ปัจจัยทำนายการคลอดทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยของมารดาตั้งครรภ์ครบกำหนด ในโรงพยาบาลชุมแพ ขอนแก่น
คำสำคัญ:
ทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย, มารดาหลังคลอด, หญิงตั้งครรภ์ครบกำหนดบทคัดย่อ
การวิจัยเพื่อศึกษาปัจจัยทำนายการคลอดทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย เป็นการวิจัยย้อนหลังแบบ Unmatched case control study ในมารดาตั้งครรภ์ครบกำหนด 48-72 ชั่วโมงหลังคลอด จำนวน 186 ราย ที่คลอดในโรงพยาบาลชุมแพ จังหวัดขอนแก่น แบ่งเป็นกลุ่มศึกษาหลังคลอดทารกน้ำหนักน้อย 62 ราย และกลุ่มเปรียบเทียบหลังคลอดทารกน้ำหนักปกติ 124 ราย เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามข้อมูลทั่วไปมีค่า CVI เท่ากับ 1 และแบบประเมินความเครียด ST5 มีค่าสัมประสิทธิแอลฟาครอนบาค เท่ากับ 0.74 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติไคสแควร์และสถิติถดถอยโลจิสติคแบบ 2 กลุ่ม
ผลการวิจัย พบว่าปัจจัยที่ร่วมทำนายการคลอดทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การฝากครรภ์ครั้งแรกช้ากว่า 12 สัปดาห์ (ORadj3.76, p<0.001) ไม่มีความพร้อมในการตั้งครรภ์ (ORadj2.98, p=0.010) และสุขภาพทารกผิดปกติ (ORadj6.27, p<0.001) โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนของการคลอดทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย ได้ร้อยละ 23.0 (R2=0.230, p<0.001)
สรุป การฝากครรภ์ครั้งแรกช้า ไม่มีความพร้อมในการตั้งครรภ์ และสุขภาพทารกผิดปกติ เป็นปัจจัยที่ร่วมทำนายการคลอดทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย การวิจัยนี้ใช้เป็นข้อมูลเบื้องต้นในการให้บริการฝากครรภ์ การเฝ้าระวังความผิดปกติทารกในครรภ์ และการดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่ไม่มีความพร้อมในการตั้งครรภ์
เอกสารอ้างอิง
สุภัทรวดี ภูมิพื้น. ปัจจัยที่ส่งผลต่อทารกแรกเกิดน้ำหนักตัวน้อยในโรงพยาบาลบึงกาฬ. รายงานวิจัย. กลุ่มงานกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลบึงกาฬ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบึงกาฬ; 2565 .
ระจิตร ชาครียวณิชย์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยในเขตสุขภาพที่ 5. วารสารพยาบาลสาธารณสุข 2563;34(3):1-17.
World Health Organization. WHO recommendations for care of the preterm or low-birth-weight infant. Geneva: World Health Organization; 2022.
Khazaei Z, Bagheri MM, Goodarzi E, Moayed L, Abadi NE, Bechashk SM, Mohseni S, Safizadeh M, Behseresht M, Naghibzadeh-Tahami A. Risk Factors Associated with Low Birth Weight Among Infants: A Nested Case-Control Study in Southeastern Iran. Int J Prev Med. 2021 Nov 30;12:159. doi: 10.4103/ijpvm.IJPVM_300_20.
Seid S, Wondafrash B, Gali N, Ali A, Mohammed B, Kedir S. Determinants of low birth weight among newborns delivered in Silte Zone Public Health Facilities, Southern Ethiopia: a case-control study. Res Rep Neonatol 2022;12:19-29.
งานส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม. อัตราทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยระดับเขตสุขภาพ. ระบบสารสนเทศสนับสนุนงานส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม. กระทรวงสาธารณสุข. [อินเทอร์เน็ต]. 2568. [เข้าถึงเมื่อ 2558 พฤษภาคม 29]. เข้าถึงได้จาก: https://dashboard.anamai.moph.go.th/dashboard/lbwr/index?year=2022
ห้องคลอด โรงพยาบาลชุมแพ. ทะเบียนการคลอดปี พ.ศ. 2563-2566. โรงพยาบาลชุมแพ: ขอนแก่น; 2567.
Ratnam S. Maternal risk factors associated with term low birth weight infants: a case-control study. Ann Community Med Public Health 2021;1(1): Article 1003.
Lowdermilk DL, Perry SE, Cashion K, Alder KR., Olshansky EF. Maternity & Women’s Health Care. 12th ed. St. Louis: Missouri; 2020.
ราชวิทยาลัยสตูินรีแพทย์แห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติของราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศ ไทย เรื่องการดูแลรักษาภาวะเจ็บครรภ์คลอดและถุงน้ำคร่ำรั่วก่อนกำหนด. คณะ อนุกรรมการมาตรฐานวิชาชีพ พ.ศ. 2565-2567 ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย; 2567.
Shaheen R, Roy M, Anny A, Shova NY, Hema T. Prevalence of low birth weight in urban Dhaka and its association with maternal age and socioeconomic status. Dr. Sulaiman Al Habib Medical J 2020;2(4):162–67. doi.org/10.2991/dsahmj.k.200905.001
Polit DF, Hungler PB. Nursing research: principles and methods. 6th ed. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia; 1999.
Schlesselman JJ. Case control studies: design, control, analysis. New York: Oxford University; 1982.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. สมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก (สมุดสีชมพู). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2568.
Nagatani S, Horiuchi S, Takahashi K, Matsuura M, Ounchit K, Yamaoka K. Risk of low birthweight associated with the timing and frequency of antenatal care visits in Lao PDR: a retrospective cohort study. BMC Pregnancy Childbirth. 2023 Feb 17;23(1):119. doi: 10.1186/s12884-023-05442-7.
Puthussery S, Tseng P, Li L. Risk of low birthweight and late antenatal care initiation in an ethnically diverse maternal cohort. Eur J Public Health. 2023 Oct 24;33(Suppl 2):ckad160.934. doi: 10.1093/eurpub/ckad160.934.
Rahman M, Nasrin SO, Rahman M, Rahman A, Mostofa G, Jesmin SS, Buchanan F. Maternal pregnancy intention and its association with low birthweight and pregnancy complications in Bangladesh: findings from a hospital-based study. Int Health. 2019 Nov 13;11(6):447-454. doi: 10.1093/inthealth/ihz010.
Hall JA, Benton L, Copas A, Stephenson J. Pregnancy Intention and Pregnancy Outcome: Systematic Review and Meta-Analysis. Matern Child Health J. 2017 Mar;21(3):670-704. doi: 10.1007/s10995-016-2237-0.
World Health Organization. Congenital anomalies. Geneva: WHO; 2023.
Adam H, Ghenimi N, Minsart AF, Narchi H, Al Awar S, Al Hajeri OM, Elbarazi I, Al-Rifai RH, Ahmed LA. Impact of major congenital anomalies on preterm birth and low birth weight. Sci Rep. 2025 Jul 10;15(1):24872. doi: 10.1038/s41598-025-10020-2.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ประกฎในวารสารศูนย์อนามัยที่ 9 เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน บรรณาธิการ คณะผู้จัดทำ และศูนย์อนามัยที่ 9 นครราชสีมา (เจ้าของ) ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ผลการพิจารณาของกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิถือเป็นที่สิ้นสุด คณะบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจแก้ไขข้อความให้ถูกต้องตามหลักภาษาและมีความเหมาะสม
กองบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหาใด ๆ ของบทความ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลการประเมินบทความในวารสารฯ ไปเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร และผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์อนามัยที่ 9
