ความสัมพันธ์พฤติกรรมสุขภาพช่องปากที่พึงประสงค์ กับภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2568

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมสุขภาพช่องปากที่พึงประสงค์และภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุไทย การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง ประชากร คือผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีบริบูรณ์ขึ้นไปจำนวน 5,510 คน จาก 77 จังหวัดทั่วประเทศ การกำหนดขนาดตัวอย่างเป็นการคำนวณแบบ Infinite population proportion เลือกตัวอย่างแบบหลายชั้นภูมิและสุ่มแบบง่ายตามระดับจังหวัด อำเภอและตำบล เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพรรณนาแจกแจง ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติไคสแควร์ และสถิติการถดถอยโลจิสติกเชิงพหุ

ผลการศึกษาพบว่า 1) ผู้สูงอายุร้อยละ 29.95 มีพฤติกรรมสุขภาพช่องปากที่พึงประสงค์ครบทั้ง 6 ด้าน ร้อยละ 79.27, สามารถการดูแลตนเองได้เป็นประจำสม่ำเสมอ ร้อยละ 88.09, มีการแปรงฟันก่อนนอนทุกวัน ร้อยละ 92.14, ไม่เคยสูบหรือเลิกสูบบุหรี่หรือยาเส้น ร้อยละ 95.95, ไม่ดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์หรือดื่มเฉพาะเทศกาลไม่เกิน 1 มาตรฐาน ที่น่าสนใจคือ พบพฤติกรรมด้านการดื่มน้ำ และรับประทานผักและผลไม้ที่เหมาะสมเพียงร้อยละ 68.16 และ 46.46 ตามลำดับ 2) เพศ อายุ และระดับการศึกษา มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพช่องปากที่พึงประสงค์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) และ 3) ภาวะพฤฒพลัง มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพช่องปากที่พึงประสงค์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) พบว่า ผู้สูงอายุที่มีภาวะพฤฒพลังด้านมิติสุขภาพ มิติการมีส่วนร่วมเชิงสังคม และมิติการมีหลักประกันและความมั่นคงระดับสูง จะมีพฤติกรรมสุขภาพช่องปากที่พึงประสงค์ดีกว่าผู้สูงอายุที่มีภาวะพฤฒพลังทั้งสามมิติในระดับต่ำ