ผลของโปรแกรมดูแลวัยรุ่นซึมเศร้าต่อสมรรถนะการให้คำปรึกษาและความรอบรู้สุขภาพจิตของครูโรงเรียนมัธยมศึกษาเอกชน
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : เพื่อเปรียบเทียบสมรรถนะการให้คำปรึกษาและความรอบรู้เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตายของครูมัธยมศึกษาเอกชนก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม และเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมหลังการทดลอง
วิธีการศึกษา : การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือครูโรงเรียนมัธยมศึกษาเอกชนในจังหวัดนครราชสีมา จำนวน 33 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 16 คน และกลุ่มควบคุม 17 คน กลุ่มทดลองเข้าร่วมโปรแกรมการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า 8 ครั้ง ครั้งละ 90 นาที เป็นเวลา 8 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมได้รับการอบรมทั่วไป 2 ครั้ง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบวัดสมรรถนะการให้คำปรึกษาเชิงจิตวิทยา และแบบสอบถามความรอบรู้เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตาย วิเคราะห์ข้อมูลด้วย One-way Repeated Measures MANOVA และ MANCOVA
ผลการศึกษา : หลังเข้าร่วมโปรแกรม ครูในกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยสมรรถนะการให้คำปรึกษาโดยรวมและความรอบรู้เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตายสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมและสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่าสมรรถนะด้านเจตคติและทักษะไม่แตกต่างกันระหว่างกลุ่ม
สรุป : โปรแกรมการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้ามีประสิทธิผลในการพัฒนาสมรรถนะการให้คำปรึกษาและความรอบรู้ของครูมัธยมศึกษา ผลการวิจัยสนับสนุนให้โรงเรียนมัธยมศึกษาเอกชนบรรจุโปรแกรมนี้ไว้ในแผนพัฒนาบุคลากรประจำปีเพื่อความต่อเนื่องและยั่งยืน ส่วนการขยายผลสู่สถานศึกษาภาครัฐควรมีการศึกษาบริบทด้านโครงสร้างและภาระงานของครูเพิ่มเติมก่อนนำไปประยุกต์ใช้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์แล้ว เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมพยาบาลจิตเวชแห่งประเทศไทย
เอกสารอ้างอิง
กรกฎา นักคิ้ม. (2559). สมรรถนะครูที่ปรึกษาของนักเรียนเพื่อนที่ปรึกษา (YC) เขตภาคกลาง. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 8(2), 88-102.
กรมสุขภาพจิต กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. (ม.ป.ป.). แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570) ของกรมสุขภาพจิต. https://plan.dmh.go.th/Role2.1.2.2.php
กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2559). การให้คำปรึกษา. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
เกวลี วัชราทักษิณ, สายฝน เอกวรางกูร, และวิสุทธิศักดิ์ หวานพร้อม. (2565). การรับรู้สมรรถนะและความต้องการแนวทางร่วมมือดูแลสุขภาพจิตนักเรียนของผู้เกี่ยวข้องในโรงเรียนขยายโอกาสจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 36(2), 62-76.
โครงการสุขภาพคนไทย. (2568). สุขภาพคนไทย 2568. สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. https://www.hiso.or.th/hiso/picture/reportHealth/report/ThaiHealth2025t.pdf
จีรภา แก้วเขียว, และบุญประจักษ์ จันทร์วิน. (2568). ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตของครูในโรงเรียนแห่งหนึ่งในจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งประเทศไทย, 7(2), 34-42.
จุฑามาศ ชูจันทร์. (2567). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะในการให้บริการการปรึกษาเชิงจิตวิทยาของครูแนะแนว. วารสารบัณฑิตวิจัย, 15(1), 67-78.
นพพร แสงทอง, พัชราภรณ์ ศรีสวัสดิ์ และสกล วรเจริญศร. (2564). การเสริมสร้างสมรรถนะการให้ คำปรึกษาของนักเรียนเพื่อนที่ปรึกษาโดยการอบรมเชิงจิตวิทยา. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 16(1), 14-26.
นันทกา สุปรียาพร, และไชยันต์ สกุลศรีประเสริฐ. (2567). การศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต (The CARE) สำหรับครูระดับมัธยมศึกษา. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 52(3), 1-12.
ปวริศา ศิรินันท์, และเสรี ใหม่จันทร์. (2561). การพัฒนาสมรรถนะในการให้การปรึกษา แก่เพื่อนของนักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 44(1), 103-130.
ผจงจิต ไกรถาวร, และสุวัจนา น้อยแนม. (2564). ความรอบรู้เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตาย และพฤติกรรมการแสวงหาความช่วยเหลือทางสุขภาพจิตของญาติผู้ดูแลผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารพยาบาลทหารบก, 22(2), 260-269.
พัชราภรณ์ ศรีสวัสดิ์, ครรชิต แสนอุบล, ธรรมโชติ เอี่ยมทัศนะ, ภารดี กําภู ณ อยุธยา, และบดินทร์ นาวงศรี. (2565). การเสริมสร้างสมรรถนะการให้คำปรึกษาสำหรับนักเรียนของครูแนะแนวโดยนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้: การฝึกอบรม. วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 17(2), 82-92.
เพ็ญนภา กุลนภาดล. (2557). การพัฒนาสมรรถนะการให้การปรึกษาวัยรุ่นของอาจารย์ที่ปรึกษาในโรงเรียนมัธยมศึกษา จังหวัดชลบุรี. วารสารการวัดผลการศึกษามหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 20(2), 206-220.
