ภาวะพิษจากไนตรัสออกไซด์
คำสำคัญ:
ภาวะพิษ, ไนตรัสออกไซด์, แก๊สหัวเราะ, แวิตามินบี 12, แโรคของไขสันหลังและเส้นประสาทบทคัดย่อ
ภาวะพิษจากไนตรัสออกไซด์ พบได้มากในกรณีที่มีการตั้งใจนำมาใช้ในทางที่ผิด โดยสูดดมเพื่อให้เกิดอาการเคลิบเคลิ้มและเพลิดเพลิน นิยมเรียก “แก๊สหัวเราะ” นอกจากนี้ยังใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ เช่น ใช้บรรจุในถุงลมนิรภัยในรถยนต์ ใช้เป็นสารขับดันในกระป๋องสำหรับฉีดพ่นวิปครีม สเปรย์น้ำมันกันอาหารติดกระทะ สารช่วยให้เกิดฟองและเป็นแก๊สช่วยในการบรรจุ เป็นต้น ไนตรัสออกไซด์เป็นแก๊สที่ไม่มีสี ไม่ติดไฟ ออกฤทธิ์เร็วและหมดฤทธิ์เร็ว หากสูดดมในปริมาณมากอาจทำให้เกิดภาวะขาดออกซิเจน ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการปวดศีรษะ หัวใจเต้นผิดจังหวะ ความดันโลหิตต่ำ ชัก หมดสติ เป็นอันตรายถึงเสียชีวิต ผู้ที่สูดดมไนตรัสออกไซด์ในทางที่ผิดเป็นระยะเวลานาน จะส่งผลต่อกระบวนการออกซิเดชันของวิตามินบี 12 ทำให้ผู้ป่วยมีอาการแสดงคล้ายกับผู้ที่ขาดวิตามินบี 12 เกิดโรคของไขสันหลังและเส้นประสาท โดยผู้ป่วยอาจมีอาการชาหรือมีความรู้สึกเหมือนมีเข็มตำบริเวณผิวหนัง เดินเซ และอ่อนแรง การวินิจฉัยภาวะพิษจากไนตรัสออกไซด์ ใช้อาการแสดงร่วมกับการซักประวัติการสัมผัสเป็นสำคัญ แนวทางในการรักษา คือ นำผู้ป่วยออกมาจากจุดที่มีการสัมผัส และให้อยู่ในสถานที่ที่มีอากาศถ่ายเท และให้การรักษาแบบประคับประคองอย่างใกล้ชิด ทั้งนี้ในผู้ป่วยที่หายใจมีเสียงหวีด สามารถพิจารณาใช้ยาพ่นกลุ่ม beta-2 agonists ได้ กรณีที่ที่สูดดมไนตรัสออกไซด์ในทางที่ผิดเป็นระยะเวลานาน สามารถให้วิตามินบี 12 เพื่อลดความรุนแรงของการเกิดโรคของไขสันหลังและเส้นประสาทได้
เอกสารอ้างอิง
Merative Micromedex® POISINDEX®. Nitrous oxide. In: Merative Micromedex® POISINDEX® [Electronic version]. Ann Arbor (Michigan): Merative; [cited 2024 Dec 23]. Available from: https://www.micromedexsolutions.com (Subscription required to view)
Schneir A, Nitrous oxide. In: Olson KR, Smollin CG, editors. Poisoning & drug overdose. 8th ed. San Francisco: McGraw-Hill, 2022. p. 340-2.
Long H. Inhalants. In: Hoffman RS, Howland MA, Lewin NA, Nelson LS, Goldfrank LR, Flomenbaum N, editors. Goldfrank’s toxicologic emergencies. 11th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2019. p. 1193-202.
Cleveland clinic. Whippets: what you need to know about these drugs [Internet]. Cleveland (Ohio): Cleveland clinic; 2023 [cited 2024 Dec 23]. Available from: https://health.clevelandclinic.org/what-are-whippets
Evans EB, Evans MR. Nangs, balloons and crackers: recreational nitrous oxide neurotoxicity. Aust J Gen Pract. 2021;50(11):834-8. doi: 10.31128/AJGP-10-20-5668.
