ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเข้ารับบริการทางทันตกรรมของหญิงตั้งครรภ์ โรงพยาบาลพนมดงรักเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา จังหวัดสุรินทร์: การวิเคราะห์จากเวชระเบียน

ปวีร์ แก้ววิมลรัตน์

ผู้แต่ง

ปวีร์ แก้ววิมลรัตน์ กลุ่มงานทันตกรรม โรงพยาบาลพนมดงรักเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา

คำสำคัญ:

หญิงตั้งครรภ์, การเข้ารับบริการทันตกรรม, เวชระเบียน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาอัตราการเข้ารับบริการทันตกรรมของหญิงตั้งครรภ์ที่ฝากครรภ์ที่โรงพยาบาลพนมดงรักเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา (รพก.พนมดงรัก) และหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเข้ารับบริการทันตกรรม โดยใช้การวิเคราะห์จากเวชระเบียน กำหนดรายการข้อมูลหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์ครั้งแรกใน รพก.พนมดงรัก ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2565 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2567 และเข้ารับบริการทันตกรรมที่ รพก.พนมดงรัก ตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2565 ถึงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2567 จำนวน 189 รายการ โดยวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่าง ๆ และการเข้ารับบริการทันตกรรม ด้วยสถิติ Chi-square หากละเมิดเงื่อนไขใช้สถิติ Fisher’s exact test ในการทดสอบ และหาความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนครั้งที่ควรเข้ารับบริการทันตกรรมกับจำนวนครั้งที่มารับบริการทันตกรรมจริง ด้วยสถิติ Pearson’s correlation การศึกษาพบว่า หญิงตั้งครรภ์มีอัตราการรับบริการทันตกรรม ร้อยละ 35.4 โดยอายุครรภ์ที่เริ่มฝากครรภ์ จำนวนครั้งที่ได้รับการฝากครรภ์ที่ รพก.พนมดงรัก การได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากขณะตั้งครรภ์ การได้รับการนัดหมายให้เข้ารับบริการทันตกรรมระหว่างตั้งครรภ์ และการมีข้อมูลเลือดสามีหญิงตั้งครรภ์ มีความสัมพันธ์กับการเข้ารับบริการทันตกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) และไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างจำนวนครั้งที่ควรเข้ารับการรักษาตามแผนการรักษาทางทันตกรรมขณะตั้งครรภ์และจำนวนครั้งที่ผู้ป่วยเข้ารับบริการทันตกรรมระหว่างตั้งครรภ์ ซึ่งเมื่อได้ข้อมูลดังกล่าวมาแล้ว สามารถต่อยอดการศึกษาเชิงปริมาณที่ลึกขึ้น เชิงคุณภาพ หรือทำโครงการเพื่อเพิ่มการเข้ารับบริการทันตกรรมของหญิงตั้งครรภ์ได้ต่อไป

ประวัติผู้แต่ง

ปวีร์ แก้ววิมลรัตน์, กลุ่มงานทันตกรรม โรงพยาบาลพนมดงรักเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา

ทันตแพทย์ชำนาญการ

เอกสารอ้างอิง

O'Neil TC. Plasma female sex-hormone levels and gingivitis in pregnancy. J Periodontol. 1979 Jun;50(6):279-82. doi: 10.1902/jop.1979.50.6.279.

Carrillo-de-Albornoz A, Figuero E, Herrera D, Cuesta P, Bascones-Martínez A. Gingival changes during pregnancy: III. Impact of clinical, microbiological, immunological and socio-demographic factors on gingival inflammation. J Clin Periodontol. 2012 Mar;39(3):272-83. doi: 10.1111/j.1600-051X.2011.01800.x.

Cohen DW, Shapiro J, Friedman L, Kyle GC, Franklin S. A longitudinal investigation of the periodontal changes during pregnancy and fifteen months post-partum. II. J Periodontol. 1971 Oct;42(10):653-7. doi: 10.1902/jop.1971.42.10.653.

Gazolla CM, Ribeiro A, Moysés MR, Oliveira LA, Pereira LJ, Sallum AW. Evaluation of the incidence of preterm low birth weight in patients undergoing periodontal therapy. J Periodontol. 2007 May;78(5):842-8. doi: 10.1902/jop.2007.060295.

