บทบาทของพยาบาลในกระบวนการตั้งครรภ์แทน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การตั้งครรภ์แทนเป็นเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ที่สำคัญสำหรับคู่สมรสที่มีภาวะมีบุตรยากหรือมีข้อจำกัดทางการแพทย์ในการตั้งครรภ์เอง ในประเทศไทย การตั้งครรภ์แทนได้รับการควบคุมอย่างเคร่งครัดตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ. 2558 ซึ่งกำหนดคุณสมบัติของคู่สมรสและหญิงตั้งครรภ์แทน กระบวนการขออนุญาตมีหลายขั้นตอน และห้ามการแสวงหากำไรในเชิงพาณิชย์ ภายใต้บริบททางกฎหมายที่ซับซ้อนนี้ พยาบาลมีบทบาทครอบคลุมทุกระยะของการดูแล ได้แก่ ก่อนการรักษา พยาบาลให้คำปรึกษาเกี่ยวกับกระบวนการกระตุ้นไข่ การย้ายตัวอ่อน และภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น ประสานงานการตรวจทางห้องปฏิบัติการและภาพวินิจฉัย และประเมินความพร้อมทางจิตสังคมของผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ระหว่างการรักษา พยาบาลสอนการใช้ยาอย่างถูกต้อง เฝ้าระวังภาวะไม่พึงประสงค์จากยา ส่งเสริมความเข้มแข็งทางอารมณ์ และติดตามการเตรียมเยื่อบุโพรงมดลูกและการตั้งครรภ์ระยะแรก พยาบาลดูแลหลังการย้ายตัวอ่อน ให้กำลังใจกรณีไม่ประสบความสำเร็จ แนะนำการดูแลระหว่างตั้งครรภ์และหลังคลอด และตรวจสอบเอกสารประกอบการแจ้งเกิด นอกจากนี้พยาบาลยังเป็นผู้แนะนำข้อกฎหมาย อธิบายข้อมูลเพื่อการตัดสินใจโดยสมัครใจ และประสานงานกับทีมสหสาขาวิชาชีพเพื่อคุ้มครองสิทธิของทุกฝ่าย การบูรณาการความรู้ทางคลินิก การสื่อสารอย่างเข้าใจ และความเข้าใจในกฎหมาย ช่วยให้พยาบาลส่งเสริมให้การตั้งครรภ์แทนเป็นกระบวนการที่ปลอดภัย ถูกต้องตามหลักจริยธรรม และมุ่งเน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Friedman MM. Family Nursing: Research, Theory & Practice. 4th ed. Norwalk, CT: Appleton & Lange. The United States of America; 1998.
จารุวรรณ ก้าวหน้าไกล. การประยุกต์ใช้ทฤษฎีทางการพยาบาลครอบครัวในการดูแลคู่สมรสที่มีบุตรยาก. วารสารสมาคมพยาบาลฯ สาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. 2555;30(3):6-15.
Chiware TM, Vermeulen N, Blondeel K, Farquharson R, Kiarie J, Lundin K, et al. IVF and other ART in low-and middle-income countries: a systematic landscape analysis. Hum Reprod Update. 2021;27(2):213-28.
คณะผู้จัดทำแนวทางเวชปฏิบัติภาวะมีบุตรยาก (ฉบับ พ.ศ. 2566) ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติภาวะมีบุตรยาก : สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข, แนวทางเวชปฏิบัติภาวะมีบุตรยาก ฉบับ พ.ศ 2566. กรุงเทพมหานคร: พี.เอ.ลีฟวิ่ง; 2566. น. 9-53.
Utian WH, Sheean L, Goldfarb JM, Kiwi R. Successful pregnancy after in vitro fertilization and embryo transfer from an infertile woman to a surrogate. N Engl J Med. 1985;313:1351-2.
บังอร ทัศนาการไพศาล, พันธ์กวี ตันติวิริยพันธุ์, กำธร พฤกษานานนท์. บทบาทของพยาบาลในกระบวนการเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์. ใน: กำธร พฤกษานานนท์ (บ.ก.). เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ Assisted Reproductive Technology (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร. ภาควิชาสูติศาสตร์ นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2564. น. 195-203.
ณิชมณ ภาคย์ภิญโญ. How to deal with complication during infertile therapy. ใน: ทิพา ชาคร, ธันยพร นครชัย, วันสิริ ชัยสิรินทร์, อภิชญา มั่นสมบูรณ์, อุษาพรรณ สุรเบญจวงศ์, บรรณาธิการ. First hour in Emergency Room 2024: The Battlefield: Will we survive. กรุงเทพมหานคร. พี.เอ.ลีฟวิ่ง; 2567. น. 81-105.
สมสิญจน์ เพ็ชรยิ้ม. การตรวจหาสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก.ใน: มงคล เบญจาภาภิบาล, ประสงค์ ตันมหาสมุทร, ธันยารัตน์ วงศ์วนานุรักษ์, ปัทมา เชาว์โพธิ์ทอง, ตรีภพ เลิศบรรณพงษ์, ภัทรวลัย ตรึงจิตร, บรรณาธิการ. สูตินรีเวชทันยุค OB-GYN in Practice 2009. กรุงเทพมหานคร. พี.เอ.ลีฟวิ่ง; 2551. น. 237-45.
พระราชบัญญัติ คุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ. ๒๕๕๘. เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข สำหรับการตรวจและประเมินความพร้อมทางด้านร่างกาย จิตใจ และสภาพแวดล้อมของผู้ขอรับบริการ หญิงที่รับตั้งครรภ์แทน และผู้บริจาคอสุจิหรือไข่ที่จะนำมาใช้ดำเนินการให้บริการเกี่ยวกับเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์. 2558: เล่มที่ 132 ตอนที่ 38 ก. น. 12-13.
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการให้หญิงอื่นที่มีใช่ญาติสืบสายโลหิตของสามีหรือภริยาที่ชอบด้วยกฎหมาย รับตั้งครรภ์แทน พ.ศ. 2558. (2558, 16 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 132 ตอนพิเศษ 330 ง. น. 6-7.
ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขออนุญาตและการอนุญาตให้ผู้ให้บริการเกี่ยวกับเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ดำเนินการให้มีการตั้งครรภ์แทน พ.ศ. 2558. (2558, 4 พฤศจิกายน) ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 132 ตอนพิเศษ 280 ง. น. 7-11.
พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ. 2558. (2558, 1 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 132 ตอนที่ 38 ก. น. 1-12.
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับข้อตกลงการตั้งครรภ์แทน และค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาสุขภาพของหญิงที่รับตั้งครรภ์แทนในขณะตั้งครรภ์ การยุติการตั้งครรภ์ การคลอด และหลังคลอด รวมทั้งค่าใช้จ่ายในการดูแลสุขภาพของเด็กที่เกิดจากการตั้งครรภ์แทนหลังคลอดเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสามสิบวัน พ.ศ.2558. (2558, 30 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 132 ตอนพิเศษ 350 ง. น. 16-17.
ประกาศแพทยสภาที่ 95(9)/2558 เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการรับฝาก การรับบริจาค การใช้ประโยชน์จากอสุจิ ไข่ หรือตัวอ่อนที่รับฝากหรือรับบริจาค หรือการทำให้สิ้นสภาพของตัวอ่อนที่รับฝากหรือรับบริจาค เนื่องมาจากการดำเนินการใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ (2563, 22 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 137 ตอนพิเศษ 249 ง. น. 80-81.
จุฬารัตน์ สุวรรณดี, พันธ์กวี ตันติวิริยพันธุ์. การเก็บไข่ Oocyte Pick Up.ใน: วิสันต์ เสรีภาพงศ์, พันธ์กวี ตันติวิริยพันธุ์, ชนกานต์ สืบถวิลกุล, ปวีณา ธุวะนุติ, ณัฐนันท์ ปัญญาวงศ์อุดม, บรรณาธิการ. INFERYILITY ET CETERA. กรุงเทพมหานคร. ภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2566. น. 171-82.
อรัชพร รงค์ทอง, ชนกานต์ สืบถวิลกุล. การย้ายกลับตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูก Embryo Transfer.ใน: วิสันต์ เสรีภาพงศ์, พันธ์กวี ตันติวิริยพันธุ์, ชนกานต์ สืบถวิลกุล, ปวีณา ธุวะนุติ, ณัฐนันท์ ปัญญาวงศ์อุดม, บรรณาธิการ. INFERYILITY ET CETERA. กรุงเทพมหานคร. ภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2566. น. 269-86.
สำนักบริหารการทะเบียน. เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการแจ้งการเกิดของเด็กที่เกิดจากการตั้งครรภ์แทนโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์. ประกาศสำนักทะเบียนกลาง. 2558, 27 กรกฎาคม.
