แนวทางการถ่ายภาพผู้ป่วยโรคฝ้าเพื่อการติดตามผลการรักษาทางการแพทย์ของโรงพยาบาลศิริราช
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การถ่ายภาพทางการแพทย์มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในงานของแพทย์ผิวหนัง โดยเฉพาะในการศึกษา การวินิจฉัย และการติดตามผลการรักษาผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง โรคฝ้า (melasma) เป็นหนึ่งในภาวะที่ต้องอาศัยการถ่ายภาพทางคลินิกอย่างใกล้ชิด เพื่อประเมินลักษณะของรอยโรคและประสิทธิภาพของการรักษาอย่างถูกต้องและแม่นยำ การถ่ายภาพผู้ป่วยโรคฝ้าให้ได้คุณภาพสูง จำเป็นต้องเข้าใจหลักการถ่ายภาพทางการแพทย์ ตลอดจนแนวทางปฏิบัติที่เหมาะสมในทุกขั้นตอน วัตถุประสงค์ของบทความทางวิชาการนี้ คือ เพื่ออธิบายขั้นตอนและแนวทางปฏิบัติที่เหมาะสมในการถ่ายภาพผู้ป่วยโรคฝ้าอย่างเป็นระบบ ประกอบด้วย 1. ขั้นตอนการส่งถ่ายภาพผู้ป่วยที่มีรอยโรคฝ้า 2. อุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการถ่ายภาพ 3. กระบวนการถ่ายภาพ (production) ได้แก่ การจัดแสง การตั้งค่ากล้อง การเตรียมตัวและจัดท่าผู้ป่วย ตลอดจนการถ่ายภาพผู้ป่วยที่มีรอยโรคฝ้า บทความนี้มุ่งเน้นให้ผู้ปฏิบัติงานด้านการถ่ายภาพทางการแพทย์สามารถนำแนวทางดังกล่าวไปใช้ได้จริง เพื่อควบคุมคุณภาพของภาพถ่ายให้ได้มาตรฐานทางการแพทย์ ตอบสนองความต้องการของแพทย์ในการวินิจฉัยและติดตามผลการรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพนอกจากนี้ บทความยังเน้นถึงความสำคัญของการใช้ระบบจัดเก็บและบันทึกข้อมูลผู้ป่วยที่มีความเป็นระบบ มีมาตรฐาน และมีความปลอดภัย เพื่อให้แพทย์และบุคลากรทางการแพทย์สามารถสืบค้นและใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งเสริมการดูแลรักษาที่มีความราบรื่น ลดความเสี่ยงต่อความผิดพลาด รักษาความลับของผู้ป่วย และสนับสนุนให้กระบวนการดูแลรักษามีความราบรื่น มีประสิทธิผล และเกิดประโยชน์สูงสุด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
วิภัทร เลิศภูรีวงศ์, นาราวิญจน์ นาราวรนันท์, สุรชัย อมรเฉลิมวิทย์. กระบวนการแปลงภาพถ่ายเชิงประวัติศาสตร์จากฟิล์มสู่ดิจิทัลของโรงพยาบาลศิริราช. เวชบันทึกศิริราช 2567;17(1):80-9.
Siriraj's derm diaries book 1. กรุงเทพฯ: ภาควิชาตจวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล; 2563.
Institute of Medical Illustrators. IMI National Guideline a guide to good practice: clinical photography studio design and planning [Internet]. 2018 [cited 2025 May 27]. Available from: https://www.imi.org.uk/wp-content/uploads/2019/01/2018_Mar_IMINatGuidelines_ClinPhotStudioV2.pdf
Siriraj's derm diaries book 2. กรุงเทพฯ: ภาควิชาตจวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล; 2563.
Bolognia, JL. Schaffer, JV. Duncan, KO, Ko CJ. Dermatology Essentials. 2nd ed. London: Elsevier; 2022.
Li Y, Shao WN, Fang QQ, Zhao WY, Wang SQ, Wu LH, et al. A combination treatment of drug-laser-photon for melasma: a retrospective study of clinical cases. J Cosmet Dermatol. 2023;22(3):822-30.
รังสิมา วณิชภักดีเดชา. ฝ้า (Melasma) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล; 2560 [เข้าถึงเมื่อ 18 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=1003
กนกวลัย กุลทนันทน์. ฝ้า [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล; 2560 [เข้าถึงเมื่อ 18 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=303
Garg A, Levin NA, Bernhard JD. Chapter 5: Structure of skin lesions and fundamentals of clinical diagnosis. In: Goldsmith LA, Katz SI, Gilchrest BA, Paller AS, Leffell DJ, Wolff K, editors. Fitzpatrick’s dermatology in general Medicine. 8th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2012. p. 26-42.
วิศิษฏ์ สมบัติถาวรกุล. การปรับแก้สีภาพถ่ายรอยโรคที่ผิวหนังด้วยการควบคุมสมดุลสีเทาโดยใช้แผ่นสีมาตรฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2560.
Rokhsar CK, Fitzpatrick RE. The treatment of melasma with fractional photothermolysis: a pilot study. Dermatol Surg. 2005;31(12):1645-50.
เยาวดี ทวีวงศ์ ณ อยุธยา. การถ่ายภาพทางการแพทย์ (Medical photography). กรุงเทพฯ: ไพศาลศิลป์การพิมพ์; 2543.
Grinnell M, Hurtado ACM, Guidotti R, Elbuluk N. Digital photography guide for dermatologists with special considerations for diverse populations. JAMA Dermatol. 2025
Alvarado SM, Flessland P, Grant-Kels JM, McFarlane M, Feng H. Practical strategies for improving clinical photography of dark skin. J Am Acad Dermatol. 2022;86(1):e21-3.
ศิรายุ สหัสกุล. บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนเรื่อง เทคนิคการถ่ายภาพการแพทย์โดยใช้แฟลชเสริมภายนอก. โครงงานรายบุคคลเทคโนโลยีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหิดล. 2557; หน้า 23.
Lester JC, Clark L Jr, Linos E, Daneshjou R. Clinical photography in skin of colour: tips and best practices. Br J Dermatol. 2021;184(6):1177-9.
Eimpunth S, Wanitphakdeedecha R, Triwongwaranat D, Varothai S, Manuskiatti W. Therapeutic outcome of melasma treatment by dual-wavelength (511 and 578 nm) laser in patients with skin phototypes III-V. Clin Exp Dermatol. 2014;39(3):292-7.
Parsa S, Basagaoglu B, Mackley K, Aitson P, Kenkel J, Amirlak B. Current and Future Photography Techniques in Aesthetic Surgery. Aesthet Surg J Open Forum. 2021;4:ojab050.
Muraco L. Improved medical photography: key tips for creating images of lasting value. JAMA Dermatol. 2020;156(2):121-3.
ดุษฎี มุสิโปดก. การผลิตงานถ่ายภาพทางการแพทย์ Medical Photography Production 2. พิมพ์ครั้งที่ 2. มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2552; หน้า13.
Bikowski JB. The art of medical photography: introduction to medical photography. Cosmet Dermatol. 2010; 20(7):416-8.
Kashetsky N, Mar K, Liu C, Rivers JK, Mukovozov I. Photography in dermatology - a scoping review: practices, skin of color, patient preferences, and medical-legal considerations. J Dtsch Dermatol Ges. 2023;21(10):1102-7.
Pandya A, Berneburg M, Ortonne JP, Picardo M. Guidelines for clinical trials in melasma. Pigmentation Disorders Academy. Br J Dermatol. 2006;156(Suppl1):21-8.
