ปัจจัยทำนายความสามารถแห่งตนในการดูแลผู้ป่วยที่มีพฤติกรรมก้าวร้าวของบุคลากรทางการแพทย์ โรงพยาบาลพล จังหวัดขอนแก่น

ปรเมท ภูมิโยชน์; รัตนาภรณ์ พันธุ์โพธิ์

ผู้แต่ง

ปรเมท ภูมิโยชน์, พ.บ. โรงพยาบาลพล จังหวัดขอนแก่น
รัตนาภรณ์ พันธุ์โพธิ์, พย.ม. คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

คำสำคัญ:

ความสามารถแห่งตน, ปัจจัยทำนาย, พฤติกรรมก้าวร้าวของผู้ป่วย, บุคลากรทางการแพทย์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความสามารถแห่งตนในการดูแลผู้ป่วยที่มีพฤติกรรมก้าวร้าวของบุคลากรทางการแพทย์ และศึกษาปัจจัยทำนายความสามารถแห่งตน ได้แก่ ปัจจัยเชิงจิตวิทยา ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม และการประเมินสถานการณ์ กลุ่มตัวอย่างคือบุคลากรทางการแพทย์ จำนวน 100 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ

ผลการวิจัยพบว่า โดยภาพรวมกลุ่มตัวอย่างมีความสามารถแห่งตนในการดูแลผู้ป่วยที่มีพฤติกรรมก้าวร้าวอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านความสามารถในการจัดการสถานการณ์รุนแรงและความปลอดภัยมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านความสามารถในการประเมิน การสื่อสาร และการทำงานเป็นทีม และด้านความสามารถในการจัดการตนเองและการตัดสินใจเชิงวิชาชีพตามลำดับ สำหรับปัจจัยที่ศึกษา พบว่าปัจจัยเชิงจิตวิทยามีค่าเฉลี่ยสูงสุด อยู่ในระดับสูง ขณะที่ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมและการประเมินสถานการณ์อยู่ในระดับปานกลาง ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า ปัจจัยเชิงจิตวิทยา ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม และการประเมินสถานการณ์สามารถร่วมกันทำนายความสามารถแห่งตนในการดูแลผู้ป่วยที่มีพฤติกรรมก้าวร้าวได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 48.1 และไม่พบปัญหาความเป็นอิสระของค่าคลาดเคลื่อน เมื่อวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอนพบว่า การประเมินสถานการณ์เป็นปัจจัยทำนายที่ดีที่สุด รองลงมาคือปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม โดยตัวแปรทั้งสองสามารถร่วมกันทำนายความสามารถแห่งตนได้ร้อยละ 47.2

ผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาทักษะการประเมินสถานการณ์และการจัดการพฤติกรรมก้าวร้าว ควบคู่กับการส่งเสริมสภาพแวดล้อมการทำงานและปัจจัยเชิงจิตวิทยาของบุคลากรเพื่อยกระดับความสามารถแห่งตนในการดูแลผู้ป่วยที่มีพฤติกรรมก้าวร้าวอย่างมีประสิทธิภาพ

ประวัติผู้แต่ง

ปรเมท ภูมิโยชน์, พ.บ., โรงพยาบาลพล จังหวัดขอนแก่น

นายแพทย์ชำนาญการ

รัตนาภรณ์ พันธุ์โพธิ์, พย.ม., คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

อาจารย์

เอกสารอ้างอิง

Stuart GW. Principles and Practice of Psychiatric Nursing. 10th ed. St. Louis: Elsevier Mosby; 2013.

Needham I, Abderhalden C, Halfens RJ, Fischer JE, Dassen T. Non-somatic effects of patient aggression on nurses: a systematic review. J Adv Nurs. 2005 Feb;49(3):283-96. doi: 10.1111/j.1365-2648.2004.03286.x.

Price O, Baker J, Bee P, Lovell K. Learning and performance outcomes of mental health staff training in de-escalation techniques for the management of violence and aggression. Br J Psychiatry. 2015 Jun;206(6):447-55. doi: 10.1192/bjp.bp.114.144576.

Siegel A. Neurobiology of aggression and violence. In: Aminoff MJ, Boller F, Swaab DF, editors. Handbook of Clinical Neurology. Vol. 112. Elsevier; 2013. p. 237–247.

Dodge KA, Coie JD. Social-information-processing factors in reactive and proactive aggression in children's peer groups. J Pers Soc Psychol. 1987 Dec;53(6):1146-58. doi: 10.1037//0022-3514.53.6.1146.

Swartz MS, Swanson JW, Hiday VA, Borum R, Wagner HR, Burns BJ. Violence and severe mental illness: the effects of substance abuse and nonadherence to medication. Am J Psychiatry. 1998 Feb;155(2):226-31. doi: 10.1176/ajp.155.2.226.

Bandura A. Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev. 1977 Mar;84(2):191-215. doi: 10.1037//0033-295x.84.2.191.

กรมสุขภาพจิต. รายงานสถานการณ์ผู้ป่วยในประเทศไทย [อินเตอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2568 กรกฎาคม 7]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dmh.go.th

Lazarus RS, Folkman S. Stress, appraisal, and coping. New York: Springer Publishing Company; 1984.

Cochran WG. Sampling Techniques. 3rd ed. New York: John Wiley & Sons; 1977.

World Health Organization. Emergency medical services systems in the European Union: report of an assessment project coordinated by WHO. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2007.

Schwarzer R, Jerusalem M. Generalized Self-Efficacy Scale. In: Weinman J, Wright S, Johnston M, editors. Measures in health psychology: a user’s portfolio. Causal and control beliefs. Windsor: NFER-NELSON; 1995. p. 35-7.

Cronbach LJ. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika. 1951;16(3):297-334.

Durbin J, Watson GS. Testing for serial correlation in least squares regression I. Biometrika. 1950;37(3–4):409-28.

Edward KL, Ousey K, Warelow P, Lui S. Nursing and aggression in the workplace: a systematic review. Br J Nurs. 2014 Jun 26-Jul 9;23(12):653-4, 656-9. doi: 10.12968/bjon.2014.23.12.653.

Hahn S, Hantikainen V, Needham I, Kok G, Dassen T, Halfens RJ. Patient and visitor violence in the general hospital, occurrence, staff interventions and consequences: a cross-sectional survey. J Adv Nurs. 2012 Dec;68(12):2685-99. doi: 10.1111/j.1365-2648.2012.05967.x.

Peplau HE. Peplau's theory of interpersonal relations. Nurs Sci Q. 1997 Winter;10(4):162-7. doi: 10.1177/089431849701000407.

Cleary M, Hunt GE, Horsfall J. Identifying and addressing patient aggression in mental health settings. Int J Ment Health Nurs. 2010;19(2):81-9.

Lazarus RS, Folkman S. Stress, appraisal, and coping. New York: Springer; 1984.

Chiang YM, Chang Y. Stress, depression, and intention to leave among nurses in different medical units: implications for healthcare management/nursing practice. Health Policy. 2012 Dec;108(2-3):149-57. doi: 10.1016/j.healthpol.2012.08.027.

Hahn S, Müller M, Needham I, Dassen T, Kok G, Halfens RJ. Factors associated with patient and visitor violence experienced by nurses in general hospitals in Switzerland: a cross-sectional survey. J Clin Nurs. 2010 Dec;19(23-24):3535-46. doi: 10.1111/j.1365-2702.2010.03361.x.

Cleary M, Hunt GE, Horsfall J. Violence in mental health services: nurses’ experiences and perceptions. J Psychiatr Ment Health Nurs. 2010;17(6):520-7.