ความรู้และสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลของนักศึกษาพยาบาล มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง จังหวัดบุรีรัมย์

ผู้แต่ง

  • เพ็ญพิศ นุกูลสวัสดิ์ อาจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์
  • ธัญญาสิริ ธันยสวัสดิ์ อาจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตบุรีรัมย์

คำสำคัญ:

ความรู้, สมรรถนะ, การใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงสำรวจครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้และสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาล มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่างคำนวณโดยใช้โปรแกรม G*Power กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ค่าอำนาจการทดสอบเท่ากับ 0.80 และค่าขนาดอิทธิพล 0.30 ได้กลุ่มตัวอย่างนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1-4 จำนวน 111 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามความรู้และแบบสอบถามสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุผล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-way ANOVA) และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน

ผลการศึกษาพบว่า นักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1-4 มีระดับความรู้มีคะแนนเฉลี่ย อยู่ในระดับปานกลาง (equation=3.43, SD=0.53) และสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุผลอยู่ในระดับสูง (equation=4.29, SD=0.81) และเมื่อเปรียบเทียบระหว่างชั้นปี พบว่า ระดับความรู้และสมรรถนะไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ความรู้และสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุผลมีความสัมพันธ์ทางบวกในทุกชั้นปีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.865, p<0.01) โดยเฉพาะนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ปีที่ 3 และปีที่ 4 ซึ่งมีความสัมพันธ์ในระดับสูง สะท้อนให้เห็นว่าหลักสูตรสามารถพัฒนาสมรรถนะด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาได้ในระดับสูงและมีความสม่ำเสมอทุกชั้นปี แต่ยังควรเสริมสร้างความรู้เชิงลึก ควบคู่กับการฝึกคิดวิเคราะห์และการตัดสินใจทางคลินิก เนื่องจากความรู้มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงกับสมรรถนะ การพัฒนาความรู้จึงมีแนวโน้มที่จะส่งผลโดยตรงต่อการยกระดับสมรรถนะในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาล ซึ่งจะนำไปสู่การดูแลผู้ป่วยที่ปลอดภัยและมีคุณภาพมากยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

คณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ. บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข; 2566

สภาการพยาบาล. บทสรุปรูปแบบการบรรจุหลักสูตรการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต. นนทบุรี: สภาการพยาบาล; 2562.

บุญใจ ศรีสถิตนรากูร. การพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวิจัย: คุณสมบัติการวัดเชิงจิตวิทยา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2555.

เกศราภรณ์ ชูพันธ์, พนิดา พาลี, กานต์รวี คำชั่ง, ทวี เรืองโฉม. ความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลนักศึกษาพยาบาลวิทยาลัยพยาบาลของรัฐในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ. 2565;9(1):144-60.

อติญาณ์ ศรเกษตริน. การพัฒนาหลักสูตรเสริมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลสำหรับนักศึกษาพยาบาล. วารสารการพยาบาลและการวิจัยสุขภาพ. 2562;20(3):187-99

รวีวรรณ เผ่ากัณหา, ธัญญาสิริ ธันยสวัสดิ์, กาญจนา อยู่เจริญสุข. ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก. 2564;22(3):143-50

ศิราณี ยงประเดิม, ธนวัฒน์ คงยศ, สุริยน อุ่ยตระกูล. ความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาสายวิทยาศาสตร์สุขภาพชั้นปีสุดท้าย ณ มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง.วารสารเภสัชกรรมไทย. 2565;14(1):86-94.

อติพร สำราญบัว, เบญจมาศ ทำเจริญตระกูล. ปัจจัยทำนายสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล. 2563;26(2):37-52.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

19-09-2026

รูปแบบการอ้างอิง

นุกูลสวัสดิ์ เ., & ธันยสวัสดิ์ ธ. (2026). ความรู้และสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลของนักศึกษาพยาบาล มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 21(1), 206–218. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/282693

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย