การชะลอความเสื่อมของไตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะ 3-5 ที่คลินิกชะลอไตเสื่อม ณ โรงพยาบาลทั่วไปแห่งหนึ่ง

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: การบริบาลทางเภสัชกรรมของเภสัชกรร่วมกับทีมสหวิชาชีพ ทำให้ชะลอการเสื่อมของไตและยืดเวลาการเข้าบำบัดทดแทนไต

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลลัพธ์ตามตัวชี้วัดของแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพสาขาโรคไตปี 2564 ร่วมกับความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในคลินิกชะลอไตเสื่อม

วิธีวิจัย: การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะ 3B-5 ในโรงพยาบาลทั่วไป ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2564 – กันยายน พ.ศ. 2565 เก็บข้อมูลทั่วไป และผลทางห้องปฏิบัติการตามผลลัพธ์ตัวชี้วัดสาขาไตปี 2564 จำนวน 13 ตัวชี้วัด จากการสอบถามผู้ดูแลและผู้ป่วย ฐานข้อมูลเวชระเบียน ร่วมกับการประเมินความร่วมมือในการใช้ยาโดยการนับเม็ดยาคงเหลือและแบบประเมินพฤติกรรมการใช้ยาในคนไทย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัย: การประเมินตัวชี้วัดสาขาไต 13 ตัวชี้วัด ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะ 3B-5 จำนวน 112 คน พบว่า มากกว่าร้อยละ 80 ของผู้ป่วยมีผลผ่านตามเกณฑ์การประเมินตัวชี้วัดสาขาไต 6 ตัวชี้วัด ได้แก่ BP <140/90 mmHg มีการลดลงของ eGFR <5 mL/min/1.73 m² ต่อปี, serum K < 5.5 mEq/L, serum PO₄ ≤ 4.6 mg%, มีการตรวจ urine protein และได้รับการประเมิน UPCR ในส่วนของยา ACEI/ARB และ statin พบว่ามีประมาณร้อยละ 70 ของผู้ป่วยเท่านั้นที่ได้รับ ในขณะที่มีผู้ป่วยเพียงร้อยละ 60 ที่ผ่านเกณฑ์ serum HCO₃ > 22 mEq/L ผลการประเมินความร่วมมือในการใช้ยาพบว่า มีความร่วมมือในการใช้ยาร้อยละ 50.9

สรุปผล: ตัวชี้วัดของแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ สาขาโรคไต ในคลินิกชะลอไตเสื่อมที่มีการดูแลผู้ป่วยด้วยกระบวนการบริบาลทางเภสัชกรรมของเภสัชกรร่วมกับทีมสหวิชาชีพ ที่ผ่านตามเกณฑ์ได้แก่ BP <140/90 mmHg การได้รับ ACEI/ARB การลดลงของ eGFR <5 mL/min/1.73 m² ต่อปี Hb > 10 g/dL, Hct > 33%, Hb_A1c 6.5-7.5%, ได้รับยากลุ่ม statin, serum K < 5.5 mEq/L การตรวจ urine protein ได้รับการประเมิน UPCR, UPCR < 500 mg/g creatinine และ serum PO₄ ≤ 4.6 mg%