แนวทางการเสริมสร้างความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชนในเมืองสมุนไพรต้นแบบ เพื่อการพัฒนาและการแข่งขันในอุตสาหกรรมท่องเที่ยวสุขภาพที่ยั่งยืน

รัฐยา พรหมหิตาทร; สุวัฒน์ จรรยาพูน

ผู้แต่ง

รัฐยา พรหมหิตาทร วิทยาลัยโลจิสติกส์และซัพพลายเชน มหาวิทยาลัยศรีปทุม
สุวัฒน์ จรรยาพูน วิทยาลัยโลจิสติกส์และซัพพลายเชน มหาวิทยาลัยศรีปทุม

คำสำคัญ:

การเสริมสร้าง, ความสำเร็จ, วิสาหกิจชุมชน, การท่องเที่ยวสุขภาพที่ยั่งยืน

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาปัจจัยแห่งความสำเร็จวิสาหกิจชุมชนในเมืองสมุนไพรต้นแบบ และ 2) เสนอแนวทางการเสริมสร้างความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชนในเมืองสมุนไพรต้นแบบ เพื่อการพัฒนาและการแข่งขันในอุตสาหกรรมท่องเที่ยวสุขภาพที่ยั่งยืน รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือการวิจัยใช้การสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 18 คน จากกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตและแปรรูปสมุนไพร ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวสุขภาพ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา โดยการเลือกแบบเจาะจงคุณสมบัติ ซึ่งเป็นผู้ที่มีความเชี่ยวชาญและมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพในพื้นที่ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัจจัยสำคัญ ได้แก่ การจัดการโซ่อุปทานที่มีประสิทธิภาพ การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการติดตามกระบวนการผลิตและการจัดการธุรกิจ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพโดยออกแบบกิจกรรมที่เหมาะสมกับกลุ่มลูกค้าเฉพาะ และ 2) การพัฒนาทักษะและความรู้ของสมาชิกในชุมชนและการสร้างเครือข่ายพันธมิตรระหว่างวิสาหกิจชุมชน หน่วยงานภาครัฐ และเอกชนก็เป็นปัจจัยสำคัญในการเสริมสร้างความสำเร็จและการขยายธุรกิจให้เติบโตอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2564). ตอบโจทย์ตลาดสมุนไพร. https://www.moac.go.th/news-preview-431391791111

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2562). ถึงเวลาโกยเงิน SME รุกตลาดสมุนไพร. https://www.kasikornbank.com/th/business/sme/KSMEKnowledge/article/KSMEAnalysis/Documents/Herb_Market.pdf

สมบูรณ์ สารพัด, นิตยา โหราเรือง และเปรมิศา ปราณี. (2565). ผลกระทบของความสัมพันธ์โซ่อุปทานระหว่างผู้ซื้อและผู้จัดหาที่มีต่อผลการดำเนินงานของผู้จัดหาในอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์. วารสารร้อยแก่นสาร, 7(9), 460-476. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/255648

Abeysekara, N., Wang, H., & Kuruppuarachchi, D. (2019). Effect of supply-chain resilience on firm performance and competitive advantage: A study of the Sri Lankan apparel industry. Business Process Management Journal, 25(7), 1673-1695. https://doi.org/10.1108/BPMJ-09-2018-0241

Ashraf, M., Eltawil, A., & Ali, I. (2024). Disruption detection for a cognitive digital supply chain twin using hybrid deep learning. Operational Research, 24(1), 1-31. https://doi.org/10.1007/s12351-024-00831-y

Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108

Bowersox, D. J., Closs, D. J., Cooper, M. B., & Bowersox, J. C. (2020). Supply chain logistics management (5th ed.). McGraw-Hill Education.

Chowdhury, P., Paul, S. K., Kaisar, S., & Moktadir, M. A. (2021). Covid-19 pandemic related supply chain studies: A systematic review. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 148, Article 102271. https://doi.org/10.1016/j.tre.2021.102271

Christopher, M. (2022). Logistics and supply chain management: Creating value-adding networks (6th ed.). Pearson.

