การเมืองเรื่องการบริหาร: อำนาจ ความสัมพันธ์ พื้นที่ และความเป็นอื่นในรัฐประศาสนศาสตร์
คำสำคัญ:
การเมืองการบริหาร, อำนาจ, ความเป็นอื่น, รัฐประศาสนศาสตร์หลังโครงสร้างนิยมบทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งวิเคราะห์อำนาจ ความสัมพันธ์ พื้นที่ และความเป็นอื่นในรัฐประศาสนศาสตร์ โดยอาศัยข้อถกเถียงเกี่ยวกับการเมืองกับการบริหารเป็นวิธีวิทยาหลัก การศึกษาพบว่ารัฐประศาสนศาสตร์มีสถานะเป็น “อื่น” ก่อนที่จะสามารถสถาปนา “พื้นที่” ของความเป็นศาสตร์ได้อย่างสมบูรณ์ สะท้อนธรรมชาติของการแสวงหาความรู้และความจริงภายใต้ปรัชญาสำนักคิดเชิงวิพากษ์ ที่เชื่อว่าความจริงมีอยู่เป็นเอกเทศและเป็นสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นอย่างอัตวิสัย ในบริบทของรัฐประศาสนศาสตร์ การพยายามหลุดพ้นจากการเมืองและพื้นที่ทางการเมืองเพื่อการบริหารภาครัฐแบบใหม่กลับย้อนแย้งกับพฤติกรรมขององค์กร อำนาจ และความสัมพันธ์ที่ต่างมีผลต่อกันและกัน สำหรับบริบทไทยแสดงชัดว่าไม่อาจแบ่งความสัมพันธ์เชิงอำนาจและพื้นที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม ศาสตร์นี้สามารถสถาปนาตัวตนและได้รับการยอมรับในขอบเขตของการปฏิบัติการภาคสาธารณะได้ บทความนี้ยืนยันว่ารัฐประศาสนศาสตร์เป็นเรื่องของการเมืองการบริหาร ความสัมพันธ์ และความเป็นอื่น ซึ่งไม่แตกต่างจากศาสตร์อื่น ๆ ในการสร้างพื้นที่และอัตลักษณ์ของตนเอง
เอกสารอ้างอิง
ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2553). การบริหารรัฐกิจแนวหลังโครงสร้างนิยม/หลังสมัยนิยม. วิภาษา, 4(4), 1-20.
ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2554). วาทกรรมการพัฒนา: อำนาจ ความรู้ ความจริง เอกลักษณ์ และความเป็นอื่น (พิมพ์ครั้งที่ 5). วิภาษา.
ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2556). ภาษากับการเมือง/ความเป็นการเมือง (พิมพ์ครั้งที่ 2). วิภาษา.
ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2558). อัตวิสัย/วัตถุวิสัยในสังคมศาสตร์/มนุษยศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ดลฤดี บุญแก้ว. (2563). การอยู่ร่วมกันของอัตวิสัยและภววิสัย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. DSpace มหาวิทยาลัยศิลปากร. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/bitstream/123456789/2940/1/60004203.pdf
ธเนศ วงศ์ยานนาวา. (2548). หลังโครงสร้างนิยม. สํานักพิมพ์สุขภาพใจ.
นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ. (2564). Posthuman Anthropology. ศูนย์มานุษยวิทยาศิรินธร. https://shorturl.asia/YtUFV
ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี. (2568). อัตภาวะ ความเป็นอื่น และการเสริมสร้างอำนาจ. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 37(2), 1–6. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jss/article/view/285361
สุกิจ เจริญรัตนกุล. (2530). วิเคราะห์การเมืองสรุปแนวคิดของสิบนักวิชาการอเมริกัน. สํานักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
Academy of Social Sciences. (2021). What is social science? https://acss.org.uk/what-is-social-science/
Christensen, G. (2024). Three concepts of power: Foucault, Bourdieu, and Habermas. Power and Education, 16(2), 182–195. https://doi.org/10.1177/17577438231187129
Deleuze, G., & Guattari, F. (2005). A thousand plateaus: Capitalism and schizophrenia. University of Minnesota Press.
Derrida, J. (1981). Positions (A. Bass, Trans.). The University of Chicago Press.
Easton, D. (1953). The political system: An inquiry into the state of political science. South Western.
Foucault, M. (1997). Ethics, subjectivity and truth. The New Press.
Fox, C. J., & Miller, H. T. (1995). Postmodern public administration. Sage Publications.
Gildenhuys, J. S. H. (2004). The philosophy of public administration: A holistic approach. SUN PRESS.
Graham, C. B., Jr., & Hays, S. W. (1993). Managing the public sector: A comparative perspective. Harcourt Brace Jovanovich.
Hutchinson, P., Read, R., & Sharrock, W. (2008). There’s no such thing as a social science. Routledge.
Jun, J. S. (1993). What is philosophy of administration? Administrative Theory & Praxis, 15(1), 46-51.
Kaplan, M. A. (1957). System and process in international politics. Wiley and Sons.
Kettner, P. M., Moroney, R. M., & Martin, L. L. (2008). Designing and managing programs: An effectiveness-based approach (3rd ed.). SAGE.
Kuhn, T. S. (1962). The structure of scientific revolutions. University of Chicago Press.
Lynn, L. E., Jr. (2012). Public management: Old and new. Routledge.
Lyotard, J.-F. (1984). The postmodern condition: A report on knowledge (G. Bennington & B. Massumi, Trans.). The University of Minnesota Press.
Oxford Reference. (2025). Pseudoscience. https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199594009.001.0001/acref-9780199594009-e-1007
Quora. (2024). What is the difference between objective and subjective? https://www.quora.com/What-is-the-difference-between-objectivity-and-subjectivity
Rhodes, R. A. W. (2000). Governance and public administration. In J. Pierre (Ed.), Debating governance: Authority, steering, and democracy (pp. 54-94). Oxford University Press.
Rosaldo, R. (1993). Subjectivity in social analysis. In Culture and truth: The remaking of social analysis (pp. 168-196). Beacon Press.
Simon, H. A. (1976). Administrative behavior: A study of decision-making processes in administrative organization (3rd ed.). Free Press.
Urry, J. (1984). A history of field methods. In R. F. Ellen (Ed.), Ethnographic research: A guide to general conduct (pp. 37-67). Academic Press.
Wilson, W. (1887). The study of administration. Political Science Quarterly, 2(2), 197-222.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมวิจัยและพัฒนา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
