การพัฒนาโมบายแอปพลิเคชันสำหรับดูแลมารดาหลังคลอด ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย

สุวัลยา   ศิริศิลป์; ชฎาพร   ศรีสถาน; อนรรฆอร  จิตต์เจริญธรรม; เพ็ญศิริ  จันทร์แอ; ๋จุฑาทิพย์ ศิริศิลป์

ผู้แต่ง

สุวัลยา ศิริศิลป์ สาขาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสกลนคร
ชฎาพร ศรีสถาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโนนแต้ อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร
อนรรฆอร จิตต์เจริญธรรม สาขาแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสกลนคร
เพ็ญศิริ จันทร์แอ สาขาแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสกลนคร
จุฑาทิพย์ ศิริศิลป์ สาขาแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสกลนคร

คำสำคัญ:

แอปพลิเคชัน, การดูแลมารดาและทารกหลังคลอด, การแพทย์แผนไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบวิจัยและพัฒนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาโมบายแอปพลิเคชันสำหรับการดูแลมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย และ 2) ศึกษาประสิทธิผลและความพึงพอใจของผู้ใช้งาน กลุ่มตัวอย่างคือ มารดาหลังคลอดในจังหวัดสกลนคร จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แอปพลิเคชันที่พัฒนาขึ้น แบบทดสอบความรู้ และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาแสดงผลเป็นค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบความแตกต่างระหว่างก่อนการทดลองและหลังการทดลองด้วยค่าที (Paired t-test) กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีอายุ 21-30 ปี คิดเป็นร้อยละ 40 ระดับการศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรี คิดเป็นร้อยละ 90 อาชีพรับจ้างทั่วไป คิดเป็นร้อยละ 40 ความพึงพอใจต่อการพัฒนาโมบายแอปพลิเคชันสำหรับดูแลมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยแบ่งออกเป็น 3 ด้าน ดังนี้ 1) ด้านการตรงความต้องการของผู้ใช้โปรแกรม โดยรวมอยู่ในระดับพึงพอใจมาก ( $\bar{x}$ =4.49±0.60) 2) ด้านการทำงานตามฟังก์ชันการทำงานโดยรวม อยู่ในระดับพึงพอใจมาก ( $\bar{x}$ =4.67±0.50) และ 3) ด้านเนื้อหาโดยรวม อยู่ในระดับพึงพอใจมาก ( $\bar{x}$ =4.74±0.48) และการศึกษาความพึงพอใจต่อการพัฒนาแอปพลิเคชันสำหรับผู้ดูแลสุขภาพมารดาและทารกหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย โดยรวมอยู่ในระดับมาก ทั้งนี้ภายหลังการใช้แอปพลิเคชันกลุ่มตัวอย่างมีคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานสถิติแห่งชาติกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. การสำรวจการมีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน พ.ศ. 2568 (ไตรมาส 1) [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 2568 มกราคม 5]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250903131427_51377.pdf

สุนทรี น้ำใจทหาร, สุธีรา ประดับวงษ์, ขนิษฐา วรธงไชย, จัตุรงค์ เจริญฤทธิ์, พัทธ์ชนก เชาวน์ชื่น, สุชาอร แสงนิพันธ์กูล, บวรศิลป์ เชาว์ชื่น. การพัฒนาแอปพลิเคชั่นการเลี้ยงทารกปากแหว่งเพดานโหว่ด้วยน้ำนมมารดา. วารสารโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2563;1(3):191-7.

รุ้งนภาพร ภูชาดา, สวียา สุรมณี. การพัฒนาแอพพลิเคชั่น เพื่อการเรียนรู้บนแท็บเล็ตเรื่ององค์ประกอบของระบบสารสนเทศ สำหรับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารวิชาการ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ. 2558;1(2):15-21.

พิมพ์ปวีณ์ สุวรรณโณ. การพัฒนาแอปพลิเคชันเพื่อการเรียนรู้รายวิชาการวิจัยทางการศึกษาบนระบบปฏิบัติการแอนดรอยด์ สำหรับนักศึกษาชั้นปีที่ 4 มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา. วารสารกลุ่มมนุษยศาสตร์-สังคมศาสตร์ 2563;3(1):38-49.

