การจัดการเรียนรู้เชิงผลิตภาพร่วมกับการสร้างแอนิเมชัน 2 มิติ เรื่อง การแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิต ในรายวิชาชีววิทยา เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม  สำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4

กิตติวัฒน์ ดิษฐประเสริฐ; วรศักดิ์ ประโรกิจจักร์

ผู้แต่ง

กิตติวัฒน์ ดิษฐประเสริฐ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนศรัทธาสมุทร จังหวัดสมุทรสงคราม
วรศักดิ์ ประโรกิจจักร์ คณะวิทยาการเรียนรู้และศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

การเรียนรู้เชิงผลิตภาพ, ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม, แอนิเมชัน 2 มิติ, การแบ่งเซลล์, ชีววิทยา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ออกแบบและสร้างสรรค์สื่อแอนิเมชันสองมิติเรื่องการแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิต สำหรับใช้ในการจัดการเรียนรู้เชิงผลิตภาพในรายวิชาชีววิทยา และ (2) ศึกษาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 หลังได้รับการจัดการเรียนรู้ดังกล่าว การวิจัยใช้รูปแบบการทดลองเบื้องต้นแบบกลุ่มเดียวทดสอบหลังเรียน (One–Shot Case Study) กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ จำนวน 30 คน ซึ่งได้มาจากการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแผนการจัดการเรียนรู้ ใบกิจกรรม แบบประเมินคุณภาพสื่อแอนิเมชัน และแบบประเมินทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม โดยเครื่องมือทั้งหมดผ่านการตรวจสอบดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อคำถามกับวัตถุประสงค์ (IOC) อยู่ระหว่าง 0.81–0.91 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า 1) สื่อแอนิเมชันสองมิติที่นักเรียนสร้างขึ้นมีคุณภาพโดยรวมอยู่ในระดับดี ( $svg.image?\overline{X}$ = 16.20, S.D. = 1.40) โดยด้านภาพ อักษร และเสียงมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือ ด้านเทคนิค ด้านเนื้อหา และด้านความสร้างสรรค์ตามลำดับ 2) ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักเรียนหลังการจัดการเรียนรู้อยู่ในระดับดีมาก ( $svg.image?\overline{X}$ = 2.55, S.D. = 0.13) โดยด้านเทคโนโลยีเชิงนวัตกรรมมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าการจัดการเรียนรู้เชิงผลิตภาพร่วมกับการสร้างแอนิเมชันสองมิติสามารถส่งเสริมความเข้าใจเชิงลึกและทักษะการคิดระดับสูงของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

กิตติวัฒน์ ดิษฐประเสริฐ. (2568). ผลการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมร่วมกับนวัตกรรมแห่งอนาคต เพื่อยกระดับสมรรถนะนวัตกรสร้างสรรค์ เรื่อง สะเต็มศึกษาและกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมทางชีววิทยา สำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารพัฒนศึกษาศาสตร์, 1(2), 28–48.

ชนากานต์ ธนนิวัฒน์ และศิริชัย กาญจนวาสี. (2566). การพัฒนาแบบวัดความฉลาดรู้การเงินสำหรับ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารการวัดผลการศึกษาสำนักทดสอบทางการศึกษาและ จิตวิทยา, 40(107), 40-51.

มาเรียม นิลพันธุ์. (2558). วิธีวิจัยทางการศึกษา. ภาควิชาหลักสูตรและวิธีสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.

รัฐติพล สีหะวงษ์, สุภาณี เส็งศรี, ธงชัย เส็งศรี, วราพร อนันตวงศ์ และนิธิเดชน์ เชิดพุทธ. (2567). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานสะเต็มเป็นฐาน เน้นกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมเพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารวิจัยและนวัตกรรม สถาบันการอาชีวศึกษากรุงเทพมหานคร, 7(2), 254–271.

