ประสิทธิผลของสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD ต่อความรู้ และการปฏิบัติในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก

ผู้แต่ง

  • ลัลน์ลลิต ไชยโคตร หอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร
  • พรพันธ์ ดาบพิมพ์ศรี หอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร
  • นันทภรณ์ ผาใต้ หอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร
  • นันทนา สว่างดี หอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร
  • นันตพร พนมวัฒนสิทธิ์ หอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร
  • อนุวัฒน์ สุรินราช โครงการจัดตั้งคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร

คำสำคัญ:

สื่อวีดิทัศน์, การให้ความรู้แบบ D-METHOD, การติดเชื้อในลูกตา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียว วัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยความรู้และการปฏิบัติในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก ก่อนและหลังได้รับสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยที่เป็นโรคต้อกระจกและได้รับการผ่าตัดต้อกระจกที่เข้ารับการรักษาหอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลสกลนคร จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ดำเนินการวิจัยคือ สื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบวัดความรู้และการปฏิบัติในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก และแบบประเมินความพึงพอใจต่อสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD ผ่านการตรวจสอบจากผู้ทรงคุณวุฒิด้านเนื้อหา จำนวน 3 ท่าน ซึ่งแบบทดสอบความรู้ แบบการปฏิบัติและแบบวัดความพึงพอใจต่อสื่อวีดิทัศน์มีค่าความตรงตามเนื้อหา 0.97, 0.97 และ 1.00 ตามลำดับ ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.72, 0.92 และ 0.91 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบ Paired t-test

ผลการศึกษาพบว่า ค่าเฉลี่ยของความรู้การป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจกหลังได้รับสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD (𝑥̅=14.70, SD=1.57) สูงกว่าก่อนรับสื่อ (𝑥̅=13.56, SD=1.59) และค่าเฉลี่ยของการปฏิบัติการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก หลังได้รับสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD (𝑥̅=71.97, SD=5.28)  สูงกว่าก่อนรับสื่อ (𝑥̅=69.26, SD=6.75) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ประวัติผู้แต่ง

ลัลน์ลลิต ไชยโคตร, หอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร

พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ

พรพันธ์ ดาบพิมพ์ศรี, หอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร

พยาบาลวิชาชีพชำนาญการพิเศษ

นันทภรณ์ ผาใต้, หอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร

พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ

นันทนา สว่างดี, หอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร

พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ

นันตพร พนมวัฒนสิทธิ์, หอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร

พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ

อนุวัฒน์ สุรินราช, โครงการจัดตั้งคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร

อาจารย์

เอกสารอ้างอิง

Griswold Care. Cataract surgery complications in the elderly [Internet]. 2025 [cited 2025 October 22]. Available from: https://www.griswoldcare.com/blog/cataract-surgery-complications-in-the-elderly/

Ting MYL, Pocobelli G, Butu DM, Mandal N, Nicholson L, Khan SR. Incidence and outcomes of post-operative endophthalmitis following elective phacoemulsification cataract surgery, between 2015 and 2022. Eye 2024;38(18):3429-33.

Segretín Gutiérrez EFE, García MM, Bursztyn M, Benavente Defferrari MM, Ortiz-Basso T. Incidence of endophthalmitis post cataract surgery in a Tertiary Hospital of Buenos Aires. Medicina 2022;82(6):851-5.

กนกพร อริยภูวงศ์, ศุภพร ไพรอุดม, ทานตะวัน สลีวงศ์. ผลของการพยาบาลระบบสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจกโรงพยาบาลสุโขทัย. วารสารวิทยาลัยพยบาลพระจองเกล้า จังหวัดเพชรบุรี 2562;2:17-30.

อมราภรณ์ ลาภชูรัต. ผลการใช้โปรแกรมส่งเสริมและป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดต่อความรู้และการปฏิบัติตัวของผู้สูงอายุที่เข้าบริการผ่าตัดต้อกระจกโรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11 2561;32:1109-12.

อรทัย เส็งกิ่ง, ศุภิกษณา ตันซาว. ประสิทธิผลของการให้ข้อมูลโดยการใช้สื่อวีดิทัศน์ต่อความรู้และความสามารถของครอบครัวในการดูแลผู้สูงอายุหลังผ่าตัดต้อกระจก. วารสารโรงพยาบาลนครพิงค์ 2560;8:22-32.

