ปัจจัยที่มีผลต่อการมาฝากครรภ์ครั้งแรกหลังอายุครรภ์ 12 สัปดาห์ ในหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์ที่โรงพยาบาลมหาสารคาม

Kanya Toontham; Nittaya Armartpundit

Authors

Kanya Toontham Srimahasarakham Nursing College, Faculty of Nursing, Praboromarajchanok Institute
Nittaya Armartpundit Mahasarakham Hospital

Keywords:

Factors, First ANC visit rate, First ANC visit after 12 weeks of pregnancy

Abstract

This analytical cross-sectional study aimed to determine factors associated with the first antenatal care (ANC) visit after 12 weeks and the rate of the first ANC visit after 12 weeks of pregnancy in Mahasarakham Hospital. Samples consisted of 145 pregnant women who were 18 years and older who had their first ANC visit at Mahasarakham Hospital during August 2024 and February 2026. The associations between various factors and the first ANC visit after 12 weeks of gestation were analyzed using Chi-square tests, with Fisher's exact test applied when assumptions were violated. Multivariate analyses were used to analyze the relationships between factors affecting the first ANC visit after 12 weeks. Significance level was set at p-value<0.05. The results showed that the rate of the first ANC visit after 12 weeks of Pregnancy in Mahasarakham Hospital was 20.00 percent and the factor significantly affecting their first ANC visit after 12 weeks of gestation was the adequacy of family income and monthly expenses (aOR 0.063, 95%CI 0.009-0.442, p=0.005). The findings from this study can be used to conduct more in-depth quantitative and qualitative studies, and to develop projects to promote first ANC visits within 12 weeks.

Author Biographies

Kanya Toontham, Srimahasarakham Nursing College, Faculty of Nursing, Praboromarajchanok Institute

Lecturer

Nittaya Armartpundit, Mahasarakham Hospital

Registered Nurse, Senior Professional Level

References

UNICEF. Antenatal care [Online]. 2024 [cited 2026 May 24]. Available from: https://data.unicef.org/topic/maternal-health/antenatal-care/

World Health Organization. WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience. Geneva: World Health Organization [Online]. 2016 [cited 2026 May 24]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241549912

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. ร้อยละหญิงตั้งครรภ์ได้รับการฝากครรภ์ครั้งแรกก่อนหรือเท่ากับ 12 สัปดาห์ [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 2569 พฤษภาคม 24]. เข้าถึงได้จาก: https://dashboard.anamai.moph.go.th/dashboard/anc12/index?year=2025

สุวิมล สุรินทรัพย์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมาฝากครรภ์ล่าช้าของหญิงตั้งครรภ์พื้นที่โซนตะวันชิงพลบ อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการการสร้างเสริมสุขภาพ]. ปทุมธานี: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2559.

ฉัตรกมล พีรปัญญาวรานันท์. การได้รับการฝากครรภ์ที่มีคุณภาพของสตรีตั้งครรภ์ในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประชากรศาสตร์]. กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2562.

Puthussery S, Tseng P, Sharma E, Harden A, Leah L. Late antenatal care initiation and neonatal outcomes in an ethnically diverse maternal cohort. Eur J Public Health. 2022 Oct 25;32(Suppl 3):ckac130.243. doi: 10.1093/eurpub/ckac130.243.

อังคณา สูงส่งเกียรติ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการฝากครรภ์ล่าช้าในหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการ ณ ศูนย์แพทย์ชุมชนโรงพยาบาลกระบี่. วารสารกระบี่เวชสาร 2561;1(2):13-23.

หทัยรัตน์ รังสรรค์สฤษดิ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการมาฝากครรภ์ล่าช้ากว่า 12 สัปดาห์ของหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์ครั้งแรกในสถานบริการของรัฐเขตอำเภอกะทู้ จังหวัดภูเก็ต. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น 2563;1(3):12-25.

Boka A, Alemu M, Gela D. Delayed antenatal care and associated factors among pregnant women attending health facilities in Addis Ababa, Ethiopia. African Journal of Midwifery and Women's Health 2023;17(3):1-11.

Ebonwu J, Mumbauer A, Uys M, Wainberg ML, Medina-Marino A. Determinants of late antenatal care presentation in rural and peri-urban communities in South Africa: A cross-sectional study. PLoS One. 2018 Mar 8;13(3):e0191903. doi: 10.1371/journal.pone.0191903.

Sema A, Alemayehu T, Belay Y, Desalew A, Tekle Y, Roba KT. Late initiation of antenatal care and its associated factors among pregnant women in dire Dawa, Eastern Ethiopia. East Afr J Public Health 2020;4:47-58.

มุกดา สนจีน, อังสินี กันสุขเจริญ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการฝากครรภ์ครั้งแรกไม่ครบตามเกณฑ์ของหญิงตั้งครรภ์ที่มาคลอดบุตรที่โรงพยาบาลแก่งกระจาน. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี 2565;5(3):39-52.

มรกต สุวรรณวนิช. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการฝากครรภ์ไม่ครบตามเกณฑ์ของหญิงตั้งครรภ์ที่มาคลอดบุตรที่โรงพยาบาลราชบุรี. วารสารแพทย์เขต 4-5. 2563;39(4):648-54.

พงษ์ศักดิ์ จันทร์งาม, อทิตยา สุวรรณสาร. ปัจจัยที่มีผลต่อการเข้ารับการฝากครรภ์ครั้งแรกล่าช้าของหญิงตั้งครรภ์โรงพยาบาลชุมแพ. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย 2565;12(2):373-88.

Tolossa T, Turi E, Fetensa G, Fekadu G, Kebede F. Association between pregnancy intention and late initiation of antenatal care among pregnant women in Ethiopia: a systematic review and meta-analysis. Syst Rev. 2020 Aug 20;9(1):191. doi: 10.1186/s13643-020-01449-9.

Best JW. Research in education. 3rd ed. New York:Prentice-Hall; 1977.

Thomson RM, Igelström E, Purba AK, Shimonovich M, Thomson H, McCartney G, Reeves A, Leyland A, Pearce A, Katikireddi SV. How do income changes impact on mental health and wellbeing for working-age adults? A systematic review and meta-analysis. Lancet Public Health. 2022 Jun;7(6):e515-e528. doi: 10.1016/S2468-2667(22)00058-5.

Aday LA, Andersen R. A framework for the study of access to medical care. Health Serv Res. 1974 Fall;9(3):208-20.

พิมลพรรณ ต่างวิวัฒน์, ฐิติภรณ์ ตวงรัตนานนท์, จุฬาวรรณ เขมทอง. การวิเคราะห์สถานการณ์แนวทางการฝากครรภ์ประเทศไทย. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2565;31(5):809-25.

จันทรรัตน์ เจริญสันติ. การพยาบาลและการผดุงครรภ์:สตรีในระยะตั้งครรภ์. พิมพ์ครั้งที่ 3. เชียงใหม่: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2565.