บทบาทพยาบาลห้องผ่าตัดในการดูแลผู้ป่วยแผลกระจกตาที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตา

Main Article Content

นวชีวัน น่ำทอง

บทคัดย่อ

ประเทศไทยในฐานะประเทศเกษตรกรรม มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดการบาดเจ็บที่ดวงตา โดยเฉพาะการบาดเจ็บของกระจกตาที่เกิดจากดิน เศษไม้ แมลง และเศษพืช ซึ่งการบาดเจ็บเหล่านี้มักนำไปสู่การติดเชื้อกระจกตาอักเสบจากเชื้อรา (fungal keratitis) โดยเชื้อที่พบได้บ่อย ได้แก่ Fusarium และ Aspergillus ภาวะดังกล่าวพบได้บ่อยในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เนื่องจากภูมิอากาศร้อนชื้นเอื้อต่อการเจริญเติบโตของเชื้อราและแบคทีเรีย ส่งผลให้เกิดแผลที่กระจกตาซึ่งอาจลุกลามจนกลายเป็นโรครุนแรงได้ ในเขตชนบท ผู้ป่วยมักพึ่งพาวิธีการรักษาที่ไม่เหมาะสม เช่น การใช้ยาสมุนไพรหรือยาหยอดตาที่ไม่ได้มาตรฐาน ประกอบกับข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการจักษุแพทย์ ส่งผลให้ผู้ป่วยจำนวนมากมารับการรักษาในระยะที่โรคลุกลามแล้ว ขณะที่ในเขตเมือง พบว่าการดูแลสุขอนามัยของผู้ใส่คอนแทคเลนส์ที่ไม่ถูกต้อง เช่น การใส่คอนแทคเลนส์ข้ามคืน การใช้เกินระยะเวลาที่แนะนำ หรือการทำความสะอาดตลับคอนแทคเลนส์ที่ไม่เหมาะสม มักเป็นสาเหตุของการติดเชื้อรุนแรงที่สามารถทำลายการมองเห็นได้อย่างรวดเร็ว เมื่อแผลกระจกตาไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยา การผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตาจึงมีความจำเป็นเพื่อรักษาการมองเห็นและป้องกันการสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร กระทรวงสาธารณสุขได้ตระหนักถึงความสำคัญของปัญหานี้ เนื่องจากการสูญเสียการมองเห็นส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อสุขภาวะทั้งทางกาย จิตใจ ครอบครัว สังคม และเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในกลุ่มวัยทำงานซึ่งถือเป็นกำลังหลักทางเศรษฐกิจของประเทศ ในบริบทนี้การพัฒนาความรู้และทักษะวิชาชีพของพยาบาลห้องผ่าตัดจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการดูแลผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตา บทบาทของพยาบาลห้องผ่าตัดประกอบด้วยการใช้ความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง การเตรียมและดูแลเครื่องมือผ่าตัด การประสานงานและสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพกับทีมผ่าตัด การเตรียมผู้ป่วยทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ รวมถึงการให้การพยาบาลแบบองค์รวมในระยะก่อน ระหว่าง และหลังการผ่าตัด ความรับผิดชอบเหล่านี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในการยกระดับคุณภาพการพยาบาล ลดภาวะแทรกซ้อน ควบคุมการติดเชื้อ และส่งเสริมความปลอดภัยของผู้ป่วย พยาบาลห้องผ่าตัดจึงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมผลลัพธ์ทางการผ่าตัดที่ดีขึ้น และช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคกระจกตาอักเสบที่จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตา


