ผลการใช้แนวปฏิบัติทางการพยาบาลในการหย่าเครื่องช่วยหายใจในผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรม

ผู้แต่ง

  • ธัญญามาศ วรรณพราหมณ์ หอผู้ป่วยหนักศัลยกรรมทั่วไป 2 โรงพยาบาลอุดรธานี

คำสำคัญ:

แนวปฏิบัติทางการพยาบาล, การหย่าเครื่องช่วยหายใจ, ผู้ป่วยวิกฤติด้านศัลยกรรม

บทคัดย่อ

การหย่าเครื่องช่วยหายใจในผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมเป็นกระบวนการสำคัญที่ต้องอาศัยการประเมินความพร้อมอย่างเป็นระบบ การหย่าเครื่องช่วยหายใจที่เร็วเกินไป อาจส่งผลให้เกิดภาวะการหย่าเครื่องช่วยหายใจล้มเหลว และ     ต้องใส่ท่อช่วยหายใจซ้ำ แต่หากหย่าเครื่องช่วยหายใจล่าช้าจะเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ (VAP) และนอนโรงพยาบาลนานขึ้น การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้แนวปฏิบัติทางการพยาบาลในการหย่าเครื่องช่วยหายใจต่อระยะเวลาในการใช้เครื่องช่วยหายใจ ระยะเวลาการหย่าเครื่องช่วยหายใจ และความพึงพอใจของพยาบาลวิชาชีพ โดยศึกษาผู้ป่วยวิกฤติศัลยกรรม 150 ราย แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 75 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและสถิติ Independent t-test และการวิเคราะห์ระยะเวลาจนเกิดเหตุการณ์ด้วย Kaplan-Meier และ log-rank test

          ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มทดลองอายุเฉลี่ย 67.85 ±13.40 เป็นชาย 52 คน (ร้อยละ 69.3) หญิง 23 คน (ร้อยละ 30.7) กลุ่มควบคุม อายุเฉลี่ย 66.42 ±12.15 เป็นชาย 49 คน (ร้อยละ 65.3) หญิง 26 คน (ร้อยละ 34.7) การผ่าตัดที่พบมากที่สุดคือผ่าตัดหลอดเลือดกลุ่มทดลอง จำนวน 35 คน (ร้อยละ 46.7) กลุ่มควบคุม จำนวน 33 คน (ร้อยละ 44.0) ระยะเวลาเฉลี่ยในการใส่เครื่องช่วยหายใจของกลุ่มทดลองเท่ากับ 46.80 ± 15.35 ชั่วโมง ซึ่งน้อยกว่ากลุ่มควบคุมที่มีค่าเฉลี่ย 74.50 ± 22.10 ชั่วโมง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และระยะเวลาการหย่าเครื่องช่วยหายใจของกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ย 8.45 ± 3.12 ชั่วโมง น้อยกว่ากลุ่มควบคุมซึ่งมีค่าเฉลี่ย 15.20 ± 7.45 ชั่วโมง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) กลุ่มทดลองสามารถหย่าเครื่องช่วยหายใจสำเร็จภายใน 8 ชั่วโมง คิดเป็นร้อยละ 69.3 และภายใน 24 ชั่วโมง คิดเป็นร้อยละ 98.6 โดยไม่พบอุบัติการณ์การใส่ท่อช่วยหายใจซ้ำ พยาบาลวิชาชีพมีความพึงพอใจต่อการใช้แนวปฏิบัติการหย่าเครื่องช่วยหายใจในระดับมากที่สุด ( = 4.80, SD = 0.40) โดยเฉพาะด้านความปลอดภัยและความสะดวกในการปฏิบัติงาน

          สรุปผลการศึกษา แนวปฏิบัติทางการพยาบาลในการหย่าเครื่องช่วยหายใจสามารถช่วยลดระยะเวลาในการใส่เครื่องช่วยหายใจและระยะเวลาการหย่าเครื่องช่วยหายใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเพิ่มความพึงพอใจของพยาบาลวิชาชีพ จึงควรส่งเสริมให้มีการนำแนวปฏิบัติดังกล่าวไปใช้ในหน่วยงานที่ดูแลผู้ป่วยวิกฤติด้านศัลยกรรมอย่างต่อเนื่อง

เอกสารอ้างอิง

Aryani DF, Sri Hariyati RT, Nurachmah E. The effectiveness of ventilator weaning using a weaning protocol compared to non-protocol: a systematic review. Healthcare Low-Resource Settings 2024;12(4):13010.

