ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออก ของนิสิตพยาบาล มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

ผู้แต่ง

  • กิติพงษ์ เรือนเพ็ชร คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์
  • พิงศ์คำ พงษ์นภารักษ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
  • ณัฐพร คุณโน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์
  • ปิยลักษณ์ ขันติยวิชัย คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์
  • สาวรจ ปลั่งกลาง คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์
  • อัญชลี วงษ์ดี คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์
  • ทิพย์นราภรณ์ สังข์ศรีแก้ว คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

คำสำคัญ:

ปัจจัย, พฤติกรรมป้องกัน, ไข้เลือดออก, นิสิตพยาบาล

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงสำรวจครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของนิสิตพยาบาล มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่างคือนิสิตพยาบาล ชั้นปีที่ 1-4 จำนวน 225 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามการรับรู้เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออก และแบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบเพียร์สันไคสแควร์ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีการรับรู้เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออก ภาพรวมอยู่ในระดับสูง มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.01 ส่วนด้านการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคไข้เลือดออก ด้านการรับรู้ความรุนแรงของโรคไข้เลือดออก และด้านการรับรู้ผลลัพธ์ของการป้องกันโรคไข้เลือดออก อยู่ในระดับสูงโดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.01, 3.93, 4.09 และพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออก อยู่ในระดับสูง โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.91 และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของนิสิตพยาบาล ได้แก่ การรับรู้เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออกภาพรวม ด้านการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคไข้เลือดออก ด้านการรับรู้ความรุนแรงของโรคไข้เลือดออก และด้านการรับรู้ผลลัพธ์ของการป้องกันโรคไข้เลือดออก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<0.01 ซึ่งผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าการรับรู้ด้านสุขภาพของนิสิตพยาบาลมีบทบาทสำคัญต่อการสร้างพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม โดยเฉพาะพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออก ซึ่งเป็นโรคที่ยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญในประเทศไทย

ประวัติผู้แต่ง

กิติพงษ์ เรือนเพ็ชร, คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

อาจารย์

พิงศ์คำ พงษ์นภารักษ์, คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

อาจารย์

ณัฐพร คุณโน, คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

อาจารย์

ปิยลักษณ์ ขันติยวิชัย, คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

อาจารย์

สาวรจ ปลั่งกลาง, คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

อาจารย์

อัญชลี วงษ์ดี, คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

อาจารย์

ทิพย์นราภรณ์ สังข์ศรีแก้ว, คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

อาจารย์

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Dengue [Online]. 2025. [cited 2025 Sep 2]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dengue-and-severe-dengue

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. สถานการณ์โรคไข้เลือดออกประเทศไทย ประจำปี 2566. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2567.

Thongkham J, Kanrew K, Wongkumthi C, Intasan N, Saita S, Vittaporn S, et al. Health beliefs and housing environmental factors affecting dengue prevention and Aedes larvae in rural northern Thailand: A cross-sectional study. Infect Dis Health. 2025;5(104). doi: 10.1007/s44155-025-00260-y.

Ahmad Zamzuri M'I, Abd Majid FN, Dapari R, Hassan MR, Isa AMM. Perceived Risk for Dengue Infection Mediates the Relationship between Attitude and Practice for Dengue Prevention: A Study in Seremban, Malaysia. Int J Environ Res Public Health. 2022 Oct 14;19(20):13252. doi: 10.3390/ijerph192013252.

Wong LP, Shakir SM, Atefi N, AbuBakar S. Factors affecting dengue prevention practices: nationwide survey of the Malaysian public. PLoS One. 2015 Apr 2;10(4):e0122890. doi: 10.1371/journal.pone.0122890.

Wongkoon S, Jaroensutasinee M, Jaroensutasinee K. Community participation and appropriate household water management for dengue vector control in northeast Thailand. Trop Biomed. 2012;29(2):339-50.

Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement. 1970;30(3):607-10.

Best JW. Research in Education. New Jersey: Prentice Hall; 1977.

นภารัตน์ อู่เงิน. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของหัวหน้าครัวเรือนกลุ่มชาติพันธุ์ตำบลป้ากลาง อำเภอปัว จังหวัดน่าน [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2564.

ณัฐยา สุนัติ, เอมอัชฌา วัฒนบุรานนท์, ยุวดี รอดจากภัย, วัลลภ ใจดี. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน ในอำเภอเกาะช้าง จังหวัดตราด. วารสารสาธารณสุข มหาวิทยาลัยบูรพา. 2564;16(2):53-67.

Ahmad Zamzuri M'I, Abd Majid FN, Dapari R, Hassan MR, Isa AMM. Perceived Risk for Dengue Infection Mediates the Relationship between Attitude and Practice for Dengue Prevention: A Study in Seremban, Malaysia. Int J Environ Res Public Health. 2022 Oct 14;19(20):13252. doi: 10.3390/ijerph192013252.

Wong LP, AbuBakar S, Chinna K. Community knowledge, health beliefs, practices and experiences related to dengue fever and its association with IgG seropositivity. PLoS Negl Trop Dis. 2014 May 22;8(5):e2789. doi: 10.1371/journal.pntd.0002789.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

23-09-2025

รูปแบบการอ้างอิง

เรือนเพ็ชร ก., พงษ์นภารักษ์ พ., คุณโน ณ., ขันติยวิชัย ป., ปลั่งกลาง ส., วงษ์ดี อ., & สังข์ศรีแก้ว ท. (2025). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออก ของนิสิตพยาบาล มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 19(3), 1220–1229. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/277611

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย