The Relationship Among Basic Conditioning Factors, Perceived Usefulness, Media Literacy, Attitude and Online Media Usage Behaviors of The Elderly Using Smartphone
Keywords:
perceived usefulness, media literacy, online media, smartphone, elderlyAbstract
The purpose of this descriptive correlational research was to investigated the relationship among basic conditioning factors, the perceived usefulness, media literacy, attitudes and online media usage behaviors of elderly using smartphones. The sample consisted of 200 elderly living in Nong Khon Kwang Subdistrict, Mueang District, Udonthani Province. Data were collected using questionnaires included personal data and media usage, perceived usefulness, media literacy, attitudes, and online media usage behaviors on smartphones. The content validity of the questionnaire, assessed by three experts, IOC was 0.70. The reliability coefficients, measured using Cronbach’s alpha, were 0.94 for perceived usefulness, 0.92 for media literacy, 0.88 for attitudes and 0.82 for online media usage behaviors. Descriptive statistic, Chi-Square and Pearson coefficient correlation were used to analyze the data.
The results revealed that the majority of the sample was female, the average age was
68.60±5.87 years old, 61.50% of the sample have completed primary education. Most of the sample have an income of less than 5,000 baht per month. The perceived usefulness of online media on smartphones among the elderly was low level (x̅ = 2.11±0.58), while media literacy was at a moderate level (x̅ = 2.52±0.84). Attitudes toward online media were low level (x̅ = 2.20± 0.76), though attitudes related to receiving information were at a moderate level (x̅ = 2.66±0.78), attitudes towards communication, entertainment, healthcare, and politics were also at a low level. Overall online media usage behaviors on smartphones were low level (x̅ = 2.22±0.88), however, using smartphones for receiving information and communication was at a moderate level. Education, the perceived usefulness, media literacy and attitudes related to online media usage behaviors of elderly using smartphones with statistical significance (p < 0.01). Problems of the usage were due to the tiny alphabets, unreachable internet, deceived and scammer. Based on the results, relevant stakeholders could enhance the online media skills, attitude and media literacy of elderly, promoting effective use of smartphones and reducing problems associated with online media usage.
References
วัชรากรณ์ ชีวโศภิษฐ. สังคมผู้สูงอายุ: ปัจจัยการตลาดที่เปลี่ยนไป. ว.มหาจุฬานาครทรรศน์. 2562;6(1): 38-54.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทยในมิติความต่างเชิงพื้นที่ พ.ศ.2564. [อินเทอร์เน็ต][เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จากhttps://www.nso.go.th/nsoweb
/storage/ebook/2023/
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. สรุปผลการดําเนินงานตามแผนปฏิบัติการรอบ12 เดือน ประจําปีงบประมาณ 2566 กลุ่มผู้สูงอายุ.[อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จากhttps://eh.anamai.moph.go.th/th/elderlycluster/download?id=115374&mid=
กรมอนามัย. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย. [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จากhttps://eh.anamai.moph.go.th/th/
elderlycluster/download?id=115374&mid=33846&mkey=m_document&lang
กรมกิจการผู้สูงอายุ. สังคมผู้สูงอายุในปัจจุบันและเศรษฐกิจในประเทศไทย พ.ศ 2564. [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568].
เข้าถึงได้จาก https://www.dop.go.th/th/
know/15/926
ชัยพัฒน์ พุฒซ้อน, กันตพัฒน์ พรศิริวัชรสิน. แนวทางการแก้ไขปัญหาสังคมผู้สูงอายุของประเทศไทย. ว. เครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 2561; 1(1) : 25-36.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. สรุปผลที่สำคัญการทำงานของผู้สูงอายุในประเทศไทย พ.ศ 2566. [อินเทอร์เน็ต ] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://www.nso.go.th/nsoweb
/storage
กรมกิจการผู้สูงอายุ. แผนปฏิบัติราชการกรมกิจการผู้สูงอายุระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 – 2570) [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จากhttps://www.dop.go.th/
download/laws/
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. สรุปผลที่สำคัญการมีการใช้ไอซีที่ของผู้สูงอายุ พ.ศ. 2565. [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จากttps://www.nso.go.th/nsoweb/
storage/survey
นณริฎ พิศลยบุตร, จิระวัฒน์ ปั้นเปี่ยมรัฎฐ์. สังคมผู้สูงอายุ. รายงานความก้าวหน้าโครงการพัฒนาทางเทคโนโลยีสังคมผู้สูงอายุและการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย.สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย.[อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก
บุญทิพย์ สิริธรังศรี,ชุติวัฒน์ สุวัตถิพงศ์. ผู้สูงอายุในยุคดิจิทัล: ความท้าทายทางสุขภาพ
ว. สุขภาพและอาหารเชิงสร้างสรรค์,2566; 1(1): 51-63.
ระวีวรรณ ทรัพย์อินทร์, ญาศิณี เคารพธรรม. สื่อกับผู้สูงอายุในประเทศไทย. ว. นิเทศศาสตร์ ธุรกิจบัณฑิตย์,2560, 11(2) : 367-387.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองขอนกว้าง. รายงานข้อมูลผู้สูงอายุปี พ.ศ. 2567.
รุ่งนภา จันทรา, อติญาณ์ ศรเกษตริน, ลินดา คล้ายปักษี, จีราพร ทองดี, กฤษณา สังขมุณีจินดา. การใช้สื่อออนไลน์และการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศสุขภาพออนไลน์ของผู้สูงอายุชมรมผู้สูงอายุในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดสุราษฎร์ธานี. ว.วิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2563,13(2) : 502-511.
ธามม วงศ์สรรคกร, ชาญเดช เจริญวิริยะกุล, อัครมณี สมใจ. การรับรู้ประโยชน์ ทัศนคติและพฤติกรรมการใช้สื่อออนไลน์ของผู้สูงอายุ. ว.รัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. 2566; 6(1): 168-178.
เนติยา แจ่มทิม, สินีพร ยืนยง. การใช้สื่อออนไลน์และการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศสุขภาพออนไลน์ของผู้สูงอายุจังหวัดสุพรรณบุรี. ว.วิทยาลัยพยาบาลนครราชสีมา. 2562; 25(2): 168-180.
อัญมณี ภักดีมวลชน. พฤติกรรมการใช้แอปพลเิคชั่นไลน์กับการรู้เท่าทันสื่อข่าวลวงของผู้สูงอายุในเขตพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่. CRRU Journal of Communication Chiang Rai Rajabhat University. 2565; 5(1): 57-88.
ศูนย์วิชาการด้านการรู้เท่าทันสื่อของผู้สูงอายุ. สูงวัยกับประโยชน์จากการใช้ไลน์.[อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จากhttps://www.iceml.org/lineapp/
ดลฤดี ศรีมันตะ. การแสวงหาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการสื่อสารผ่านเครือข่ายสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุในตำบลบางแก้ว อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. ว.นิเทศศาสตร์ธุรกิจบัณฑิตย์. 2561; 12 (2) : 177-219.
พัทธ์ปิยา จงชาณสิทโธ. ความแตกต่างระหว่างบุคคล แรงจูงใจในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม การใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมและแรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์ในกลุ่มผู้สูงอายุ.มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2563. [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก
[https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis
สุรัชฎา จิรสุจริตธรรม. ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานคร 2566. [อินเทอร์เน็ต][เข้าถึงเมื่อ 28 ต.ค. 2567]. เข้าถึงได้จากhttps://digital.
car.chula.ac.th/cgi/viewcontent
สายหยุด มูลเพ็ชร์, ณัทธร สุขสีทอง, วิทญา ตันอารีย์ และ สามารถ ใจเตี้ย. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการใช้สมาร์ทโฟนในผู้สูงอายุชาติพันธุ์ พื้นที่ตำบลยั้งเมิน อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่. ว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสู่ชุมชน; 1(3): 25-38.
ดวงทิพย์ เจริญรุกข์. พฤติกรรมการใช้และการยอมรับนวัตกรรมสื่อสังคมออนไลน์ของกลุ่มผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร.ว.นิเทศศาสตร์ปริทัศน์. 2563; 24(2): 229-237.
สราลี สนธิ์จันทร์, วิรัตน์ สนธิ์จันทร์. การเปิดรับสื่อ ทัศนคติ และพฤติกรรมการป้องกันความเสี่ยงของผู้สูงอายุในสถานการณ์การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา มหาวิทยาลัยบูรพา. 2564[อินเทอร์เน็ต][เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://buuir.buu.ac.th/
bitstream/1234567890/
Marikyan, D.& Papagiannidis. S. Technology Acceptance Model: A review. In S. Papagiannidis(Ed)TheoryHubBook [internet] [Access February 2025]. Access from https://ua.pressbooks.
pub/persuasiontheoryinaction/chapter/technology-acceptance-model/
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. การสุ่มตัวอย่างเพื่อการวิจัย. [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://plan.eng.
cmu.ac.th/wp-content/uploads/2015/
/sampling.pdf
ธนิต พฤกธรา.การส่งเสริมคุณภาพผู้สูงอายุกับการสื่อสารผ่านไลน์ออฟฟิเชียลกับการท่องเที่ยวรอบเกาะรัตนโกสินทร์. การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยราชภัฎนครปฐม2565 [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.พ. 2568].เข้าถึงได้จาก ttps://publication.npru.ac.th/
bitstream/123456789/1763/1/npru-
อธิชา วุฒิรังสี. การรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลของผู้สูงอายุ. ว.สหศาสตร์,2021; 21(1): 90-106.
ชัชชญา เรืองยศ, แอนนา จุมพลเสถียร. การรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ของผู้สูงวัย. Media and Communication Inquiry. 2022; 4 (1): 144-169.
พนม คลี่ฉายา. การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของผู้สูงอายุและข้อเสนอเพื่อการเสริมสร้างภาวะพฤฒิพลังและผลิตภาพของผู้สูงอายุไทย. ว. นิเทศศาสตร์. 2564; 39(2): 56-78.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
การละเมิดลิขสิทธิ์ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้ส่งบทความโดยตรง
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของผู้นิพนธ์ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของบทความในวารสารไปเผยแพร่ทางการค้าก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร
