การดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อเอชไอวีที่โรงพยาบาลศิริราช

Main Article Content

เจนจิต ฉายะจินดา
สุพัตรา รุ่งไมตรี
อรนิช นาวานุเคราะห์
ชานนท์ เนื่องตัน
พเยาว์ เอนกลาภ
ปฐมาภรณ์ เตียงลัดดาวงศ์

บทคัดย่อ

ถึงแม้ในปัจจุบันจะมีการศึกษากลไกการทำให้เกิดโรคเอดส์จากการติดเชื้อไวรัสเอชไอวี การพัฒนายาต้านไวรัสและวัคซีนเพื่อป้องกันการติดเชื้ออย่างต่อเนื่อง ทำให้ผู้ติดเชื้อเอชไอวีมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น มีอายุที่ยืนยาวขึ้น มีโอกาสในการตั้งครรภ์สูงขึ้น รวมถึงมีมาตรฐานการดูแลหญิงตั้งครรภ์และการสนับสนุนอย่างดีจากรัฐบาลทั้งในเรื่องยา การติดตามคู่เพศสัมพันธ์มารับการตรวจรักษา ยาต้านไวรัส และระบบการติดตามเด็กที่เกิดจากหญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อเอชไอวี ส่งผลให้ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีการควบคุมอัตราการติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ดีมาก โดยสามารถลดการถ่ายทอดเชื้อจากหญิงตั้งครรภ์สู่ทารก เพื่อเป้าหมายการติดเชื้อใหม่ในเด็กภายในปี พ.ศ.2573 เท่ากับศูนย์ แต่พบว่าแนวปฏิบัติการดูแลหญิงตั้งครรภ์ในแต่ละประเทศมีความแตกต่างกันในรายละเอียด ทำให้การนำมาปรับใช้กับหญิงไทยจะต้องคำนึงถึงบริบทของประเทศไทย แนวทางการดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อเอชไอวีในปัจจุบันอ้างอิงจากแนวปฏิบัติการดูแลผู้ติดเชื้อเอชไอวีและเอดส์ ประเทศไทยปี พ.ศ.2564/2565 ซึ่งในบทความนี้จะนำเสนอรายละเอียดแนวทางการดูแลที่เกี่ยวข้อง  โดยครอบคลุมเพิ่มเติมสำหรับแนวปฏิบัติการดูแลของโรงพยาบาลศิริราช ซึ่งได้รับความร่วมมือจากฝ่ายการพยาบาล ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ รวมถึงหน่วยงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
ฉายะจินดา เ, รุ่งไมตรี ส, นาวานุเคราะห์ อ, เนื่องตัน ช, เอนกลาภ พ, เตียงลัดดาวงศ์ ป. การดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อเอชไอวีที่โรงพยาบาลศิริราช. เวชบันทึกศิริราช [อินเทอร์เน็ต]. 1 ตุลาคาม 2023 [อ้างถึง 16 เมษายน 2026];16(4):328-41. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/simedbull/article/view/262181
ประเภทบทความ
บทความทั่วไป
ประวัติผู้แต่ง

เจนจิต ฉายะจินดา, หน่วยโรคติดเชื้อ ภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

หน่วยโรคติดเชื้อ ภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา

สุพัตรา รุ่งไมตรี, หน่วยโรคติดเชื้อ ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร

หน่วยโรคติดเชื้อ ภาควิชากุมารเวชศาสตร์

อรนิช นาวานุเคราะห์, ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร

ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม

ชานนท์ เนื่องตัน, หน่วยโรคติดเชื้อ ภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

หน่วยโรคติดเชื้อ ภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา

พเยาว์ เอนกลาภ, งานการพยาบาลสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร

งานการพยาบาลสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา 

เอกสารอ้างอิง

Chuachoowong R, Shaffer N, Siriwasin W, Chaisilwattana P, Young N, Mock P, et al. Short-course antenatal zidovudine reduces both cervicovaginal human immunodeficiency virus type 1 RNA levels and risk of perinatal transmission. Bangkok Collaborative Perinatal HIV Transmission Study Group. J Infect Dis. 2000;181:99-106.

Shaffer N, Chuachoowong R, Mock P, Bhadrakom C, Siriwasin W, Young N, et al. Short-course zidovudine for perinatal HIV-1 transmission in Bangkok, Thailand: a randomised controlled trial. Bangkok Collaborative Perinatal HIV Transmission Study Group. Lancet. 1999;353:773-80.

Ruxrungtham K, Chokephaibulkit K, Chetchotisakd P, Chariyalertsak S, Kiertburanakul S, Putacharoen O, et al. Thailand National Guidelines on HIV/AIDS Treatment and Prevention 2021/2022. Nonthaburi: Division of AIDS and STIs, Department of Disease Control; 2022.

100 years SomdejPhrasrinakarin 4/2. Annual statistics 2021.Bangkok: Faculty of Medicine Siriraj Hospital; 2022.

World Health Organization. Global health sector strategies on, respectively, HIV, viral hepatitis and sexually transmitted infections for the period 2022-2030. 2022. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240053779

Harrington P, Swanstrom R. The biology of HIV, SIV, and other Lentiviruses. In: Holmes K, Sparling P, Stamm W, Piot P, Wasserheit J, Corey L, et al., editors. Sexually Transmitted Diseases. New York: McGrawHill Companies; 2008. p. 323-39.

Moir S, Chun T, Fauci A. Immunology and pathogenesis of human immunodeficiency virus infection. In: Holmes K, Sparling P, Stamm W, Piot P, Wasserheit J, Corey L, et al., editors. Sexually Transmitted Diseases. 4th ed. New York: McGrawHill Companies; 2008. p. 341-58.

กาญจนา ศรีสวัสดิ์. บทบาทพยาบาลในการเตรียมความพร้อมก่อนการตั้งครรภ์ Role of Midwife in Preconception Care. Songklanagarind J Nurs. 2017; 37(4): 157-65.

World Health Organization. Hormonal contraceptive methods for women at high risk of HIV and living with HIV 2014 guidance statement 2014. Available from:http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/128537/1/WHO_ RHR_14.24_eng.pdf?ua=1.

World Health Organization. Medical eligibility criteria for contraceptive use. Geneva; 2015.