การสอนวรรณกรรมไทยระดับอุดมศึกษา : จุดมุ่งหมาย สภาพปัญหา แนวทางการจัดการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง

บทคัดย่อ

การเรียนรู้วรรณกรรมไทย ไม่เพียงแต่พัฒนาความรู้ความสามารถทางภาษาและการสื่อการเท่านั้นแต่ยังมีจุดมุ่งหมายเพื่อฝึกฝนกระบวนการคิด ช่วยส่งเสริมให้ผู้เรียนได้พัฒนา “ทักษะการคิดขั้นสูง” อันเป็นทักษะที่มีความสำคัญสำหรับผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 การสอนวรรณกรรมไทยมีจุดมุ่งหมายหลัก 3 ประการ คือ เพื่อเสริมสร้างความรู้ เพื่อได้รับความบันเทิงและจรรโลงจิตใจ และเพื่อการนำไปประยุกต์ใช้ โดยปัจจุบันสภาพปัญหาหลักที่ยังคงเป็นอุปสรรคในการเรียนรู้วรรณกรรมไทยระดับอุดมศึกษา มี 4 ด้าน คือ สภาพปัญหาด้านการจัดการเรียนรู้ ด้านผู้สอน ด้านผู้เรียน และด้านปัจจัยอื่น ๆ ดังนั้น ผู้สอนจึงเป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาผู้เรียน ออกแบบเนื้อหา และจัดกิจกรรมการเรียนรู้วรรณกรรมไทยที่มีประสิทธิภาพ จากการศึกษาองค์ความรู้ แนวคิดทฤษฎี และวิธีการต่าง ๆ เพื่อเป็นแนวทางการจัดการเรียนรู้วรรณกรรมไทย เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดขั้นสูงของผู้เรียนระดับอุดมศึกษา คือ 1) การสอนวรรณกรรมไทยเชิงรุก (Active Learning) 2) การสอนวรรณกรรมไทยด้วยทฤษฎีวิพากษ์ของ Habermas 3) การสอนวรรณกรรมไทยด้วยแนวคิดทางคติชน 4) การสอนวรรณกรรมไทยด้วยกระบวนการ “ชง–เชื่อม-ใช้” 5) การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนวรรณกรรมไทย และ 6) การสอนวรรณกรรมไทยด้วยสื่อเทคโนโลยีสมัยใหม่ ดังนั้น ผู้สอนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนเนื้อหา ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาความรู้และเสริมสร้างทักษะการคิดขั้นสูง ตลอดจนสร้างทัศนคติภายในของผู้เรียนในการเรียนรู้วรรณกรรมไทย