วิกฤตฝุ่นละอองขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน ต่อสุขภาวะของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบ: บทบาทพยาบาล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
มลพิษทางอากาศเป็นหนึ่งในปัจจัยหลักที่มีผลต่อภาวะสุขภาพ ทำให้เกิดการเจ็บป่วยและเสียชีวิตของประชาชนทั่วโลกอย่างต่อเนื่องในทุกๆปี โดยเฉพาะอย่างยิ่งมลพิษจากฝุ่นละอองขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน (PM 2.5) รวมทั้งประเทศไทยที่กำลังเผชิญกับปัญหา PM 2.5 ที่ทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น ส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อบุคคลที่มีสุขภาพแข็งแรง และส่งผลกระทบโดยตรงกับผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โดยฝุ่นละออง PM 2.5 เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญทำให้เกิดอาการกำเริบของโรคอย่างเฉียบพลัน ทำให้ผู้ป่วยมีอาการเหนื่อย หายใจลำบาก ต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล ส่งผลทำให้การควบคุมอาการของโรคได้ไม่ดี คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยลดลง รวมไปถึงค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลที่สูงขึ้น ดังนั้น การส่งเสริม และสร้างความตระหนักในการป้องกันตนเองจากอันตรายของฝุ่นละออง PM 2.5 จึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก พยาบาลเป็นบุคลากรทางสุขภาพที่มีบทบาทสำคัญในการให้การพยาบาล เพื่อจัดการอาการ ป้องกันการกำเริบ ส่งเสริม/ฟื้นฟูอาการในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง อีกทั้งยังช่วยลดผลกระทบและความรุนแรงของโรค รวมทั้งสร้างสุขภาวะที่ดีให้แก่ผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ตระการ ประภัสพงษา, ณัฐจิต อ้นเมฆ, ธนากร สุกุมาลย์. องค์ความรู้เรื่องผลกระทบต่อสุขภาพจากฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) ในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอ เอ เอ เซอร์วิส; 2565.
Health effects institute. State of global air 2024. special report. Boston, MA; Health effects institute; 2024.
วรรณพงษ์ ดุรงคเวโรจน์. ทำไมวิกฤต PM 2.5 จึงถูกมองข้ามทั้งที่ทำให้คนตายทั่วโลกปีละนับสิบล้านคน [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 10 ตุลาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://thematter.co/social/environment/why-thai-govt-ignore-pm25-crisis/137991.
กรมควบคุมมลพิษ. รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2566. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม; 2567.
Cho CC, Hsieh WY, Tsai CH, Chen CY, Chang HF, Lin CS. In vitro and in vivo experimental studies of PM (2.5) on disease progression. Int J Environ Res Public Health. 2018;15(7).
Li X, Liu X. Effects of PM2.5 on chronic airway diseases: A review of research progress. Atmosphere. 2021;12(8).
Wang Q, Liu S. The effects and pathogenesis of PM 2.5 and its components on chronic obstructive pulmonary disease. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2023;18:493-506.
กนก พิพัฒน์เวช, ศิริพร อุปจักร์. ความสัมพันธ์ระหว่างการสัมผัสฝุ่นละออง PM2.5 กับอาการกำเริบของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ในโรงพยาบาลน่าน. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2564;30(4):645-53.
ประเสริฐ สุเมธวานิชย์. การสัมผัสฝุ่นละออง PM2.5 กับอาการกำเริบของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังในโรงพยาบาลเกาะคา จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ. 2566;10(2):31-43.
Bailie CR, Ghosh JKC, Kirk MD, Sullivan SG. Effect of ambient PM(2.5) on healthcare utilisation for acute respiratory illness, Melbourne, Victoria, Australia, 2014-2019. J Air Waste Manag Assoc. 2023;73(2):120-32.
Moitra S, Foraster M, Arbillaga-Etxarri A, Marín A, Barberan-Garcia A, Rodríguez-Chiaradia DA, et al. Roles of the physical environment in health-related quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Environmental Research. 2022;203:111828.
Cheng B, Ma Y, Feng F, Zhang Y, Shen J, Wang H, et al. Influence of weather and air pollution on concentration change of PM2.5 using a generalized additive model and gradient boosting machine. Atmospheric Environment. 2021;255:118437.
นิธิพัฒน์ เจียรกุล. PM2.5 มหันตภัยคุกคามโลกแห่งอนาคต. ใน: ประภาพร พรสุริยะศักดิ์, ฐิติ ศรีเจริญชัน, พิชญา เพชรบรม, บรรณาธิการ. อุรเวชช์ทันยุค. บริษัท บียอนด์ เอ็นเทอร์ไพรซ์ จำกัด 2563. p. 181-3.
