การควบคุมการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ของรัฐโดยศาลปกครองไทย

ผู้แต่ง

  • ยุคลธร เตชะวนากร นักศึกษาหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขากฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

อำนาจดุลพินิจ, หลักความได้สัดส่วน, หลักการควบคุมความชอบด้วยกฎหมายของการกระทำทางปกครองโดยองค์กรตุลาการ, ศาลปกครอง

บทคัดย่อ

บทบาทการควบคุมการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ของรัฐโดยศาลปกครองในประเทศไทย นับเป็นเรื่องที่มีความสำคัญในการคุ้มครองไว้ซึ่งสิทธิเสรีภาพของประชาชนและรักษาไว้ซึ่งประโยชน์สาธารณะ จากการศึกษาคำพิพากษาศาลปกครองไทยในเรื่องการควบคุมการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ของรัฐเปรียบเทียบกับคำพิพากษาศาลปกครองต่างประเทศ
จะเห็นว่ามีมาตรฐานและคุณภาพของคำพิพากษาก็ได้รับการยอมรับเป็นส่วนใหญ่โดยมีความโน้มเอียงในการให้เหตุผลตามแนวทางของสภาที่ปรึกษาแห่งรัฐของฝรั่งเศส
อย่างไรก็ตาม เมื่อศึกษาวิเคราะห์ถึงคำพิพากษาคดีปกครองเกี่ยวกับการใช้อำนาจดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ของรัฐก็พบถึงปัญหาบางประการที่สำคัญ ได้แก่ ปัญหาความชัดเจนในการให้ เหตุผลประกอบในการวินิจฉัยคดี ความต่อเนื่องสม่ำเสมอในแนวคำพิพากษาที่ได้วางไว้ ซึ่งสาเหตุหลักที่พบ คือ การขาดบทบัญญัติกฎหมายที่จะเป็นฐานอ้างอิงในการให้เหตุผลวินิจฉัยคดีถึงลักษณะของการใช้อำนาจดุลพินิจซึ่งไม่ปรากฏทั้งในพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 และพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 ดังนั้นจึงควรจะได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายทั้งสองฉบับตามแนวทางที่ปรากฏในกฎหมายวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองของประเทศเยอรมนีและกฎหมายวิธีพิจารณาคดีปกครองของศาลปกครองเยอรมันที่มีการบัญญัติรับรองไว้อย่างชัดเจนที่ศาลปกครองเยอรมันใช้อ้างเพื่อแก้ไขปัญหาการไม่มีบทบัญญัติที่ชัดเจนในการกำหนดกฎเกณฑ์ให้ศาลปกครองไทยวินิจฉัยเรื่องดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ของรัฐในปัจจุบันโดยจะส่งผลให้การตัดสินพิพากษาคดีของศาลปกครองไทยเกิดความชัดเจนในการให้เหตุผลทางกฎหมายที่เป็นไปในทิศทางเดียวกันอย่างมีเอกภาพ ก่อให้เกิดมาตรฐานคุณภาพของคำพิพากษาศาลปกครองในการทำหน้าที่มากยิ่งขึ้นรวมถึงการเกิดเส้นแบ่งที่ชัดเจนในการเข้าไปควบคุมการใช้อำนาจดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ของรัฐในประเทศไทยว่าจะสามารถทำได้ในขอบเขตใดบ้างอีกด้วย

เอกสารอ้างอิง

กฎหมายวิธีพิจารณาคดีของศาลปกครองเยอรมัน ค.ศ. 1960 (VwGO).

กฎหมายวิธีพิจารณาเรื่องทางปกครองในชั้นพนักงานเจ้าหน้าที่ของเยอรมนี ค.ศ. 1976 (VwVfG).

กองบรรณาธิการวารสารวิชาการศาลปกครอง. (2552). บทสัมภาษณ์ ศ.ดร.อมร จันทรสมบูรณ์. วารสารวิชาการศาลปกครอง. 9(3), 6-45.

ณรงค์ฤทธิ์ เพชรฤทธิ์. (2557). อำนาจศาลปกครองในการตรวจสอบดุลพินิจของฝ่ายปกครองในคดีบริหารงานบุคคล’ (เฟซบุ๊คหลักกฎหมายปกครองวันละเรื่อง, วันที่ 25 พฤศจิกายน 2557). สืบค้นเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2565, จาก https://www.facebook.com/DroitAdministrative/?locale=th_TH.

ธีรัญชา สระทองอุ่น. (2550). ขอบเขตในการตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของฝ่ายปกครองโดยศาลปกครอง. (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).

ปราณี สุขศรี. (ม.ป.ป.). หลักกฎหมายทั่วไปในทางปกครองในคำพิพากษาของศาลปกครองสูงสุด : ศึกษาหลักความได้สัดส่วน (Principle of Proportionality) และหลักความเสมอภาค (Principle of Equality). (เอกสารอัดสำเนา).

พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542

พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ.2539

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560

ศูนย์ศึกษากฎหมายปกครองเปรียบเทียบ สำนักวิจัยและวิชาการ สำนักงานศาลปกครอง. (2547). รวมหลักกฎหมายปกครองฝรั่งเศส. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

สงกรานต์ ป้องบุญจันทร์. (2555). การควบคุมอำนาจดุลพินิจวินิจฉัยของฝ่ายปกครองโดยศาลปกครองไทย : ศึกษาเปรียบเทียบกับศาลปกครองเยอรมันและศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรป. (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-12-27

รูปแบบการอ้างอิง

เตชะวนากร ย. (2023). การควบคุมการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ของรัฐโดยศาลปกครองไทย. วารสารสังคมวิจัยและพัฒนา, 5(4), 1–23. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JMARD/article/view/263933