ผลของโปรแกรมฉลาดบริโภคโดยประยุกต์แนวคิดการกำกับตนเองเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมฉลาดบริโภคเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน ตัวอย่างจำนวน 30 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 15 คน ซึ่งกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมฉลาดบริโภคฯ ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นโดยประยุกต์แนวคิดการกำกับตนเองในการจัดกิจกรรมเป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์ ประกอบด้วยการให้ความรู้ การฝึกทักษะการสังเกตตนเอง การตัดสินใจ การแสดงปฏิกิริยาต่อตนเอง และกิจกรรมส่งเสริมให้เกิดการคงอยู่ของพฤติกรรมควบคุมอาหารโดยการโทรศัพท์ติดตาม เก็บรวบรวมข้อมูลก่อนและหลังการทดลองในสัปดาห์ที่ 12 ด้วยแบบสัมภาษณ์ รวมถึงวัดระดับน้ำตาลในเลือดทั้งระดับน้ำตาลในเลือดหลังอดอาหาร 8 ชั่วโมง (FBS) และระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1c) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Chi-square, Paired sample t-test, Independent t-test และ Mann -Whitney U test

ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีการเปลี่ยนแปลงด้านการรับรู้ความสามารถของตนเอง ความคาดหวังในผลลัพธ์ของการควบคุมอาหาร และพฤติกรรมควบคุมอาหาร ดีขึ้นกว่าก่อนการทดลองและดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) และมีระดับน้ำตาลในเลือดลดลงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (FBS 196.9 mg/dl เป็น 141.4 mg/dl, p = .014; HbA1c 8.6% เป็น 6.9%, p = .002) ดังนั้น โปรแกรมนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับสถานบริการสาธารณสุขที่มีบริบทใกล้เคียงกันได้