การส่งเสริมและป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กเด็กปฐมวัย

บทคัดย่อ

การศึกษาเป็นส่วนหนึ่งของการวิจัย “การศึกษารูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยไทยแบบองค์รวม” ใช้ CIPP Model เป็นหลักในการศึกษานโยบายการดำเนินงานการจ่ายยาน้ำเสริมธาตุเหล็กในเด็กปฐมวัย โดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างที่ผู้วิจัยสร้างและพัฒนาเป็นเครื่องมือสัมภาษณ์กลุ่มผู้บริหาร เจ้าหน้าที่ผู้ให้บริการ และผู้รับบริการ ที่รับบริการที่คลินิกฝากครรภ์และคลินิกสุขภาพเด็กดี ใน 24 จังหวัดจาก 12 เขตสุขภาพ และนำข้อมูลมาจัดทำระบบเฝ้าระวังภาวะโลหิตจางในเด็กปฐมวัยและศึกษาการส่งเสริมและป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กเด็กปฐมวัยในหน่วยงานที่สมัครใจเข้าร่วมการวิจัย 4 จังหวัดที่เป็นตัวแทนแต่ละภาค วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา

ผลการศึกษาพบว่า 1) นโยบายการจ่ายยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก ด้านบริบท: นโยบายการจ่ายยาน้ำเสริมธาตุเหล็กเป็นนโยบายที่ดี แต่สถานบริการบางแห่งไม่จ่ายยา ด้านปัจจัยนำเข้า: การจ่ายยาน้ำเสริมธาตุเหล็กอยู่ในชุดสิทธิประโยชน์ ในเด็กอายุ 6 เดือน-2 ปี อสม. เป็นผู้ติดตามให้ผู้ดูแลเด็กมารับยาในเด็กอายุ 3-5 ปี จะประสานครูพี่เลี้ยงเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ด้านกระบวนการ: สถานบริการขาดแนวทางการดำเนินงาน การวิเคราะห์และเก็บข้อมูล  ผู้ปกครองไม่ทราบประโยชน์และขนาดยาที่ให้เด็กในแต่ละช่วงอายุ  และ ด้านผลผลิต: ไม่มีรายงานและการติดตามในพื้นที่ เด็กได้รับยาไม่ครอบคลุม และ2) การส่งเสริมและป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กเด็กปฐมวัยก่อนและหลังดำเนินการมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05