ผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ ในโรงพยาบาลบ้านด่าน

สุธี คงนันทะ

ผู้แต่ง

สุธี คงนันทะ โรงพยาบาลบ้านด่าน จ.บุรีรัมย์

คำสำคัญ:

โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ, ผู้ป่วยโรคเบาหวาน, ระดับน้ำตาลในเลือด

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพต่อระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวาน กลุ่มตัวอย่าง คือผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวาน (ICD10: E10.0-E14.9) ที่มารับบริการแบบผู้ป่วยนอกที่โรงพยาบาลบ้านด่านและผ่านเกณฑ์การคัดเลือก จำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แบบบันทึกข้อมูลทั่วไป 2) โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ประกอบด้วย 5 กิจกรรม ระยะเวลา 2 สัปดาห์ และ 3) แบบบันทึกระดับน้ำตาลในเลือด วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติทดสอบทีแบบจับคู่ (Paired t-test) กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างค่าระดับน้ำตาลในเลือดเฉลี่ย (Fasting blood sugar: FBS) ในระยะก่อนการทดลองมีค่าเท่ากับ 238.3 ± 37.47 mg/dL และเมื่อสิ้นสุดการทดลอง 3 เดือน มีค่าเท่ากับ 75.4±32.92 mg/dL ซึ่งลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p-value<0.001) ส่วนค่าระดับน้ำตาลสะสมในเลือดเฉลี่ย (Hemoglobin A1c: Hba1c) ในระยะก่อนการทดลองมีค่าเท่ากับ 9.2 ± 1.58% และเมื่อสิ้นสุดการทดลอง 3 เดือน มีค่าเท่ากับ 8.5 ± 1.36% ซึ่งลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p-value=0.015 แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมดังกล่าว มีประสิทธิผลช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานได้

ประวัติผู้แต่ง

สุธี คงนันทะ, โรงพยาบาลบ้านด่าน จ.บุรีรัมย์

นายแพทย์ชำนาญการพิเศษ

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. สถานการณ์โรคเบาหวานทั่วโลก [อินเตอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ตุลาคม 25] เข้าถึงได้จาก: https://pr.moph.go.th/?url=pr/detail/2/02/181256/

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2560-2565) สำหรับการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อ. กรุงเทพฯ: อีโมชั่น อาร์ท; 2560.

ปริศนา อัครธนพล, ธมกร อ่วมอ้อ, กมลทิพย์ ขลังธรรมเนียม, พรทิพย์ ลิ้มธีระยศ, กนกอร พิเดช, รัชดา พ่วงประสงค์ และคณะ. ความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนสำคัญในผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงที่ รพ.สต.หนองปรือ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. 2564;3(2):37-52.

ศิริขวัญ เพ็ญสุวรรณและคณะ. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อควบคุมระดับนำตาลสะสม (HbA1c) ในผู้ป่วยเบาหวานเสี่ยงสูง. พัทลุง: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านปลักปอม อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง; 2561.

ลักษณา พงษ์ภุมมา, ขวัญตา เพชรมณีโชติ, เชษฐา แก้วพรม, เมทณี ระดาบุตร. ผลของโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อสร้างแรงจูงใจต่อความรู้พฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองและดัชนีมวลกายในวัยผู้ใหญ่ที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นนทบุรี. 2563;14(1):21-31.

จิราพร ศรีพิบูลย์บัติ, ทมาภรณ์ สุขสวรรค์, ธีริศา สินาคม. ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพต่อค่าระดับน้ำตาล และน้ำตาลสะสมของผู้ป่วยเบาหวาน โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. วารสารการพยาบาลและการศึกษา. 2563;13(2):47-60.

กมลพรรณ วัฒนากร, อาภรณ์ ดีนาน. การพัฒนาโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีภาวะอ้วน. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2556;27(2):143-55.

นฤมล สุทธินุ่น. ประสิทธิผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพอย่างเข้มงวดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ โรงพยาบาลกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี [อินเตอร์เน็ต]. สุราษฎร์ธานี: อำเภอกาญจนดิษฐ์; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 25 ตุลาคม 2567] เข้าถึงได้จาก https://srth.moph.go.th/research/file/20240606194006-84_2567%20%E0%B8%99%E0%B8%A4%E0%B8%A1%E0%B8%A5%20%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%99%20.pdf

แววตา เพ็งบูรณ์ และ วีรวรรณ เกิดทอง. ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อพฤติกรรมการควบคุมอาหาร ดัชนีมวลกาย และค่าน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่น้ำหนักเกิน คลินิกโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลท่าชนะ [อินเตอร์เน็ต]. สุราษฎร์ธานี: อำเภอท่าชนะ; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 25 ตุลาคม 2567] เข้าถึงได้จาก https://srth.moph.go.th/research/file/20240708152521-79_2567%20%E0%B9%81%E0%B8%A7%E0%B8%A7%E0%B8%95%E0%B8%B2%20%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B9%87%E0%B8%87%E0%B8%9A%E0%B8%B9%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C.pdf