พนารัตน์ เจนจบ, ณัฐพิมล โกศัย, กัญญาณัฐ หันตุลา, ขวัญข้าว เบ้าสกุล, ชลธิชา ภูผาสี, ธัญญารัตน์ แก้ววิเศษ และคณะ. ประสิทธิผลของแอปพลิเคชันคัดกรองโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคซึมเศร้า ตามแนวคิด สบช. โมเดล ในระดับปฐมภูมิ. วารสารวิชาป้องกันควบคุมโรค สคร. 2 พิษณุโลก 2568;12(3):80-95.

สถาบันการแพทย์แผนไทย, บรรณาธิการ. คู่มือแนวทางการให้บริการหัตถการด้านการแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารรณสุขของรัฐ. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: สำนักกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ในพระบรมราชูปถัมภ์; 2557.

คณะกรรมการกลุ่มผลิตชุดวิชาผดุงครรภ์ไทย, บรรณาธิการ. เอกสารการสอนชุดวิชาผดุงครรภ์แผนไทย หน่ายที่ 1-8. นนทบุรี: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาราช; 2555.

กองการประกอบโรคศิลปะ, บรรณาธิการ. ตำราแพทย์แผนไทยโบราณทั่วไป. นนทบุรี: ไทภูมิ พับบลิชชิ่ง; 2549.

Branch RM, editor. Instructional design: The ADDIE approach. New York: Springer; 2009.

International Organization for Standard, editor. Systems and software engineering Systems and software Quality Requirements and Evaluation (SQuaRE) System and software quality models (ISO/IEC Standard No. 25010:2011). Switzerland: International Organization for Standard; 2011.

Richey RC, Klein JD, editors. Design and Development Research: Methods, strategies, and issues. Mahwah: Lawrence Erlbaum Associates; 2007.

จุฑารัตน์ เสรีวัตร, กิตติ ลี้สยาม, เขมณัฐ มิ่งศิริธรรม, อรชดา สิทธิพรหม, พีรดา ดามาพงษ์, พงศ์มาดา ดามาพงษ์. ผลการใช้โมบายแอปพลิเคชัน เรื่อง การนวดไทยเพื่อรักษาอาการปวดคอ บ่า ไหล่. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ. 2567;17(1):197-208.

ปฏิวัติ อาสาเสน. แอปพลิเคชันสำหรับมารดาหลังคลอด แผนกสูตินรีเวช โรงพยาบาลสุรินทร์. วารสารวิชาการเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์. 2563;5(1):69-76.

วิลาสินี หงสนันทน์, จิตอนุวัต พุ่มพวง, วิจิตร โภคา. การพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรทดแทนยาแผนปัจจุบันสำหรับบุคลากรทางการแพทย์ จังหวัดสุโขทัย. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9(5):316-25.

น้ำฝน ไวทยวงศ์กร, ปรางทิพย์ ทาเสนาะ เอลเทอร์, รัชนี ชุนเกาะ. การพัฒนาและทดสอบประสิทธิภาพของสื่อการเรียนรู้รูปแบบแอพพลิเคชั่นในการพยาบาลมารดาหลังคลอด สำหรับนักศึกษาพยาบาล. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2562;6(3):53-68.

ปัทมาภรณ์ คงขุนทด, มนชยา ก้างยาง, ปรางทิพย์ ทาเสนาะ เอเทอร์, พรรณทิพย์ โชมขุนทด เศรษฐาธนโภคิน, จงกลนี ตุ้ยเจริญ. การพัฒนาสื่อการเรียนการสอนรูปแบบแอปพลิเคชันเรื่องกลไกการคลอดปกติ สำหรับนักศึกษาพยาบาลศาสตรบัณฑิต. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์. 2567;8(3):e273164(1-22).

ณัฐชยา จงถนอมวิวัฒน์, ธิติสุดา แก้วจันทร์, เพลินตา อิทธิศานต์. การพัฒนาแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟนระบบปฏิบัติการแอนดรอยด์ในการประเมินผู้สูงอายุตามความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวัน สำหรับบุคคลากรสาธารณสุข โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ในเขตอำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2565;31(5):851-9.