ยูนิเซฟ, สถาบันวิจัยประชากรและสังคม, และสถาบันเบอร์เน็ต. (2565). การเสริมสร้างความเข้มแข็งให้ระบบและบริการสนับสนุนทางจิตใจและจิตสังคมสำหรับเด็กและวัยรุ่นในเอเชียตะวันออกและแปซิฟิก: ประเทศไทย. https://www.unicef.org/thailand/media/8876/file/MHPSS%20Report%202022.pdf
ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย, ชมรมจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นแห่งประเทศไทย, และสถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต. (2561). คู่มือปฏิบัติการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า : สำหรับบุคลากรสาธารณสุขและบุคลากรทางการศึกษา ตามแนวทางการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า. บียอนด์ พับลิสชิ่ง.
สุทธิมาศ อภิรักษ์วณิชย์, เพ็ญนภา กุลนภาดล, และดลดาว วงศ์ธีระธรณ์. (2567). การเสริมสร้างสมรรถนะการปรึกษาสำหรับครูที่ปรึกษาด้วยรูปแบบการปรึกษาเชิงผสานเทคนิควิธี. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ศรีนครินทรวิโรฒ, 25(2), 206-244.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall.
Beck, A. T., Rush, A. J., Shaw, B. F., & Emery, G. (1979). Cognitive therapy of depression. The Guilford Press.
Bilsen, J. (2018). Suicide and youth: Risk factors. Frontiers in Psychiatry, 9, 540.
Chan, W. I., Batterham, P., Christensen, H., & Galletly, C. (2014). Suicide literacy, suicide stigma and help-seeking intentions in Australian medical students. Australasian Psychiatry, 22(2), 132-139.
Choompunuch, B., Lebkhao, D., Suksatan, W., & Suk-erb, W. (2022). A development of counseling competency for academic advisors in higher education. Sustainability, 14(16), 9907.
Ericsson, K. A., Krampe, R. T., & Tesch-Römer, C. (1993). The role of deliberate practice in the acquisition of expert performance. Psychological Review, 100(3), 363-406.
Griffiths, K. M., Christensen, H., Jorm, A. F., Evans, K., & Groves, C. (2004). Effect of web-based depression literacy and cognitive-behavioural therapy interventions on stigmatising attitudes to depression: randomised controlled trial. The British Journal of Psychiatry, 185, 342-349.
Gunawardena, H., Leontini, R., Nair, S., Cross, S., & Hickie, I. (2024). Teachers as first responders: Classroom experiences and mental health training needs of Australian schoolteachers. BMC Public Health, 24(1), 268.
Jorm, A. F., Korten, A. E., Jacomb, P. A., Christensen, H., Rodgers, B., & Pollitt, P. (1997). Mental health literacy: A survey of the public's ability to recognise mental disorders and their beliefs about the effectiveness of treatment. Medical Journal of Australia, 166(4), 182-186.
Liao, Y., Ameyaw, M. A., Liang, C., & Li, W. (2023). Research on the effect of evidence-based intervention on improving students' mental health literacy led by ordinary teachers: A meta-analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(2), 949
McGorry, P. D., Goldstone, S. D., Parker, A. G., Rickwood, D. J., & Hickie, I. B. (2014). Cultures for mental health care of young people: An Australian blueprint for reform. Lancet Psychiatry, 1(7), 559-568.
O'Farrell, P., Wilson, C., & Shiel, G. (2023). Teachers' perceptions of the barriers to assessment of mental health in schools with implications for educational policy: A systematic review. The British Journal of Educational Psychology, 93, 262-282.
Orri, M., Scardera, S., Perret, L. C., Bolanis, D., Temcheff, C., Séguin, J. R., Boivin, M., Turecki, G., Tremblay, R. E., Côté, S. M., & Geoffroy, M. C. (2020). Mental health problems and risk of suicidal ideation and attempts in adolescents. Pediatrics, 146(1), e20193823.
Prabhu, S. G., Mallikarjun, P. K., Palmer, A., Nag, R., Khadeparkar, P., Arelingaiah, M., Lakshman, K. A., Podiya, J. K., Navaneetham, J., & Hugh-Jones, S. (2025). Mental health literacy in secondary school teachers and interventions to improve it: A systematic review and narrative synthesis. Journal of Mental Health (Abingdon, England), 34(4), 476-495.
Radez, J., Reardon, T., Creswell, C., Lawrence, P. J., Evdoka-Burton, G., & Waite, P. (2021). Why do children and adolescents (not) seek and access professional help for their mental health problems? A systematic review of quantitative and qualitative studies. European Child & Adolescent Psychiatry, 30(2), 183-211.
Semchuk, J. C., McCullough, S. L., Lever, N. A., Gotham, H. J., Gonzalez, J. E., & Hoover, S. A. (2022). Educator-informed development of a mental health literacy course for school staff: Classroom Well-Being Information and Strategies for Educators (Classroom WISE). International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(1), 35.
World Health Organization. (2025, September 1). Mental health of adolescents. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/ detail/adolescent-mental-health
Yamaguchi, S., Foo, J. C., Nishida, A., Ogawa, S., Togo, F., & Sasaki, T. (2019). Mental health literacy programs for school teachers: A systematic review and narrative synthesis. Early Intervention in Psychiatry, 14(1), 14-25.
Yamaguchi, S., Foo, J. C., & Sasaki, T. (2025). Teacher mental health literacy and its effects on helping behaviors for students with mental health problems. Psychiatry and Clinical Neurosciences Reports, 4(3), e70168.