วรพันธ์ เกรียงสุนทรกิจ, ภัทรพร เมฆาวุฒิกุล. สารระเหย (Inhalants). ใน: สัมมน โฉมฉาย, จุฬธิดา โฉมฉาย, บรรณาธิการ. ภาวะพิษจากสารเสพเพื่อผ่อนคลายในวัยรุ่นไทย (ฉบับปรับปรุง). พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: ไอดี ออล ดิจิตอล พริ้นท์; 2565. หน้า 495-515.
Sanders RD, Weimann J, Maze M. Biologic effects of nitrous oxide: a mechanistic and toxicologic review. Anesthesiology. 2008;109(4):707–22. doi: 10.1097/ALN.0b013e3181870a17.
Gillman MA. Mini-review: a brief history of nitrous oxide (N2O) use in neuropsychiatry. Curr Drug Res Rev. 2019;11(1):12-20. doi: 10.2174/1874473711666181008163107.
Emmanouil DE, Quock RM. Advances in understanding the actions of nitrous oxide. Anesth Prog. 2007;54(1):9–18. doi: 10.2344/0003-3006(2007)54[9:AIUTAO]2.0.CO;2.
Nunn JF, Chanarin I. Nitrous oxide and vitamin B12. Br J Anaesth. 1978;50(11):1089-90. doi: 10.1093/bja/50.11.1089.
Uptodate®. Drug Information: Nitrous Oxide. In: Uptodate® [Internet]. Waltham (Massachusetts): UpToDate Inc.; [cited 2024 Dec 23]. Available from: https://www.uptodate.com (Subscription required to view)
Shah K, Murphy C. Nitrous oxide toxicity: case files of the Carolinas Medical Center Medical Toxicology Fellowship. J Med Toxicol. 2019;15(4):299-303. doi: 10.1007/s13181-019-00726-x.
Ostermayer D, Donaldson R. Nitrous oxide toxicity [Internet]. n.p.: The Global Emergency Medicine Wiki (WikEM); 2023 [cited 2024 Dec 23]. Available from: https://www.wikem.org/wiki/Nitrous_oxide_toxicity
Olson KR, Vohra R, Smollin CG. Emergency evaluation and treatment. In: Olson KR, Smollin CG, editors. Poisoning & drug overdose. 8th ed. San Francisco: McGraw-Hill, 2022. p. 1-69.
Kim-Katz S. Beta-2-adrenergic stimulants. In: Olson KR, Smollin CG, editors. Poisoning & drug overdose. 8th ed. San Francisco: McGraw-Hill, 2022. p. 157-9.
Boehringer Ingelheim. Combivent® [Package insert]. Bangkok (Thailand): Boehringer Ingelheim (Thai) Ltd.; 2015.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล(ประเทศไทย)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความในวารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาลเผยแพร่ภายใต้เงื่อนไขของสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ในรูปแบบที่ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา - ห้ามใช้เพื่อการค้า - ห้ามแก้ไขดัดแปลง เวอร์ชั่น 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) สามารถแจกจ่ายและนำบทความไปใช้ประโยชน์เพื่อการศึกษาได้แต่ต้องระบุการอ้างอิงถึงบทความจากเว็บไซต์วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล ไม่สามารถนำบทความไปใช้เพื่อการพาณิชย์ใด ๆ เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากบรรณาธิการวารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล และกรณีมีการนำบทความไปเรียบเรียงใหม่ เปลี่ยนแปลงเนื้อหา หรือเสริมเติมแต่งเนื้อหาของบทความ ท่านไม่สามารถนำบทความที่ปรับแต่งไปเผยแพร่ได้ในทุกกรณี
ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้แต่งแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) และบุคลากรในสมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้แต่งแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้แต่งแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้แต่ง ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการ
.png){kind=spacer}