CLEI Vision Institute. Cataract surgery recovery tips for seniors [Internet]. 2025 [cited 2025 November 12]. Available from: https://www.vision-institute.com/cataract-surgery-recovery-tips-for-seniors/

Syabariyah S, Hidayat T, Sofiyah Y, Khairatun Hisan U. Audiovisual Media Effectiveness in Post-Cataract Surgery Care Education in National Eye Center Cicendo Hospital. Int J Public Health Sci 2023;12:1736-43.

Dahodwala M, Geransar R, Babion J, de Grood J, Sargious P. The impact of the use of video-based educational interventions on patient outcomes in hospital settings: A scoping review. Patient Educ Couns 2018;101(12):2116-24.

Wisely CE, Robbins CB, Stinnett S, Kim T, Vann RR, Gupta PK. Impact of Preoperative Video Education for Cataract Surgery on Patient Learning Outcomes. Clin Ophthalmol 2020;14:1365-71.

Zhang MH, Haq ZU, Braithwaite EM, Simon NC, Riaz KM. A randomized, controlled trial of video supplementation on the cataract surgery informed consent process. Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol 2019;257(8):1719-28.

Talevski J, Wong Shee A, Rasmussen B, Kemp G, Beauchamp A. Teach-back: A systematic review of implementation and impacts. PLoS One 2020;15(4):e0231350.

Wang F, Feng WM, Zhu M, Sun Q, Zhang YM, Wang B, Luo XY, Shen JT, Fang XW, Zhang T, Cui G. A study on the effect of using the video teach-back method in continuous nursing care of stroke patients. Front Public Health 2024;12:1275447.

Sorour D, Elsakka E, Lotfy NA, Dawood S. Impact of incorporating a self-care management program with telephone follow-up on geriatric patients' self-care compliance and coping post cataract surgery. Egypt J Health Care 2024;15(2):1624-41.

Sakunsuk S, Luangubol J, Promarak T. Factors influencing self-care among patients after cataract surgery with intraocular lens implantation during home recovery: A multivariate analysis. Veredas Do Direito 2025;22(3):e223308.

Mayer RE. Multimedia learning. 3rd ed. Cambridge: Cambridge University Press; 2020.

มนฤดี รูปสม, รจนา วรวิทย์ศรางกูร, วลัยพร รุ่งเรือง, จารุณี แก้ววันนา. ผลของการพัฒนาโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะแทรกน้ำตาลในเลือดสูง เพื่อลดอัตราการกลับมารักษาซ้ำ โรงพยาบาลหนองหาน จังหวัดอุดรธานี. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ 2567;9(4):349-60.

พิมพิลา ศิริปัน, นงเยาว์ เกษตร์ภิบาล, พิมพาภรณ์ กลั่นกลิ่น. การพัฒนาสื่อวีดิทัศน์ในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก. พยาบาลสาร 2564;48(3):179-90.

อังคณา อัศวบุญญาเดช, ดุจดาว ศุภจิตกุลชัย, วริศนันท์ ปุรณะวิทย์. ผลการสอนสุขศึกษาโดยใช้สื่อวีดิทัศน์เรื่องการปฏิบัติตัวหลังทำผ่าตัดต้อกระจกให้กับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก. บูรพาเวชสาร 2565;9(1):13-27.

รังสรรค์ คีละลาย, ประเสริฐ ประสมรักษ์. ผลของรูปแบบการส่งเสริมการดูแลตนเองในชุมชนของผู้ป่วยหลังผ่าตัดต้อกระจก ในพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลนากอก อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2560;5(2):241-58.

อรุณรัตน์ รอดเชื้อ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการดูแลตนเองต่อความรู้และ การปฏิบัติตัวของผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก โรงพยาบาลราชวิถี. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล. 2555;28(2):1-12.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

31-01-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ไชยโคตร ล., ดาบพิมพ์ศรี พ., ผาใต้ น., สว่างดี น., พนมวัฒนสิทธิ์ น., & สุรินราช อ. . (2026). ประสิทธิผลของสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD ต่อความรู้ และการปฏิบัติในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 20(2), 541–556. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/278952

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย