การพัฒนาแบบประเมินพฤติกรรมการปรับตัวสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

Piyabud Ketwiriyakul; Adam Neelapaijit; Warangkana Ratchatawan

Authors

Piyabud Ketwiriyakul Ratchasuda Institute, Faculty of Medicine Ramathibodi Hospital, Mahidol University
Adam Neelapaijit Ratchasuda Institute, Faculty of Medicine Ramathibodi Hospital, Mahidol University
Warangkana Ratchatawan Ratchasuda Institute, Faculty of Medicine Ramathibodi Hospital, Mahidol University

Keywords:

Adaptive Behavior Scale, Stroke, Activities of Daily Living (ADLs), Social support, Depression

Abstract

This study is research and development project aimed at developing and validating Adaptive Behavior Scales for stroke patients and studying factors related to adaptive behavior. The sample consisted of 107 stroke patients who received rehabilitation services at SNMRI. Research instruments included the Personal Data Questionnaire, the Barthel Index of Activities of Daily Living, a Social Support Assessment Scale, the PHQ-9 Thai version, and an Adaptive Behavior Scale for stroke patients developed by the researcher. Data were analyzed using descriptive statistics, one-way ANOVA, and Pearson's correlation coefficient. The results showed that the development of Adaptive Behavior Scales for stroke patients consisted of 46 items covering four domains of adaptive behavior, with a content validity index of 0.95, a reliability coefficient of 0.91, and item discrimination power ranging from 0.21 to 0.49. Stroke patients demonstrated good overall adaptive behavior. Factors related to adaptive behavior included the occurrence of stroke, level of ADLs, overall social support, and its specific domains such as informational, appraisal, and tangible support, as well as depression. The findings indicate that the developed assessment scale demonstrated good to very good quality. The items were clear, easy to understand, and consistent with the objectives of the assessment. The scale can be effectively utilized to assess adaptive behaviors among stroke patients. Moreover, the findings provide valuable information for healthcare professionals working with stroke patients and their families, emphasizing that screening for depression, enhancing ADLs, and promoting informational and appraisal support can effectively enhance patients’ adaptive behavior.

References

กวินทร์นาฏ บุญชู, วัลภา คุณทรงเกียรติ และสุภาภรณ์ ด้วงแพง. (2554). ประสบการณ์การเป็นผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองรายใหม่ระยะเฉียบพลัน. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 19(5), 62–72.

กัญจน์ณิชา เยียดไธสงค์, สุรชาติ สิทธิปกรณ์ และสุพัตรา บัวที. (2558). ปัจจัยคัดสรรที่มีความสัมพันธ์ต่อการปรับตัวด้านร่างกายของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระยะฟื้นฟูสภาพ. ศรีนครินทร์เวชสาร, 30(5), 491–497.

กาญจนา ศิริวราศัย. (2536). ความสัมพันธ์ระหว่างสัมพันธภาพในครอบครัว ความหวังกับการปรับตัวในผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีก [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหิดล.

พิมพ์ภัทร ตันติทวีวัฒน์. (2559). ปัจจัยทำนายการปรับตัวของผู้รอดชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมอง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ยุพาพร โอฬาริกพันธุ์. (2541). ผลของกลุ่มประคับประคองต่อการปรับตัวของผู้ป่วยสโตร็ค [ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

รจน์ เพ็งแก้ว. (2551). การปรับตัวในการฟื้นสภาพของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยคริสเตียน.

รุ่งนภา จันทรา, เรณู แสงสุวรรณ และชุลีพร หีตอักษร. (2560). การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันด้วยทีมสหวิชาชีพ. วารสารพยาบาลทหารบก, 18(ฉบับพิเศษ), 49–55.

วราลักษณ์ ทองใบปราสาท, ชมนาด วรรณพรศิริ, จรรยา สันตยากร และทวีศักดิ์ ศิริพรไพบูลย์. (2550). ประสบการณ์การปรับตัวต่อการเจ็บป่วยของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่อาศัยในตำบลแสนตอ อำเภอขาณุวรลักษบุรี จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 1(1), 72–84.

สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์. (2556). แนวทางเวชปฏิบัติโรคหลอดเลือดสมองแตก สำหรับแพทย์ (Clinical Practice Guidelines for Hemorrhagic Stroke). สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.

สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์. (2559). แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองสำหรับพยาบาลทั่วไป (Clinical Nursing Practice Guildelines for Stroke). สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.

หทัยชนก บัวเจริญ, รัชนี นามจันทรา และอ้อมใจ แก้วประหลาด. (2552). การศึกษาการดูแลต่อเนื่องที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรก [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ.

อรรถพล ศรีชิษณุวรานนท์. (2560). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปรับตัวของคนพิการบาดเจ็บไขสันหลังในจังหวัดนครปฐม [ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหิดล.

Beck, A. T. (1967). Depression: Clinical, experimental and theoretical aspects. Harper and Row.

Chai, Q., Yuan, Z., Jin, Y., & Zhang, Q. (2016). Factors influencing acceptance of disability among stroke patients in Tianjin, China: A cross-sectional study. NeuroRehabilitation, 38(1), 37–44.

Chiu, S. Y., Livneh, H., Tsao, L. L., & Tsai, T. Y. (2013). Acceptance of disability and its predictors among stroke patients in Taiwan. BMC Neurology, 13(1), 175.

Cobb, S. (1976). Social support as a moderator of life stress. Psychosomatic Medicine, 38(5), 300–314.

Dudas, S. (1986). Nursing diagnoses and interventions for the rehabilitation of the stroke patient. Nursing Clinics of North America, 21(2), 345–357.

Ellis-Hill, C. S., & Horn, S. (2000). Change in identity and self-concept: a new theoretical approach to recovery following a stroke. Clinical Rehabilitation, 14(3), 279–287.

Groomes, D. A. G., & Linkowski, D. C. (2007). Examining the structure of the revised acceptance disability scale. Journal of Rehabilitation, 73(3), 3–9.

Gum, A., Snyder, C. R., & Duncan, P. W. (2006). Hopeful thinking, participation, and depressive symptoms three months after stroke. Psychology & Health, 21(3), 319–334.

Guzek, Z., & Kowalska, J. (2020). Analysis of the degree of acceptance of illness among patients after a stroke: An observational study. Clinical Interventions in Aging, 15, 2063–2072.

House, J. S. (Ed.). (1981). Work stress and social support. Addison-Wesley.

Liu, X., Lv, Y., Wang, B., Zhao, G., Yan, Y., & Xu, D. (2007). Prediction of functional outcome of ischemic stroke patients in northwest China. Clinical Neurology and Neurosurgery, 109(7), 571–577.

Lotrakul, M., Sumrithe, S., & Saipanish, R. (2008). Reliability and validity of the Thai version of the PHQ-9. BMC Psychiatry, 8.

Matsuzaki, S., Hashimoto, M., Yuki, S., Koyama, A., Hirata, Y., & Ikeda, M. (2015). The relationship between post-stroke depression and physical recovery. Journal of Affective Disorders, 176, 56–60.

Roy, C. (2009). The Roy Adaptation Model Third Edition. Upper Saddle River.

Singhpoo, K., Tiamkao, S., Kuchaisit, C., Ariyanuchitkul, S., Sangpongsanon, S., Kamsa-ard, S., & Chantachume, W. (2009). The quality of life of stroke outpatients at Srinagarind Hospital. Journal of the Medical Association of Thailand, 92(12), 1602–1609.

Streiner, D. L. (2003). Starting at the beginning: An introduction to coefficient alpha and internal consistency. Journal of Personality Assessment, 80(1), 99–103.

Zhang, X., Ruiling, L., Wang, J., & Chen, M. (2018). Acceptance of disability and related factors in patients with ischemic stroke. Chinese Mental Health Journal, 32(4), 314-318.