ศิริชัย กาญจนวาสี. (2556). ทฤษฎีการทดสอบแบบดั้งเดิม (พิมพ์ครั้งที่ 7). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Ables, E. T. (2015). Drosophila oocytes as a model for understanding meiosis: An educational primer to accompany “Corolla is a novel protein that contributes to the architecture of the synaptonemal complex of Drosophila.” Genetics, 199(1), 17–23.

Almehnh, I. T. H. (2025). The effect of project-based learning on creative thinking in secondary biology education. Central Asian Journal of Social Sciences and History, 6(4), 388–406.

Amorim, L., Santos, C., & Timmis, K. (2025). Prioritising microbiology in secondary education addresses emerging scientific–social–educational challenges and competency needs. Microbial Biotechnology, 18(9).

Bagley, J. R., & Galpin, A. J. (2015). Three-dimensional printing of human skeletal muscle cells: An interdisciplinary approach for studying biological systems. Biochemistry and Molecular Biology Education, 43(6), 403–407.

Black, P. N. (2020). A revolution in biochemistry and molecular biology education informed by basic research to meet the demands of 21st century career paths. Journal of Biological Chemistry, 295(31), 10653–10661.

Ejimonye, J. C., Ugwuanyi, C. S., Okeke, C. I. O., & Nwoye, M. N. (2020). Two-dimensional animation and students’ achievement in mathematical economics: Implications for science teaching. International Journal of Engineering Research and Technology, 13(6), 1220–1230.

Jenkinson, J. (2018). Molecular biology meets the learning sciences: Visualizations in education and outreach. Journal of Molecular Biology, 430(21), 4013–4027.

Koruk, S. Ş., & Benzer, E. (2025). Teaching cell division topic using computational thinking skills and determining its impact on creative thinking skills and student perspectives. Eğitim ve Bilim, 50(223), 55–78.

Mayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed.). Cambridge University Press.

McClean, P., Johnson, C., Rogers, R., Daniels, L., Reber, J., Slator, B. M., Jeff, T., & White, A. (2005). Molecular and cellular biology animations: Development and impact on student learning. CBE—Life Sciences Education, 4(2), 169–179.

Murtini, I., Zubaidah, S., & Listyorini, D. (2020). Improving students’ cognitive and critical thinking skills through research-based cell division control module. In AIP Conference Proceedings (Vol. 2215, No. 1, Article 030008). AIP Publishing LLC.

Noris, M., Saputro, S., Muzzazinah, M., & Rahayu, A. (2023). Development of biology learning media assisted by Construct2 to improve critical thinking skills. Jurnal Penelitian Pendidikan IPA, 9(2), 498–504.

Piaget, J., & Cook, M. (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press.

Rahim, S. S., Abdullah, A. A., Parumo, S., & Jali, S. K. (2024). Revitalizing science education: Unveiling the potential of 2D animations to enhance understanding and engagement. Journal of Theoretical and Applied Information Technology, 102(7).

Rogers, H. B. (2024). Computer three-dimensional animation use and its effect on secondary school students’ conceptual understanding of mammalian circulatory system in Kiambu County [Doctoral dissertation, Kenyatta University]. IR@Kenyatta University.

Sevim, S., & Denizhan, I. (2025). The Effect of Digital Storytelling on Students’ Scientific Process Skills and Attitudes towards the Course. Turkish Journal of Teacher Education, 14(1), 51-69.

Tanggaard, L. (2010). Stories about creative teaching and productive learning—Fighting with the “test monster.” European Journal of Teacher Education, 34(3), 341–353.

Utomo, A. P., Hasanah, L., Hariyadi, S., Narulita, E., & Umamah, N. (2020). The effectiveness of STEAM-based biotechnology module equipped with flash animation for biology learning in high school. International Journal of Instruction, 13(2), 463–476.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

Yisa, N. C., & Ojiaku, F. C. (2016). Effectiveness of computer animation on a progressive learning achievement of secondary school biology students in Niger State, Nigeria. International Journal of Education and Evaluation, 2(4), 72–81.