Lin, Yi-Chen, Chang, Rui-Ling, Tang, Chia-Chun. Safety and Efficacy of Nurse‐Led Weaning Protocols on ICU Patients: A Systematic Review and Meta‐Analysis of Randomized Controlled Trials. Worldv Evid- Based Nu 2025;22:e70015.

Woodbridge HR, McCarthy CJ, Jones M, Willis M, Antcliffe DB, Alexander CM, Gordon AC. Assessing The safety of physical rehabilitation in critically ill patients: a Delphi study. Crit Care 2024;28(1):144.

Baksi A, Sanli S. Effect of nurse-led weaning protocols on weaning outcomes in the intensive care unit: A systematic review. J Clin Nurs 2021;30(11-12):1531-42.

อมรินทร์ วินไทย, วัจนา สุคนธวัฒน์. ประสิทธิผลของการใช้แนวปฏิบัติการหย่าเครื่องช่วยหายใจสำหรับผู้ป่วยบาดเจ็บหลายระบบในหอผู้ป่วยหนักศัลยกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี. ว.การพยาบาล สุขภาพและการศึกษา 2566;6(2):61.

Debebe F, Goffi A, Haile T, Alferid F, Estifanos H, Adhikari NKJ. Predictors of ICU mortality among mechanically ventilated patients: an inception cohort study from a tertiary care center in Addis Ababa, Ethiopia. Crit Care Res Pract 2022;8;2022:7797328.

Chang HC, Liu HE, Huang YC. Effects of a nurse-led protocol on weaning outcomes of mechanically ventilated surgical ICU patients. J Nurs Res 2020;28(1):e63.

Wang Y, Wang Y, Gu S, Zhu L, Jia R, Tan M, et al. Nurse-led weaning protocols-a systematic review and meta-analysis. Front Med 2025;1:12:1514287.

Gunther I, Pradhan D, Lubinsky A, Urquhart A, Thompson JA, Reynolds S. Use of a Multidisciplinary Mechanical Ventilation Weaning Protocol to Improve Patient Outcomes and Empower Staff in a Medical Intensive Care Unit. Dimens Crit Care Nurs 2021;40(2):67-74.

อุดมลักษณ์ เตียสวัสดิ์, ดลวิวัฒน์ แสนโสม, อัจฉราวรรณ นาเมืองจันทร์, สุภาพรณ์ ตัณฑ์สุระ, ยุวดี บุญลอย,

จิราพร น้อมกุศล. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยใช้เครื่องช่วยหายใจในงานดูแลผู้ป่วยหนัก โรงพยาบาลขอนแก่น. ว.การพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2560;35(1):194-206.

อรนุช วรรณกูล.การพัฒนาแนวปฏิบัติการหย่าเครื่องช่วยหายใจในหอผู้ป่วยวิกฤติศัลยกรรม โรงพยาบาลพัทลุง. ว.กระบี่เวชสาร 2561;1(2):1-11.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-30

รูปแบบการอ้างอิง

1.
วรรณพราหมณ์ ธ. ผลการใช้แนวปฏิบัติทางการพยาบาลในการหย่าเครื่องช่วยหายใจในผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรม. udhhosmj [อินเทอร์เน็ต]. 30 สิงหาคม 2026 [อ้างถึง 20 กันยายน 2026];34(2):186-98. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/udhhosmj/article/view/284591

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย