ประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาศักยภาพสมองในผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยที่มารับบริการคลีนิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ 17 อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี
คำสำคัญ:
โปรแกรม, ศักยภาพสมอง, ผู้สูงอายุ, การรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง (One-group pretest-posttest design) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาศักยภาพสมองในผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย 2) เปรียบเทียบพฤติกรรมสุขภาพด้านการพัฒนาศักยภาพสมองก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม และ 3) ประเมินความพึงพอใจต่อโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุที่เข้ารับบริการในคลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ 17 อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 27 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย โปรแกรมพัฒนาศักยภาพสมอง แบบคัดกรองโรคซึมเศร้า TGDS แบบประเมินสมรรถภาพสมอง TMSE แบบประเมิน MoCA test แบบประเมินพฤติกรรมสุขภาพ และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบค่าที (t-test)
ผลการวิจัยพบว่า หลังจากการใช้โปรแกรม ผู้สูงอายุมีคะแนนพัฒนาศักยภาพสมองและคะแนนพฤติกรรมสุขภาพในการพัฒนาศักยภาพสมองสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 พฤติกรรมสุขภาพในภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านสุขภาพสมองมีคะแนนเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือ สุขภาพจิต สังคม สุขภาพร่างกาย และโภชนาการ ตามลำดับ นอกจากนี้ ความพึงพอใจต่อโปรแกรมในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยกิจกรรมที่ได้รับความพึงพอใจสูงสุด ได้แก่ กิจกรรมเสริมสร้างปฏิสัมพันธ์ กิจกรรมกระตุ้นความจำ และเนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาศักยภาพสมองของผู้สูงอายุ
เอกสารอ้างอิง
กฤศ เด่นเกรียงไกร, สนิท สิทธิ, กอบลาภ อารีศรีสม และภาวินี อารีศรีสม. (2567). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุสำหรับผู้ดูแลผู้สูงอายุ จังหวัดปทุมธานี. วารสารการบริหารและ สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 7(6), 215-226.
จตุพร แพงจักร, & ระพีพรรณ ชมแผน. (2565). การเพิ่มความจำและป้องกันโรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุด้วยการบริหารสมองและดนตรีบำบัด. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(1), 275–288.
จักรกรินทร์ รัชวิจักขณ์. (2566). ผลของโปรแกรมป้องกันภาวะสมองเสื่อมต่อสมรรถภาพสมองของผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงสมองเสื่อม. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 9(3), 82–90.
ดังการ พลลาภ, ศิราณี ศรีหาภาค และประครอง ขันบำรุง. (2566). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุสมองเสื่อมอย่างเพียงพอ. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(6), 493–503.
เตชภณ ทองเติม (2566) ได้ศึกษาเรื่องการพัฒนาโปรแกรมนันทนาการโดยใช้กิจกรรมการพนันเป็นฐานเพื่อป้องกันภาวะสมองเสื่อมสำหรับผู้สูงวัยในโรงเรียนผู้สูงอายุ : การศึกษาความเป็นไปได้. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 9(2), 152–165.
นราวิชญ์ บุญเทีย, ทัศพร ชูศักดิ์ และพรรณี บัญชรหัตถกิจ. (2567). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารโรงพยาบาลสิงห์บุรี, 33(1), 28-35.
อมรรัตน์ แก้วสุวรรณ และกมลมาลย์ วิรัตน์เศรษฐสิน. (2567). การพัฒนารูปแบบป้องกันภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง จังหวัดนนทบุรี. วารสารร้อยแก่นสาร, 9(7), 863-879.
สถาบันเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ. (2564). คู่มือการคัดกรองและประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ. กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. https://dmscaretools.dms.go.th/geriatric/download/Manual_DMS_ASSESS64.pdf
Alzheimer’s Association. (2024). Mild cognitive impairment (MCI). https://www.alz.org/alzheimers-dementia/what-is-dementia/related_conditions/mild-cognitive-impairment American Journal of Medicine.
Fitzsimmons, S., & Buettner, L. L. (2003). Health promotion for the mind, body, and spirit: a college
course for older adults with dementia. American Journal of Alzheimer's Disease & Other Dementias, 18(5), 282-290.
Zuliani, G., Polastri, M., Romagnoli, T. (2021). Clinical and demographic parameters predict the progression from mild cognitive impairment to dementia in elderly patients. Aging Clin Express 33, 1895–1902
Likert, R. (1967). Human organization: Its management and value. McGraw-Hill.
Livingston, G., Huntley, J., Sommerlad, A., Ames, D., Ballard, C., Banerjee, S., ... & Mukadam, N. (2020). Dementia prevention, intervention, and care: 2020 report of the Lancet Commission. The Lancet, 36(8), 413–446.
National Center for Biotechnology Information (NCBI). (2023). Mild cognitive impairment (MCI). In Bookshelf. U.S. National Library of Medicine. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536983/
Stern, Y. (2012). Cognitive reserve in ageing and Alzheimer’s disease. The Lancet Neurology, 11(11), 1006–1012.
Tsai, F. J., & Shen, S. W. (2022). Concepts of dementia prevention in the health promotion among older adults: a narrative review. Medicine, 101(50), 32-42.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารสาธารณสุข









