ดนตรีศึกษาแบบเรียนรวมโดยพื้นฐานความเข้าใจทางมานุษยวิทยาดนตรีสำหรับการอุดมศึกษา

ชยุติ ทัศนวงศ์วรา; เทพิกา รอดสการ; ณันทิกา นทีธร

ผู้แต่ง

ชยุติ ทัศนวงศ์วรา คณะศิลปศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมาลายา
เทพิกา รอดสการ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ณันทิกา นทีธร โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝ่ายประถม)

คำสำคัญ:

ดนตรีศึกษาแบบเรียนรวม, การร่วมศูนย์, การรวมไว้ซึ่งความหลากหลาย, มานุษยวิทยาดนตรี

บทคัดย่อ

สาขาความรู้ทางดนตรีในประเทศไทยได้รับการนำเสนอเป็น 3 แบบ คือ ดนตรีไทย ดนตรีพื้นเมือง และดนตรีตะวันตก ที่เกิดพลวัตทางสังคมวัฒนธรรมต่อเนื่องร่วมกันนับศตวรรษ บทความวิชาการนี้มุ่งเน้นการนำเสนอประเด็นทางดนตรีศึกษาในส่วนของการจัดการเรียนรู้ดนตรีโดยลักษณะการเรียนแบบเรียนรวม ผ่านมิติความเข้าใจถึงบริบททางวัฒนธรรมดนตรีที่วางอยู่บนความแตกต่างหลากหลาย อีกทั้งการวางกรอบแนวคิดด้วยความเข้าใจบริบททางดนตรีผ่านความรู้ทางมานุษยวิทยาดนตรีสามารถเป็นตัวช่วยในการจัดตำแหน่งแห่งที่ของการศึกษาดนตรีได้ โดยผลของการนำเสนอพบว่า การเรียนการสอนดนตรีตามกรอบแนวคิดการรวมกันไว้ซึ่งความหลากหลาย (inclusivity) สามารถนำมาประยุกต์เพื่อให้เห็นลักษณะของดนตรีในสภาวการณ์ปัจจุบัน กล่าวคือ การรวบศูนย์ (unicentric) และพหุศูนย์ (multicentric) โดยการสร้างหลักสูตรการเรียนดนตรีจำเป็นต้องคำนึงถึง การร่วมศูนย์ (concentric) ที่ใช้วิธีการเรียนการสอนแบบการเรียนรู้ร่วมกัน (share learning) และการเรียนรู้ฉับพลัน (emergent learning) เพื่อสลายอคติทางชาติพันธุ์ และส่งเสริมความเสมอภาคทางสังคม

เอกสารอ้างอิง

ชยุติ ทัศนวงศ์วรา และธรณัส หินอ่อน. (2565). จันทร์เจ้าขา ภาวการณ์เปลี่ยนแปลงสู่สยามใหม่ในมิติคีตนาฏกรรม. วารสารไทยคดีศึกษา, 19(1), 201-225.

เชาวน์มนัส ประภักดี. (2566). การประกวดดนตรีไทย: ประวัติ พัฒนาการ และคุณค่าในบริบทสังคมไทย. วารสารดนตรีบ้านสมเด็จ ฯ, 5(1), 19-34.

ณรุทธ์ สุทธจิตต์. (2562). ประวัติดนตรีไทยศึกษา: มุมมองทางทฤษฎีการศึกษา. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 20(2), 35-52.

ณัฐชยา นัจจนาวากุล. (2561). วงเครื่องสายผสมกับปรากฏการณ์การเปลี่ยนผ่านงานดนตรีในสยาม. วารสารมนุษยศาสตร์, 25(1), 1-21.

ณัฐชยา นัจจนาวากุล. (2563). พลวัตการเปลี่ยนแปลงแบบแผนดนตรีไทยสู่ดนตรีไทยร่วมสมัย. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 7(2), 40-53.

นันทิดา จันทรางศุ, สุรสีห์ ชานกสกุล และสกาวรุ้ง สายบุญมี. (2563). ทิศทางการสอนดนตรีโลก: นิยาม หลักการ และข้อเสนอแนะสำหรับประเทศไทย. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 48(1), 142-163.

บพิตร เค้าหัน, เฉลิมศักดิ์ พิกุลศรี และไพศาล สุวรรณน้อย. (2561). อิทธิพลของพระเจนดุริยางค์ที่มีต่อการศึกษาดนตรีตะวันตกในประเทศไทย. วารสารมหาวิทยาลัยนครพนม, 8(1), 85-93.

สงกรานต์ สมจันทร์. (2566). ดนตรีล้านนา: มานุษยวิทยาดนตรีของนักมานุษยวิทยาดนตรี. Mahidol Music Journal, 5(2), 20-39.

Anderson, W. M. (1992). Multicultural music education: Introduction. Music Educators Journal, 78(9), 5.

Bhatti, G. (2019). The social educational inclusion in schools and their communities. In W. Veugelers (Ed.), Education for democratic intercultural citizenship (pp. 61-80). Brill.

Campbell, P. S. (1994). Terry E. Miller on Thai music. Music Educators Journal, 81(2), 19-25.

Campbell, P. S. (2002). Music education in time of cultural transformation. Music Educators Journal, 89(1), 27-32.

Carvalho, J. J., Cohen, L. B., Corrêa, A. F., Chada, S., & Nakayama, P. (2016). The meeting of knowledge as a contribution to ethnomusicology and music education. The World of Music, 5(1), 111-133.

Cottrell, S. (2011). The impact of ethnomusicology. Ethnomusicology Forum, 20(2), 229-232.

DeLuca, C. (2013). Toward an interdisciplinary framework for educational inclusivity. Canadian Journal of Education, 36(1), 305-348.

Gonzo, C. (1993). Multicultural issues in music education. Music Educators Journal, 79(6), 49-52.

Miller, T. E. (1992). The theory and practice of Thai musical notations. Ethnomusicology, 36(2), 197-221.

Moro, P. (2004). Constructions of nation and the classicisation of music: Comparative perspectives from Southeast and South Asia. Journal of Southeast Asian Studies, 35(2), 187-211.

Numnonda, T. (1978). Pibulsongkram’s Thai nation-building programme during the Japanese military presence 1941–1945. Journal of Southeast Asian Studies, 9(2), 234-247.

Rice, T. (2003). The ethnomusicology of music learning and teaching. College Music Symposium, 43(1), 65-85.

Volk, T. M. (1993). The history and development of multicultural music education as evidenced in the “Music Educators Journal,” 1967-1992. Journal of Research in Music Education, 41(2), 137-155.

Wong, D. (2006). Ethnomusicology and difference. Ethnomusicology, 50(2), 259-279.