ความฉลาดทางดิจิทัลและการบริหารความเปลี่ยนแปลงที่มีผล ต่อองค์กรแห่งการเรียนรู้ ในผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ในจังหวัดนครราชสีมา

ปิรันดร์ อานุภาพ; นพรัตน์ เสนาฮาด

ผู้แต่ง

ปิรันดร์ อานุภาพ กลุ่มวิชาการบริหารสาธารณสุข คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
นพรัตน์ เสนาฮาด กลุ่มวิชาการบริหารสาธารณสุข คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

คำสำคัญ:

ความฉลาดทางดิจิทัล, การบริหารความเปลี่ยนแปลง, องค์กรแห่งการเรียนรู้, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความฉลาดทางดิจิทัลและการบริหารความเปลี่ยนแปลงที่มีผลต่อองค์กรแห่งการเรียนรู้ในผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างคือผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 175 คน คัดเลือกโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุเชิงเส้นแบบขั้นตอน

ผลการวิจัยพบว่า ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลมีระดับความฉลาดทางดิจิทัล การบริหารความเปลี่ยนแปลง และองค์กรแห่งการเรียนรู้ โดยรวมอยู่ในระดับมาก ความฉลาดทางดิจิทัล และการบริหารความเปลี่ยนแปลงมีความสัมพันธ์ระดับสูงกับองค์กรแห่งการเรียนรู้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.715 และ r=0.786 ตามลำดับ, p<0.001) ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุเชิงเส้นแบบขั้นตอนพบว่า ความฉลาดทางดิจิทัลด้านการใช้โปรแกรมดิจิทัลเพื่อการวิเคราะห์ข้อมูลสำหรับงานประจำ การบริหารความเปลี่ยนแปลงด้านกลยุทธ์การเปลี่ยนแปลง และด้านการสร้างวัฒนธรรมการเปลี่ยนแปลง สามารถร่วมกันพยากรณ์องค์กรแห่งการเรียนรู้ได้ร้อยละ 68.1 (R²=0.681)

ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่า การพัฒนาสมรรถนะด้านดิจิทัลและการบริหารความเปลี่ยนแปลงของผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเป็นปัจจัยสำคัญในการส่งเสริมการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลเชิงประจักษ์ในการกำหนดแนวทางพัฒนาผู้บริหาร เพื่อนำเทคโนโลยีมาใช้และยกระดับระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิอย่างยั่งยืน

ประวัติผู้แต่ง

ปิรันดร์ อานุภาพ, กลุ่มวิชาการบริหารสาธารณสุข คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

นักศึกษาหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต

นพรัตน์ เสนาฮาด, กลุ่มวิชาการบริหารสาธารณสุข คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

อาจารย์

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Global Strategy on Digital Health 2020-2025. Geneva: WHO; 2021.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ; 2561.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ; 2565.

Senge PM. The Fifth Discipline: The art and practice of the learning organization. New York: Doubleday; 1990.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. กรอบสมรรถนะความฉลาดทางดิจิทัล (Digital Intelligence). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน; 2561.

ทวีศักดิ์ สูทกวาทิน. การบริหารการเปลี่ยนแปลง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2552.

Cohen J. Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. 2nd ed. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum; 1988.

กมลทิพย์ สุหญ้านาง, นครินทร์ ประสิทธิ์, ณัฐพล โยธา, ภูวนาถ ศรีสุธรรม. ความฉลาดองค์รวมและการจัดการความเปลี่ยนแปลงที่มีผลต่อการบริหารทรัพยากรมนุษย์ของผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งประเทศไทย. 2025;7(3):21-30.

อรุณ จิรวัฒน์กุล. สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัย. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์, 2558.

Likert R. The Human Organization: Its management and values. New York, NY: McGraw-Hill; 1967.

กัลยา วานิชย์บัญชา. การวิเคราะห์เชิงสถิติ: สถิติสำหรับการบริหารและการวิจัย. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2546.

Siegel S. Nonparametric statistics for the behavioral sciences. New York: McGraw-Hill; 1956.

ยุทธ ไกยวรรณ์. หลักสถิติการวิจัยและการใช้โปรแกรม SPSS. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2562.

ประเสริฐ ทองใบ, สมชัย วงษ์นายะ, เจริญวิชญ์ สมพงษ์ธรรม. การขับเคลื่อนกลยุทธ์การบริหารจัดการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลป่ากุมเกาะ จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น. 2563;17(1):222-32.

ศศิธร ธนะภพ. การรับรู้การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของบุคลากรโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดชุมพร. วารสารสาธารณสุข มหาวิทยาลัยบูรพา. 2561;13(2):16-27.

ศศิธร นิลหมื่นไวย์, นครินทร์ ประสิทธิ์, พีรยุทธ แสงตรีสุ, สุพัฒน์ กองศรีมา, พิทยา ธรรมวงศา, ภูวนาท ศรีสุธรรม. ความฉลาดองค์รวมและองค์กรแห่งการเรียนรู้ที่มีผลต่อการพัฒนาคุณภาพมาตรฐานบริการสุขภาพปฐมภูมิของผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งประเทศไทย. 2568;7(2):51-9.

เทพฤทธิ์ ฤทธิ์ไธสง, นพรัตน์ เสนาฮาด. สมรรถนะในศตวรรษที่ 21 และภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงที่มีผลต่อ การพัฒนาคุณภาพมาตรฐานบริการสุขภาพปฐมภูมิ ของผู้อำนวยการ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจังหวัดชัยภูมิ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 10 อุบลราชธานี. 2568;13(2):74-89.

สาธิต คงหา, นครินทร์ ประสิทธิ์, สุพัฒน์ กองศรีมา. การบริหารทรัพยากรมนุษย์และความฉลาดทางอารมณ์ที่มีผลต่อสมรรถนะผู้บริหารของผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา). 2567;24(4):120-32.

Phordee W, Prasit N, Nonthamat A, Sresutham P. Holistic intelligence and smart organization affecting the performance of standard medical laboratory guidelines of medical technologists at community hospitals in Health Region 7. Journal of Associated Medical Sciences. 2025. 7; 58(2):109-21.

ณัฐวุฒิ บัวระพา, นครินทร์ ประสิทธิ์, สุพัฒน์ กองศรีมา, พีรยุทธ แสงตรีสุ, วรัญญู พอดี; อัมภาวรรณ นนทมาตย์, และคณะ. ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 และการบริหารจัดการความเปลี่ยนแปลงที่มีผลต่อการบริหารทรัพยากรมนุษย์ยุคดิจิทัล HR 5.0 ของผู้บริหารหน่วยบริการสุขภาพระดับอำเภอภายใต้การกำกับของกระทรวงสาธารณสุข ในจังหวัดอุดรธานี. วารสารวิชาการ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. 2568;21(3):82-94.