Tarannum F, Faizuddin M. Effect of periodontal therapy on pregnancy outcome in women affected by periodontitis. J Periodontol. 2007 Nov;78(11):2095-103. doi: 10.1902/jop.2007.060388.

World Health Organization. Preterm birth [Online]. 2023 [cited 2025 Oct 1]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/preterm-birth

สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวง. แนวทางการดูแลสุขภาพช่องปากในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 2568 ตุลาคม 1]. เข้าถึงได้จาก: https://dental.anamai.moph.go.th/web-upload/5x9c01a3d6e5539cf478715290ac946bee/tinymce/04/EarlyChilhood2566/5months(OCT22-FEB23)/Preg_Postpartum_Dental_Guidline.05.01.2566.pdf

Berkowitz RJ, Jordan HV, White G. The early establishment of Streptococcus mutans in the mouths of infants. Arch Oral Biol. 1975 Mar;20(3):171-4. doi: 10.1016/0003-9969(75)90005-9.

Sowmya KR, Puranik MP, Aparna KS. Association between mother's behaviour, oral health literacy and children's oral health outcomes: A cross-sectional study. Indian J Dent Res. 2021 Apr-Jun;32(2):147-152. doi: 10.4103/ijdr.IJDR_676_18.

สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย. แนวทางการดำเนินงานทันตสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568 [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2568 ตุลาคม 1]. เข้าถึงได้จาก: https://dental.anamai.moph.go.th/th/guidelines/download?id=128405&mid=38582&mkey=m_document&lang=th&did=33364

Fernández ME, Kok G, Parcel G, Green LW. Educational and Ecological Assessment: Predisposing, Enabling and Reinforcing Factors. In Green LW, Gielen AC, Ottoson JM, Perterson DV, Kreuter MW, (eds). Health Program Planning, Implementation, and Evaluation. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press; 2022. p. 148-72.

สื่อมัลติมีเดีย กรมอนามัย. BMI กับ ระยะทางความอ้วน [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 2568 ตุลาคม 1]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/infographics/info1123_health_32

ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์. ข้อควรระวังในการใช้ Chi-square Test ในงานวิจัยทางด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ. วารสารมหาวิทยาลัยทักษิณ. 2553;13(1):55-8.

ภัทราภรณ์ หัสดิเสวี. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมาใช้บริการทันตกรรมของหญิงตั้งครรภ์ในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดฉะเชิงเทรา [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต แขนงวิชาสาธารณสุขศาสตร์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2554.

จินตนา รัตนะ, จันทร์พิมพ์ หินเทาว์, สุกัญญา เธียรวิวัฒน์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้ารับบริการทันตกรรมในช่วงอายุ 4-6 เดือนของหญิงตั้งครรภ์ที่โรงพยาบาลหลังสวน จังหวัดชุมพร. วิทยาสารทันตแพทยศาสตร์. 2557;64(3):127-47.

ชณัฐดา สืบสิงห์คาร, สุธิดา กันหา, อรวรรณ นามมนตรี, ณัฐฐินันท์ ทองปฐมวงศ์. สภาวะฟันผุและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเข้ารับบริการทันตกรรมของหญิงตั้งครรภ์ โรงพยาบาลสังคม จังหวัดหนองคาย. วารสารทันตาภิบาล. 2560;28(1):60-72.

วลัยรัตน์ ลียวัฒนานุพงศ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการรับบริการทันตกรรมของหญิงตั้งครรภ์โรงพยาบาลขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพสุรนารี. 2566;1(1):e01706(1-14).

รพีพรรณ ปุ้งมา, ทรงพล ราชบาศรี, ก้องภพ ถาบุญแก้ว, ชีวนันท์ เหล่าพงศ์พิชญ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเข้ารับบริการทางทันตกรรมของหญิงตั้งครรภ์ อำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารทันตาภิบาล 2566;34(1):1-11.

วราภรณ์ แพงจันทร์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการตัดสินใจเข้ารับบริการทันตกรรมของหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์ที่โรงพยาบาลธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี. Health Science, Science and Technology Reviews. 2568;18(1):33-45.