Teaching Thai Literature in Higher Education: Objectives, Challenges, and Instructional Design for Developing Higher-Order Thinking Skills

Authors

  • Sathaporn poompao Buddhachinaraj Buddhist College Mahachulalongkornrajavidyalaya University
  • Kanchana Witchayapapakorn Faculty of Education Naresuan University
  • Krittayakan Topithak Faculty of Education Naresuan University

Keywords:

Literature, Objective, Problem situation, Learning Management, Higher-order Thinking

Abstract

The study of Thai literature is not solely aimed at developing linguistic proficiency and communication skills. It also serves the purpose of cultivating critical thinking processes, thereby enhancing students' higher-order thinking skills, which are essential for 21st-century learners. The teaching of Thai literature serves three primary purposes: to promote knowledge, to provide entertainment and moral inspiration, and to enable practical application. However, at the higher education level, four critical challenges hinder the effective teaching and learning of Thai literature: instructional design, teacher-related factors, student-related factors, and external contextual factors. Thus, teachers play a crucial role in designing content and facilitating meaningful learning experiences. Based on a synthesis of existing knowledge, theories, and pedagogical approaches, this study proposes six key strategies for promoting higher-order thinking through Thai literature instruction in higher education: (1) active learning, (2) critical theory-based instruction following Habermas’s framework, (3) folklore-based teaching approaches, (4) the “initiate–connect–apply” process, (5) the development of instructional models, and (6) the integration of modern educational technologies. These strategies aim to support teachers in planning and implementing effective instruction that fosters learners’ knowledge, critical thinking skills, and positive attitudes toward the study of Thai literature.

References

กมล โพธิเย็น. (2564). Active Learning: การจัดการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 19(1), 11-28.

กมลพร ทองธิยะ และกิตติชัย สุธาสิโนบล. (2564). การพัฒนาการคิดขั้นสูง : ความสามารถทางสติปัญญาที่สำคัญในโลกยุค New Normal. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 19(2), 28-44.

กุสุมา รักษมณี. (2547). วรรณสารวิจัย. แม่คำผาง.

เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2555). การคิดเชิงวิพากษ์. ซัคเซสมีเดีย.

ขวัญชนก นัยจรัญ. (2564). การพัฒนาชุดการเรียนรู้ตามรูปแบบการเรียนการสอนแบบตกผลึกเพื่อส่งเสริมความสามารถในการวิจารณ์วรรณกรรมของนักศึกษาระดับปริญญาตรี. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 49(3), 1-13.

ณัฐกิตติ์ นาทา. (2558). กลยุทธ์การสอนภาษาไทยในศตวรรษที่ 21 เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 13(1), 57-69.

เตือนใจ คดดี. (2565). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนวรรณคดีตามทฤษฎีวิพากษ์เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดไตร่ตรองเชิงวิพากษ์ และการออกแบบการเรียนการสอนวรรณคดีของนักศึกษาครูมหาวิทยาลัยราชภัฏ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. Naresuan University Library. http://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/5010

ทิศนา แขมมณี. (2567). ศาสตร์การสอน องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 27). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธัญญาลักษณ์ สังข์แก้ว. (2562). การพัฒนารูปแบบการสอนวรรณคดีด้วย ACDEA เพื่อเสริมสร้างทักษะการอ่านอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาครูภาษาไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. มหาวิทยาลัยศิลปากร. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/bitstream/123456789/2617/1/57255907.pdf

ธิดา โมสิกรัตน์. (2558). ภาษากับความคิด. ใน เอกสารการสอนชุดวิชาภาษาไทย 1 หน่วย 9-15. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

บุษบา บัวสมบูรณ์. (2566). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนวรรณคดีโดยประยุกต์วิธีเบลมเลส โพสต์มอร์เทิม เพื่อส่งเสริมทักษะการอ่านวิพากษ์และการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ของนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิต. Journal of Modern Learning Development, 8(9), 273-288.

ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษาเรื่อง รายละเอียดผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. (20 กรกฎาคม 2565). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนพิเศษ ง 212.หน้า 35-36.

ประจักษ์ น้อยเหนื่อย. (2563). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วรรณคดีไทยตามแนวคิด Active Learning เพื่อส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ และความซาบซึ้งในวรรณคดีไทยของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. มหาวิทยาลัยศิลปากร. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/3292

พระมหาบัณฑิต ปณฺฑิตเมธี, สมศักดิ์ บุญปู่ และพีรวัฒน์ ชัยสุข. (2565). แนวทางการพัฒนาการเรียนรู้ของนิสิตนักศึกษาในศตวรรษที่ 21 ภายใต้สถานการณ์ COVID 19. วารสารวิจยวิชาการ, 5(4), 255-269.

พัทธนันท์ พาป้อ. (2565). การพัฒนาทักษะการวิจารณ์วรรณกรรมที่สอนตามแนวโครงสร้างของวรรณกรรมสำหรับนักศึกษาสาขาวิชาภาษาไทย ชั้นปีที่ 4 คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ. The New Viridian Journal of Arts, Humanities and Social Sciences, 2(4), 1-14.

เมธี อนันต์. (2567). การสอนวรรณคดีและวรรณกรรมไทยด้วยแนวคิดทางคติชน: สมรรถนะวรรณคดีและวรรณกรรม. วารสารครุพิบูล คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 11(2), 142-158.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2558). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช 2554. โรงพิมพ์ สกสค.

วสันต์ รัตนโภคา. (2555). เอกสารการสอนชุดวิชาวรรณคดีไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). สาขาวิชาศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

วัชรา เล่าเรียนดี, ปรณัฐ กิจรุ่งเรือง และอรพิณ ศิริสัมพันธ์. (2560). กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาการคิดและยกระดับคุณภาพการศึกษาสำหรับศตวรรษที่ 21. เพชรเกษมพริ้นติ้ง กรุ๊ป.

วิจารณ์ พานิช. (2556). การสร้างการเรียนรู้สู่ศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสยามกัมมาจล.

วิเชียร ไชยบัง. (2564). สอนภาษาไทยผ่านวรรณกรรม. https://www.khrudeegital.com/course/การเรียนภาษาไทยผ่านวรรณกรรม/สอนภาษาไทยผ่านวรรณกรรม

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). สมรรถนะการคิดขั้นสูง. https://cbethailand.com/หลักสูตร-2/กรอบหลักสูตร/สมรรถนะหลัก-6-ประการ/สมรรถนะการคิดขั้นสูง/

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). ข้อเสนอการปฏิรูปการศึกษา ในทศวรรษที่สอง 2552-2561. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สกศ.

สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580. สำนักงานคณะกรรมการการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สิระ สมนาม. (2560). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้โดยใช้แนวคิดเชาวน์ปัญญาเชิงปฏิบัติร่วมกับกระบวนการสุนทรียสาธกเพื่อส่งเสริมความสามารถในการวิเคราะห์วรรณคดีสำหรับนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิต [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. มหาวิทยาลัยศิลปากร. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/1477

สุภัทรพงศ์ รวงผึ้งรุ่งโรจน์. (2563). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้วรรณคดีไทย โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีการสร้างความรู้ด้วยตนเองและทฤษฎีการเรียนรู้แบบร่วมมือ เพื่อส่งเสริมทักษะในศตวรรษที่ 21 [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. มหาวิทยาลัยบูรพา. https://buuir.buu.ac.th/bitstream/1234567890/10033/1/57810130.pdf

สุรีรัตน์ อักษรกาญจน์. (2562). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบแวดวงวรรณกรรมร่วมกับการใช้คำถามระดับสูง เพื่อพัฒนาความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนในระดับอุดมศึกษา. วารสารราชพฤกษ์, 17(3), 52-62.

หัตถกาญจน์ อารีศิลป. (2567). ร้อยแก้วแนวต่างโลก! (Isekai) ชุบชีวิตวรรณคดีไทยด้วยรูปแบบร่วมสมัยโดนใจคนรุ่นใหม่. https://www.chula.ac.th/highlight/178602/

อรุโณทัย อินทนิด, ภัคพล คำหน้อย และกาญจนา วิชญาปกรณ์. (2565). สถานภาพงานวิจัยด้านการเรียนการสอนวรรณคดีไทย ช่วงปีพ.ศ. 2555-2564. วารสารคุรุพิบูล คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 9(2), 337-354.

อิงอร สุพันธุ์วณิช. (2554). ชุดฝึกอบรมครูภาษาไทยระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย โครงการยกระดับคุณภาพครูทั้งระบบตามแผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Anderson, L. W. (Ed.)., & Krathwohl, D. R. (Ed.). (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Longman.

Bloom, B. S. (1956). Taxonomy of Educational Objectives, the classification of educational goals-Handbook I: Cognitive Domain. McKay.

Khunmathurot, S., & Sungkawadee, R. (2019). Living Thai Literature: Intergration of 21st Century Thai Literature Teaching. Proceedings of 3rd International Mobile Education & Learning Technologies Conference 2019 (3IMELT). 18 -19 March; Singapore, 108-116.

World Economic Forum. (2020). The future of jobs report 2020. https://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2020.pdf

Downloads

Published

2025-09-26

How to Cite

poompao, S., Witchayapapakorn, K., & Topithak, K. (2025). Teaching Thai Literature in Higher Education: Objectives, Challenges, and Instructional Design for Developing Higher-Order Thinking Skills. Journal of Multidisciplinary Academic Research and Development (JMARD), 7(3), 211–232. retrieved from https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JMARD/article/view/273962