ประสิทธิผลของการใช้แนวปฏิบัติใหม่เพื่อป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำขณะฟอกเลือดในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมในโรงพยาบาลอุดรธานี
คำสำคัญ:
โรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย, ภาวะความดันโลหิตต่ำขณะฟอกเลือด, การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม, แนวปฏิบัติบทคัดย่อ
ภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้าย (End-stage kidney disease: ESKD) ที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม (Hemodialysis: HD) คือ ภาวะความดันโลหิตต่ำขณะฟอกเลือด (Intradialytic hypotension) ซึ่งเพิ่มอัตราการตาย ลดคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย และทำให้ประสิทธิภาพการฟอกเลือดไม่เพียงพอ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของการใช้แนวปฏิบัติใหม่เพื่อป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำขณะฟอกเลือดในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมในโรงพยาบาลอุดรธานีเปรียบเทียบกับการดูแลผู้ป่วยแบบเดิม วิธีการศึกษา เป็นการวิจัยตามแผนแบบย้อนหลัง (retrospective cohort study) กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย 96 คนที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมในหน่วยไตเทียม โรงพยาบาลอุดรธานี โดยเก็บข้อมูลในช่วงเดือน ธันวาคม พ.ศ. 2566 ถึง มกราคม พ.ศ. 2567 ที่ใช้แนวปฏิบัติเดิมในหน่วยไตเทียมในการดูแลผู้ป่วย และในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ ถึง มีนาคม พ.ศ. 2567 ที่มีการใช้แนวปฏิบัติใหม่ในหน่วยไตเทียมเพื่อป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำขณะฟอกเลือด วิเคราะห์การใช้แนวปฏิบัติใหม่เพื่อป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม โดยเปรียบเทียบการเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำระหว่างแนวปฏิบัติเดิมและแนวปฏิบัติใหม่ด้วยสถิติ Multi-level regression analysis
ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 96 คน จำแนกเป็นกลุ่มแนวปฏิบัติเดิมและแนวปฏิบัติใหม่กลุ่มละ 48 คน โดยแต่ละกลุ่มมีจำนวนการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม กลุ่มละ 162 ครั้ง รวมเป็น 324 ครั้งของการฟอกเลือด ข้อมูลทั่วไปส่วนใหญ่ของกลุ่มตัวอย่างทั้ง 2 กลุ่มไม่แตกต่างกันยกเว้นระยะเวลาที่เจ็บป่วยด้วยไตเรื้อรังระยะสุดท้ายและระยะเวลาที่ได้รับการรักษาด้วยการฟอกเลือด เมื่อวิเคราะห์ด้วยสถิติ Multi-level regression analysis พบว่ากลุ่มที่ได้รับการดูแลตามแนวปฏิบัติใหม่มีโอกาสเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำลดลงร้อยละ 90 เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ได้รับการดูแลตามแนวปฏิบัติเดิมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (AOR = 0.10, 95% CI : 0.03-0.31, p <0.001)
สรุป: การใช้แนวปฏิบัติใหม่เพื่อป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำขณะฟอกเลือดในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมมีประสิทธิผลในการลดอัตราการเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำขณะฟอกเลือดร้อยละ 90 เมื่อเทียบกับแนวปฏิบัติกลุ่มเดิม
เอกสารอ้างอิง
กมลทิพย์ วิจิตรสุนทรกุล. ระบาดวิทยาโรคไตในประเทศไทย. ระบาดวิทยาและการทบทวนมาตรการป้องกันโรคไตเรื้อรัง(อินเทอร์เน็ต). กรมควบคุมโรค กองโรคไม่ติดต่อ. 2565. (เข้าถึงเมื่อ 10 ส.ค 2566),เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1308820220905025852.pdf
ดรุณี จันทร์เลิศฤทธิ์. ปิ่นแก้ว กล้ายประยงค์. การเตรียมผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังเพื่อการบำบดทดแทนไตเมื่อเข้าสู่โรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย. ศิริรัตน์ อนุตระกูลชัย, วิวัฒน์ จันเจริญฐานะ, ปิยวรรณ กิตติสกุลนาม, ธนันดา ตระการวนิช, สินี ดิษฐบรรจง, วุฒิเดช โอภาศเจริญสุข. ตำราโรคไตเรื้อรัง พิมพ์ครั้งที่ 3. บริษัท เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น จำกัด; 2566 หน้า 1164-1165
Davenport A, Cox C, Thuraisingham R. Blood pressure control and symptomatic intradialytic hypotension in diabetic haemodialysis patients: A cross-sectional survey. Nephron Clin Pract 2008;109:c65-c71.
Palmer BF, Henrich WL. Recent advances in the prevention and management of intradialytic hypotension. J Am Soc Nephrol. 2008; 19:8-11.
Chou JA, Kalantar-Zadeh K, Mathew AT. A brief review of intradialytic hypotension with a focus on survival. Semin Dial 2017;30(6):473–480.
Stefánsson BV, Brunelli SM, Cabrera C, Rosenbaum D, Anum E, Ramakrishnan K, et al. Intradialytic hypotension and risk of cardiovascular disease. Clin J Am Soc Nephrol. 2014;9(12):2124–2132.
McIntyre CW, Goldsmith DJ. Ischemic brain injury in hemodialysis patients: which is more dangerous, hypertension or intradialytic hypotension? Kidney Int. 2015;87(6):1109–1115.
Flythe JE, Xue H, Lynch KE, Curhan GC, Brunelli SM. Association of mortality risk with various definitions of intradialytic hypotension. J Am Soc Nephrol. 2015;26(3):724–734.
Andrew Davenport. Balancing risks: blood pressure targets, intradialytic hypotension, and ischemic brain injury. Seminars in Dialysis. 2014;Vol 27, No 1 (January–February) pp. 13–15
van der Sande FM, Dekker MJ, Leunissen KML, Kooman JP. Novel Insights into the Pathogenesis and Prevention of Intradialytic Hypotension. Blood purification. 2018;45(1-3), 230–235.
Hamrahian SM, Vilayet S, Herberth J, Fülöp T. Prevention of Intradialytic Hypotension in Hemodialysis Patients: Current Challenges and Future Prospects. International journal of nephrology and renovascular disease. 2023;16,173–181.
Kesik and Ozdemir. Examination of The Effects of Nursing Interventions on Intradialytic Hypotension. Turk J Nephrol. 2020; 29(1):33-8.
Gul A, Miskulin D, Harford A, Zager P. Intradialytic hypotension. Current opinion in nephrology and hypertension. 2016. 25(6),545–550.
หน่วยไตเทียม โรงพยาบาลอุดรธานี. สถิติผู้ป่วยไตวายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมประจำปี 2563-2565. โรงพยาบาลอุดรธานี. 2565.
Jefferies HJ, Burton JO, McIntyre CW. Individualised dialysate temperature improves intradialytic haemodynamics and abrogates haemodialysis induced myocardial stunning, without compromising tolerability. Blood Purif. 2011;32(1):63–68.
Tuna S, Çınar Pakyüz S, Dedeli Çaydam Ö. Systematic review: prevention of hypotension occurred in hemodialysis. J Nephrol Nurs. 2015;102(2):63–79.
Beladi Mousavi SS, Tamadon MR. Vasopressin and prevention of hypotension during hemodialysis. Iran Red Crescent Med J 2014;16(11):e20219.
Kuipers J, Oosterhuis JK, Krijnen WP, Dasselaar JJ, Gaillard CAJM, Westerhuis R, et al. Prevalence of intradialytic hypotension, clinical symptoms and nursing interventions-a three-months, prospective study of 3818 haemodialysis sessions. BMC Nephrol. 2016;17:21.
Okoye OC, Slater HE, Rajora N. Prevalence and risk factors of intra-dialytic hypotension 2017: a 5-year retrospective report from a single Nigerian Centre. [internet]. 2017. [cited 2017 September 1]. Available from http: 10.11604/pamj.2017.28.62.13743.
ทิตยา ธรรมพิรานนท์. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลในผู้ป่วยที่มีภาวะความดันโลหิตต่ำขณะ
ฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม(อินเทอร์เน็ต).วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ.`(อินเทอร์เน็ต)2563. (เข้าถึงเมื่อ 10 ส.ค 2566). เข้าถึงได้จาก: https://203.131.209.126>ndtuh>addsome>files:PDF
Thongdee C, Phinyo P, Patumanond J, Satirapoj B, Spilles N, Laonapaporn B, et al. Ultrafiltration rates and intradialytic hypotension: A case-control sampling of pooled haemodialysis data. Journal of renal care 2021;47(1),34–42.
Bullen A, Rifkin D, Trzebinska D. Individualized Cool Dialysate as an Effective Therapy for Intradialytic Hypotension and Hemodialysis Patients' Perception. Therapeutic apheresis and dialysis : official peer-reviewed journal of the International Society for Apheresis, the Japanese Society for Apheresis, the Japanese Society for Dialysis Therapy 2019;23(2),145–152.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
การละเมิดลิขสิทธิ์ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้ส่งบทความโดยตรง
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของผู้นิพนธ์ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของบทความในวารสารไปเผยแพร่ทางการค้าก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร
