeves WC, Brenes MM, Herrero R, de Britton RC, Gaitan E, et al. Parity as a risk factor for cervical cancer. Am J Epidemiol 1989;130:486-96.
Roura E, Castellsague X, Pawlita M, Travier N, Waterboer T, Margall N, et al. Smoking as a major risk factor for cervical cancer and pre-cancer: results from the EPIC cohort. Int J Cancer 2014;135:453-66.
Sharma P, Pattanshetty SM. A study on risk factors of cervical cancer among patients attending a tertiary care hospital: a case-control study. ClinEpidemiol Glob Global 2018;6:83-7.
Xiao Y, Ren YK, Cheng HJ, Wang L, Luo SX. Modified glasgow prognostic score is an independent prognostic factor in patients with cervical cancer undergoing chemoradiotherapy. Int J ClinExpPathol 2015;8:5273-81.
Zreik TG, Chambers JT, Chambers SK. Parametrial involvement, regardless of nodal status:a poor prognostic factor for cervical cancer. ObstetGynecol 1996;87:741-6.
Lee YY, Choi CH, Kim HJ, Kim TJ, Lee JW, Lee JH, et al. Pretreatment neutrophil: lymphocyte ratio as a prognostic factor in cervical carcinoma. Anticancer research 2012; 32:1555-61.
Haraga J, Nakamura K, Omichi C, Nishida T, Haruma T, Kusumoto T, et al. Pretreatment prognostic nutritional index is a significant predictor of prognosis in patients with cervical cancer treated with concurrent chemoradiotherapy. MolClinOncol 2016;5:567-74.
Karlsson T, Johansson T, Höglund J, Ek WE, Johansson Å. Time-dependent effects of oral contraceptive use on breast, ovarian, and endometrial cancers. Cancer Res 2021;81:1153-62.