บรรจบ ชุณหสวัสดิกุล, พยงค์ วณิเกียรติ, อัมพร กรอบทอง, กมล ไชยสิทธิ์. ผลต่อสุขภาพของฝุ่นละอองในอากาศขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน กลไกก่อให้เกิดโรค และการรักษาด้วยการแพทย์ทางเลือก. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 2563;18(1):187-202.
Sharma S, Chandra M, Kota SH. Health effects associated with PM2.5: A systematic review. Current Pollution Reports. 2020;6(4):345-67.
Duan R, Niu H, Yu T, Huang K, Cui H, Chen C, et al. Adverse effects of short-term personal exposure to fine particulate matter on the lung function of patients with chronic obstructive pulmonary disease and asthma: A longitudinal panel study in Beijing, China. Environmental Science and Pollution Research. 2021;28(34):47463-73.
Zhao J, Li M, Wang Z, Chen J, Zhao J, Xu Y, et al. Role of PM2.5 in the development and progression of COPD and its mechanisms. Respiratory Research. 2019;20(1):120.
วรานุรินทร์ ยิสารคุณ, กุลวรา พูลผล. โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังและสารต้านอนุมูลอิสระ. บูรพาเวชสาร. 2563;7(1):76-88.
กิติยศ ยศสมบัติ. Clinical case in Community pharmacy: บทบาทของเภสัชกรชุมชนต่อสถานการณ์ฝุ่น PM 2.5. วารสารสมาคมเภสัชกรรมชุมชน. 2562;18(102):17-24.
Pothirat C, Chaiwong W, Liwsrisakun C, Bumroongkit C, Deesomchok A, Theerakittikul T, et al. The short-term associations of particular matters on non-accidental mortality and causes of death in Chiang Mai, Thailand: A time series analysis study between 2016-2018. Int J Environ Health Res. 2021;31(5):538-47.
Toney-Butler TJ, Thayer JM. Nursing process. [Updated 2023 Apr 10]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 [cited 2024 Oct 10]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499937/#
Global initiative for chronic obstructive lung disease. Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of chronic obstructive pulmonary disease: 2024 Report [Internet]. 2024 [cited 2024 Jul 14]. Available from: http://www.goldcopd.org
สมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. แนวทางการวินิจฉัยและรักษาโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: บริษัท ภาพพิมพ์ จำกัด; 2565.
Celli BR, Fabbri LM, Aaron SD, Agusti A, Brook R, Criner GJ, et al. An updated definition and severity classification of chronic obstructive pulmonary disease exacerbations: The rome proposal. Am. J. Respir. Crit. Care Med. 2021;204(11):1251-8.
Sarkar M, Madabhavi I, Kadakol N. Oxygen-induced hypercapnia: Physiological mechanisms and clinical implications. Monaldi Arch Chest Dis. 2023;93(2399):101-13.
Sagana RL, Wesorick DH, Byrne BT, et al. Care of the hospitalized patient with acute exacerbation of COPD [Internet]. Ann Arbor (MI): Michigan Medicine University of Michigan; 2022 Apr. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK582288/
Amin AN, Cornelison S, Woods JA, Hanania NA. Managing hospitalized patients with a COPD exacerbation: the role of hospitalists and the multidisciplinary team. Postgraduate Medicine. 2022;134(2):152-9.
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจตามนโยบาย Smart energy and climate action [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 14 กรกฎาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dms.go.th/
กรมควบคุมโรค กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม. คู่มือแนวทางการเลือกใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยสำหรับระบบทางเดินหายใจ: กรณีเสี่ยงต่อการสัมผัสฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5). กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด; 2563.
Vongruang P, Suppoung K, Kirtsaeng S, Prueksakorn K, Thao PTB, Pimonsree S. Development of meteorological criteria for classifying PM2.5 risk in a coastal industrial province in Thailand. Aerosol air qual. res.2024;24(10):230321.
Kyung SY, Kim Y, Hwang H, Park JW, Jeong SH. Risks of N95 face mask use in subjects with COPD. Respir Care. 2020;65(5):658-64.
ฝ่ายการพยาบาลโรงพยาบาลศิริราช. COPD in Adult: Discharge planning and continuing care pathway (ฉบับ update 11 มกราคม 2566). กรุงเทพฯ: ฝ่ายการพยาบาลโรงพยาบาลศิริราช คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล; 2566.