การพัฒนาองค์ความรู้และทักษะของพยาบาลห้องผ่าตัดจึงมีความสำคัญต่อการรักษาผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตา บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความเข้าใจในบทบาทของพยาบาล รวมทั้งสนับสนุนการพัฒนาแนวทางการปฏิบัติงานที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัย บทบาทของพยาบาลห้องผ่าตัดในการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตาประกอบด้วย การใช้ความรู้ความเชี่ยวชาญทางวิชาชีพ การจัดเตรียมอุปกรณ์ การสื่อสารและประสานงานกับทีมผ่าตัด การเตรียมผู้ป่วยทั้งด้านร่างกายและจิตใจ และการดูแลในทุกระยะของการผ่าตัด เพื่อยกระดับคุณภาพการพยาบาล ลดภาวะแทรกซ้อน ควบคุมการติดเชื้อ และส่งเสริมความปลอดภัยของผู้ป่วย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
น่ำทอง น. บทบาทพยาบาลห้องผ่าตัดในการดูแลผู้ป่วยแผลกระจกตาที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตา. เวชบันทึกศิริราช [อินเทอร์เน็ต]. 1 มกราคม 2026 [อ้างถึง 13 มกราคม 2026];19(1):54-60. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/simedbull/article/view/275545
ประเภทบทความ
บทความทั่วไป

เอกสารอ้างอิง

Maier P, Rottler J, Bednarz J, Reinhard T. Contact lens associated microbial keratitis: an update. Ophthalmologe. 2022;119(1):10-21. doi:10.1007/s00347-021-01394-6.

Flaxman SR, Yasmin S, Tarsillo M, Limburg H, Resnikoff S, Bourne RRA, et al. Global trends in blindness and vision impairment due to corneal opacity 1984–2020: a meta-analysis. Ophthalmology. 2023;130(7):763–71.

จีรณา ประกอบ. สถานการณ์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องแผลติดเชื้อที่กระจกตา โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ. 2024;9(3):325–8.

โรงพยาบาลศิริราช, หน่วยผ่าตัดจักษุ. สถิติการผ่าตัดจำแนกตามโรคและการผ่าตัดประจำปี 2564–2566. (สืบค้นเมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2567).

พนิดา โกสียรักษ์วงศ์. กระจกตาและสเดลอรา. ใน: วณิชา ชื่นกรองแก้ว, อภิชาติ สิงคาลวณิช, บรรณาธิการ. จักษุวิทยา. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์; 2550. น.186.

Hong AR, Shute TS, Huang AJW. Bacterial keratitis. In: Cornea. 4th ed. Vol. 1.3. Part vii. Disease of the cornea. Section 4. Corneal Infection Chapter. 2017;75:875–6.

Maghsoudlou P, Sood G, Akhondi H. Cornea Transplantation. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539690/

Ghosh S, Padmanabhan P, Chatterjee S, Dey S, Das S, Das D, et al. A review on corneal transplantation. Indian J Ophthalmol. 2019;67(4):445–55. doi:10.4103/ijo.IJO_1246_18

Nguyen HT, Lee CS, Chen YJ. Preoperative patient preparation and its impact on surgical scheduling efficiency: a multicenter study. J Perioper Nurs. 2022;36(2):45–51. doi:10.1016/j.jopan.2022.02.004

Smith RD, Johnson AL, Patel V. Reducing preoperative anxiety through patient-centered communication: a randomized controlled trial. Patient Educ Couns. 2021;104(5):1035–40. doi:10.1016/j.pec.2021.01.019

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Guidelines for Infection Prevention in Surgery Settings. Atlanta: CDC; 2023.

World Health Organization (WHO). WHO Surgical Safety Checklist 2022: Implementation Guide. Geneva: WHO; 2022.

Patel R, Gupta M, Chen D. Impact of instrument preparation errors in ophthalmic surgeries: a prospective analysis. J Cataract Refract Surg. 2021;47(9):1157–62. doi:10.1016/j.jcrs.2021.04.018

Association of periOperative Registered Nurses (AORN). Guidelines for Perioperative Practice 2023. Denver: AORN; 2023.

Brown K, Hall L, Turner P. Safe patient handling and prevention of surgical site compromise in ophthalmic surgery. Ophthalmic Nurs J. 2021;25(3):112–8. doi:10.1097/ONJ.0000000000000051

Joint Commission. Improving hand-off communications: a Joint Commission toolkit update. Oakbrook Terrace, IL: Joint Commission; 2021.