การตรวจทางพยาธิวิทยาด้วยตาเปล่าของชิ้นเนื้อปากมดลูกจากการผ่าตัดด้วยวิธี LEEP

Main Article Content

ธนาคาร ดอกแสง
สินีนาฎ ธัชแก้วกรพินธุ์

บทคัดย่อ

การผ่าตัดปากมดลูกด้วยวิธี LEEP เป็นการรักษารอยโรคบริเวณปากมดลูกซึ่งมักเกิดจากการติดเชื้อ Human Papillomavirus เพื่อส่งชิ้นเนื้อปากมดลูกมาตรวจวินิจฉัยทางพยาธิวิทยา เพื่อประเมินระยะและขอบเขตของรอยโรค โดยสามารถส่งตรวจเป็นชิ้นเนื้อสด หรือชิ้นเนื้อที่ผ่านการตรึงสภาพด้วยน้ำยาฟอร์มาลีน บทความนี้จะกล่าวถึงแนวทางการจัดการชิ้นเนื้อและเทคนิคการตรวจชิ้นเนื้อทางพยาธิวิทยาด้วยตาเปล่า เพื่อเป็นแนวทางในการเตรียมสิ่งส่งตรวจดังกล่าวและเป็นแนวทางในการตรวจทางพยาธิวิทยาด้วยตาเปล่า โดยการตรวจชิ้นเนื้อสดมีข้อดีคือสามารถจัดรูปร่างชิ้นเนื้อได้ดีก่อนการตรึงสภาพ ทำให้ตัดชิ้นเนื้อส่วน transformation zone ได้ครบถ้วน แต่ก็มีความเสี่ยงจากการสลายตัวเองของเซลล์ หากมีความล่าช้าในการดำเนินการ ส่วนชิ้นเนื้อที่ผ่านการตรึงสภาพมาก่อนแล้ว มีข้อดีคือเซลล์ไม่สลายตัว สามารถเก็บสิ่งส่งตรวจได้นาน แต่มีข้อเสียคือชิ้นเนื้อมีลักษณะเป็นทรงกรวยและมีความคงรูปจากการตรึงสภาพของฟอร์มาลีน ทำให้ไม่สามารถคลี่ชิ้นเนื้อแล้วตัดบริเวณ transformation zone ให้ครบถ้วนได้ บทความนี้ได้อธิบายรายละเอียดเทคนิคการตรวจ รวมทั้งข้อจำกัดของการส่งชิ้นเนื้อทั้งสองวิธี เพื่อเป็นแนวทางในการพิจารณาการดำเนินการให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละห้องปฏิบัติการ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
ดอกแสง ธ, ธัชแก้วกรพินธุ์ ส. การตรวจทางพยาธิวิทยาด้วยตาเปล่าของชิ้นเนื้อปากมดลูกจากการผ่าตัดด้วยวิธี LEEP. วารสารเวชบันทึกศิริราช [อินเทอร์เน็ต]. 1 กันยายน 2026 [อ้างถึง 7 กันยายน 2026];19(3):227-34. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/simedbull/article/view/277409
ประเภทบทความ
บทความทั่วไป

เอกสารอ้างอิง

World Cancer Research Fund International. Worldwide cancer data [Internet]. London, English: World Cancer Research Fund International; 2022 [updated 2024 May; cited 2025 Jul 31]. Available from: https://www.wcrf.org/preventing-cancer/cancer-statistics/worldwide-cancer-data/#global-cancer-incidence-in-women.

Wongpratate M, Bumrungthai S. Cervical cancer in Thailand: 2023 update. Obstet Gynecol Sci. 2024;67(3):261-9.

Mlynarczyk-Bonikowska B, LR. HPV Infections—Classification, Pathogenesis, and Potential New Therapies. Int J Mol Sci. 2024;25(14):7616.

National Cancer Institute. Cervical Cancer Causes, Risk Factors, and Prevention [Internet]. United States of America: National Cancer Institute at the National Institutes of Health; 2024 [updated 2024 Aug 2; cited 2025 Jul 31]. Available from: https://www.cancer.gov/types/cervical/causes-risk-prevention.

Illah AO. Updates on HPV Vaccination. Diagnostics (Basel). 2023;13(2):243.

Dey P. Basic and Advanced Laboratory Techniques in Histopathology and Cytology. 2nd ed. Singapore: Springer; 2022.

Kamal M. Pap Smear Collection and Preparation: Key Points. Cytojournal. 2022;19:24.

Mehta S, PS. Colposcopy of Female Genital Tract. Singapore: Springer Singapore; 2017.

Pretorius RG, Belinson JL, Peterson P. Loop Electrosurgical Excision Procedure or Cervical Conization to Exclude Cervical Cancer Before Simple Hysterectomy. J Low Genit Tract Dis. 2020;24(2):202-5.

Standring S. Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. 42nd ed. London: Elsevier; 2020.

Lester SC. Manual of Surgical Pathology. 4th ed. Philadelphia: Elsevier; 2022.

สุรพันธุ์ คุณอมรพงศ์, สุมาลี ศิริอังกุล. พยาธิวิทยาของปากมดลูก. เชียงใหม่: ภาควิชาพยาธิวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2561.

Parra-Herran C, Malpica A, Oliva E, Zannoni GF, Ramirez PT, Rabban JT. Endocervical Adenocarcinoma, Gross Examination, and Processing, Including Intraoperative Evaluation: Recommendations From the International Society of Gynecological Pathologists. Int J Gynecol Pathol. 2021;40(Suppl 1):S24-47.