Council of Supply Chain Management Professionals. (2023). CSCMP supply chain Management Definitions and Glossary. https://cscmp.org/CSCMP/CSCMP/Educate/SCM_Definitions_and_Glossary_of_Terms.aspx

Flynn, B. B., Huo, B., & Zhao, X. (2010). The impact of supply chain integration on performance: A contingency and configuration approach. Journal of Operations Management, 28(1), 58–71. https://doi.org/10.1016/j.jom.2009.06.001

Global Wellness Institute. (2024). The global wellness economy: Country Rankings Data for 2019-2024. https://globalwellnessinstitute.org/industry-research/2026-the-global-wellness-economy-country-rankings/

Google. (2026). Gemini [Large language model]. https://gemini.google.com

Hui, J., & Fan, Y. (2024). Digital transformation, supply chain integration and supply chain performance: Evidence from Chinese manufacturing listed firms. SAGE Open, 14(3). https://doi.org/10.1177/21582440241281616

Ivanov, D., & Dolgui, A. (2022). Stress testing supply chains and creating viable ecosystems. Operations Management Research, 15(3–4), 475–486. https://doi.org/10.1007/s12063-021-00194-z

Kamble, S., Gunasekaran, A., & Dhone, N. C. (2020). Industry 4.0 and lean manufacturing practices for sustainable organisational performance in Indian manufacturing companies. International Journal of Production Research, 58(5), 1319-1337. https://doi.org/10.1080/00207543.2019.1630772

Lambert, D. M., & Cooper, M. C. (2000). Issues in supply chain management. Industrial Marketing Management, 29(1), 65–83. https://doi.org/10.1016/S0019-8501(99)00113-3

Le, T. V., & Fan, R. (2024). Digital twins for logistics and supply chain systems: Literature review, conceptual framework, research potential, and practical challenges. Computers & Industrial Engineering, 187, Article 109768. https://doi.org/10.1016/j.cie.2023.109768

Ma, C., Zhang, L., You, L., & Tian, W. (2025). A review of supply chain resilience: A network modeling perspective. Applied Sciences, 15(1), Article 265. https://doi.org/10.3390/app15010265

Mentzer, J. T., DeWitt, W., Keebler, J. S., Min, S., Nix, N. W., Smith, C. D., & Zacharia, Z. G. (2001). Defining supply chain management. Journal of Business Logistics, 22(2), 1–25. https://doi.org/10.1002/j.2158-1592.2001.tb00001.x

Nastasi, B. K., & Schensul, S. L. (2005). Contributions of qualitative research to the validity of intervention research. Journal of School Psychology, 43(3), 177–195. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2005.04.003

Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. Free Press.

Porter, M. E., & Kramer, M. R. (2011). Creating shared value. Harvard Business Review, 89(1–2), 62–77.

Prajogo, D. I., & Olhager, J. (2012). Supply chain integration and performance: The effects of long-term relationships, information technology and sharing, and logistics integration. International Journal of Production Economics, 135(1), 514–522. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2011.09.001

Queiroz, M. M., Wamba, S. F., Pereira, S. C. F., & Jabbour, C. J. C. (2023). The metaverse as a breakthrough for operations and supply chain management: Implications and call for action. International Journal of Operations & Production Management, 43(10), 1539–1553. https://doi.org/10.1108/IJOPM-01-2023-0006

Shukor, A. A. A., Newaz, M. S., Rahman, M. K., & Taha, A. Z. (2021). Supply chain integration and its impact on supply chain agility and organizational flexibility in manufacturing firms. International Journal of Emerging Markets, 16(8), 1721–1744. https://doi.org/10.1108/IJOEM-04-2020-0418

Smith, M. K., & Puczkó, L. (2014). Health, tourism and hospitality: Spas, wellness and medical travel (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203083772

World Health Organization. (2015). World health statistics 2015. https://www.who.int/docs/default-source/gho-documents/world-health-statistic-reports/world-health-statistics-2015.pdf

World Tourism Organization (UN Tourism). (2023). International tourism highlights 2023 edition: The impact of COVID-19 on tourism (2020–2022). https://www.e-unwto.org/doi/10.18111/9789284424986

Zhang, J., Brintrup, A., Calinescu, A., Kosasih, E., & Sharma, A. (2021). Supply chain digital twin framework design: an approach of supply chain operations reference model and system of systems. arXiv preprint. https://arxiv.org/abs/2107.09485