การเตรียมสไลด์ปัสสาวะด้วยเทคนิค Liquid-Based เพื่อการวินิจฉัยมะเร็งในระบบทางเดินปัสสาวะ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การตรวจเซลล์วิทยาจากปัสสาวะ (urine cytology) เป็นเครื่องมือสำคัญในการคัดกรอง วินิจฉัย และติดตามการกลับเป็นซ้ำของมะเร็งในระบบทางเดินปัสสาวะ โดยเฉพาะมะเร็งชนิด Urothelial Carcinoma อย่างไรก็ตาม วิธีการเตรียมสไลด์แบบดั้งเดิม (conventional smear) มีข้อจำกัดหลายประการที่อาจส่งผลกระทบต่อความแม่นยำในการวินิจฉัย เช่น การบดบังของเซลล์จากเมือก เลือด และการเกาะกลุ่มกันของเซลล์อย่างหนาแน่น รวมถึงการสูญเสียเซลล์ในขั้นตอนการเตรียมและการเสื่อมสภาพของเซลล์ ซึ่งทั้งหมดนี้อาจนำไปสู่ผลลบลวง (false-negative results) ได้ เทคนิคการเตรียมสไลด์แบบของเหลว (Liquid-Based Cytology: LBC) ได้รับการพัฒนาขึ้นเพื่อแก้ไขข้อจำกัดเหล่านี้ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนและวิเคราะห์หลักการทำงาน ข้อดีและประสิทธิภาพของเทคนิค LBC ในการประยุกต์ใช้กับการตรวจเซลล์วิทยาจากปัสสาวะ เทคนิค LBC ให้คุณภาพของสไลด์ที่ดีกว่าอย่างมีนัยสำคัญ โดยสามารถกำจัดสิ่งปนเปื้อนที่ไม่ต้องการและจัดเรียงเซลล์บนสไลด์เป็นชั้นบางๆ ที่สม่ำเสมอ ซึ่งเอื้อต่อการประเมินลักษณะทางสัณฐานวิทยาของเซลล์ โดยเฉพาะลักษณะสำคัญของนิวเคลียสได้อย่างชัดเจนและแม่นยำสูงขึ้น คุณสมบัตินี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในการเพิ่มความไวของการตรวจพบมะเร็งชนิด High-Grade Urothelial Carcinoma ซึ่งเป็นชนิดที่มีความรุนแรงและต้องได้รับการวินิจฉัยอย่างรวดเร็ว อีกทั้งยังช่วยลดการวินิจฉัยในกลุ่มที่ผลไม่ชัดเจนได้อีก ดังนั้นการประยุกต์ใช้เทคนิค LBC ในงานเซลล์วิทยาของปัสสาวะมีบทบาทสำคัญในการเพิ่มคุณภาพของสไลด์และช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการวินิจฉัยทางเซลล์วิทยานำไปสู่การวางแผนการรักษาผู้ป่วยที่แม่นยำและดียิ่งขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Dyrskjøt L, Hansel DE, Efstathiou JA, Knowles MA, Galsky MD, Teoh J, et al. Bladder cancer. Nat Rev Dis Primers. 2023;9(1):58.
Yip W, Jaime-Casas S, Kothari A, Sullivan M, Ballas LK, Escobar D. Urothelial carcinoma: Perioperative considerations from top to bottom. CA: A Cancer Journal for Clinicians. 2025;74(1).
American Cancer Society. Key Statistics for Bladder Cancer [Internet]. Atlanta (GA): American Cancer Society; 2024 [cited 2025 Aug 24]. Available from: https://www.cancer.org/cancer/types/bladder-cancer/about/key-statistics.html
โรงพยาบาลพญาไท 2. หยุดมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ด้วยการตรวจและรักษาแต่เนิ่นๆ [อินเทอร์เน็ต]. โรงพยาบาลพญาไท 2; 2567. เข้าถึงได้จาก: https://www.phyathai.com/th/article/bladder-cancer-pt2
Babjuk M, Burger M, Capoun O, Cohen D, Compérat EM, Dominguez Escrig JL, et al. European Association of Urology guidelines on non–muscle-invasive bladder cancer (Ta, T1, and carcinoma in situ). Eur Urol. 2022;81(1):75-94.
Wojcik EM, Kurtycz DFI, Rosenthal DL, editors. The Paris System for Reporting Urinary Cytology. 2nd ed. Cham: Springer; 2022.
Straccia P, Bizzarro T, Fadda G, Pierconti F. Comparison between cytospin and liquid-based cytology in urine specimens classified according to the Paris System for Reporting Urinary Cytology. Cancer Cytopathol. 2016;124(8):578-85.
Drake RL, Vogl AW, Mitchell AWM. Gray's Anatomy for Students. 5th ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2024.
Urology Care Foundation. What is Urine Cytology? [Internet]. Linthicum (MD): Urology Care Foundation; 2023 [cited 2025 Aug 24]. Available from: https://www.urologyhealth.org/urology-a-z/u/urine-cytology
Queremel Milani DA, Jialal I. Urinalysis [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 [cited 2025 Aug 24]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557563/
Cleveland Clinic. Urine cytology [Internet]. Cleveland (OH): Cleveland Clinic; 2022 [cited 2025 Aug 24]. Available from: https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/22942-urine-cytology
สถาบันพยาธิวิทยา กรมการแพทย์. คู่มือการส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการเซลล์วิทยา [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สถาบันพยาธิวิทยา; 2565 [สืบค้นเมื่อ 2568 ส.ค. 24]. เข้าถึงได้จาก:https://www.iop.or.th/documents/manuals/IOPCytologySpecimenManual2022.pdf
Suvarna SK, Layton C, Bancroft JD, editors. Bancroft's theory and practice of histological techniques. 8th ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2019.
Gill GW. Cytopreparation: principles and practices. In: Bibbo M, Wilbur DC, eds. Comprehensive Cytopathology. 5th ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2022: chap 37.
Barkan GA, Wojcik EM, Nayar R, Savic-Prince S, Quek ML, Kurtycz DFI, et al. The Paris System for reporting urinary cytology: the quest to develop a standardized terminology. Adv Anat Pathol. 2016;23(4):193-201.
Straccia P, Bizzarro T, Fadda G, Pierconti F. Comparison between cytospin and liquid-based cytology in urine specimens classified according to the Paris System for Reporting Urinary Cytology. Cancer Cytopathol. 2016;124(6):424-31.
