เซลาเดลพาร์: ยารักษาโรคท่อน้ำดีอักเสบปฐมภูมิ

ผู้แต่ง

  • ปุณยวีร์ ไทยปรีชา ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลรามาธิบดี
  • รวีภัทร์ อนรรฆเมธี ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลรามาธิบดี

คำสำคัญ:

เซลาเดลพาร์, โรคท่อน้ำดีอักเสบปฐมภูมิ, peroxisome proliferator-activated receptor

บทคัดย่อ

เซลาเดลพาร์ เป็นยาในกลุ่ม peroxisome proliferator-activated receptor (PPAR) agonist โดยมีความจำเพาะเจาะจงต่อ ligand-binding domain ของ PPAR-δ ได้รับการรับรองจากองค์การอาหารและยาแห่งประเทศสหรัฐอเมริกาในวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2567 สำหรับการรักษาโรคท่อน้ำดีอักเสบปฐมภูมิ โดยใช้ร่วมกับ ursodeoxycholic acid (UDCA) ในผู้ใหญ่ที่มีการตอบสนองไม่เพียงพอต่อ UDCA หรือใช้เป็นยาเดี่ยวในกรณีที่ไม่สามารถทนต่อการใช้ UDCA ได้ กลไกการออกฤทธิ์ของยา จะออกฤทธิ์กระตุ้นที่ PPAR-δ ซึ่งช่วยเพิ่มการทำงานของ PPAR-δ ที่มีบทบาทในการควบคุมการเผาผลาญกรดไขมันและการอักเสบในตับ โดยการกระตุ้น PPAR-δ จะช่วยลดการสะสมของกรดน้ำดีในตับ ลดการอักเสบ และบรรเทาภาวะน้ำดีคั่ง จากการทบทวนรายงานการศึกษาอย่างเป็นระบบ พบว่า ยามีประสิทธิภาพในการลด alkaline phosphatase และ bilirubin อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ยายังสามารถลดอาการคันที่เกิดจากภาวะคั่งของน้ำดีได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มยาหลอก อาการข้างเคียงที่พบได้บ่อย ได้แก่ คัน ท้องเสีย คลื่นไส้ การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ ปวดท้อง การติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจส่วนบน ปวดข้อ และอาเจียน

ประวัติผู้แต่ง

ปุณยวีร์ ไทยปรีชา, ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลรามาธิบดี

ภ.บ.

รวีภัทร์ อนรรฆเมธี, ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลรามาธิบดี

ภ.บ.

เอกสารอ้างอิง

Levy C, Manns M, and Hirschfield G. New treatment paradigms in primary biliary cholangitis. Clin Gastroenterol Hepatol. 2023;21(8):2076–87. doi: 10.1016/j.cgh.2023.02.005.

Tanaka A, Ma X, Takahashi A, Vierling JM. Primary biliary cholangitis. Lancet. 2024;404(10457):1053-66. doi: 10.1016/S0140-6736(24)01303-5.

Schnabl B. PPAR agonists in primary biliary cholangitis. N Engl J Med. 2024;390(9):855-8. doi: 10.1056/NEJMe2313802.

European Association for the Study of the Liver. EASL clinical practice guidelines: the diagnosis and management of patients with primary biliary cholangitis. J Hepatol. 2017;67(1):145-72. doi: 10.1016/j.jhep.2017.03.022.

Lindor KD, Bowlus CL, Boyer J, Levy C, Mayo M. Primary biliary cholangitis: 2018 practice guidance from the American Association for the study of liver diseases. Hepatology. 2019;69(1):394-419. doi: 10.1002/hep.30145.

Invernizzi P, Floreani A, Carbone M, Marzioni M, Craxi A, Muratori L, et al. Primary biliary cholangitis: advances in management and treatment of the disease. Dig Liver Dis. 2017;49(8):841-6. doi: 10.1016/j.dld.2017.05.001.

You H, Duan W, Li S, Lv T, Chen S, Lu L, et al. Guidelines on the diagnosis and management of primary biliary cholangitis (2021). J Clin Transl Hepatol. 2023;11(3):736–46. doi: 10.14218/JCTH.2022.00347.

Colapietro F, Gershwin ME, Lleo A. PPAR agonists for the treatment of primary biliary cholangitis: old and new tales. J Transl Autoimmun. 2023;6:100188. doi: 10.1016/j.jtauto.2023.100188.

Gilead Sciences, Inc. LIVDELZI® (seladelpar) capsules, for oral use [Internet]. n.p.: U.S. FDA; 2024 [cited 2025 May 9]. Available from: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2024/217899s000lbl.pdf

Zhang R, Deangelis A, Wang A, Sieber-McMaster E, Li X, Russell R, et al. Discovery and SAR of para-alkylthiophenoxyacetic acids as potent and selective PPARdelta agonists. Bioorg Med Chem Lett. 2009;19(4):1101-4. doi: 10.1016/j.bmcl.2008.12.113.

Kamata S, Honda A, Ishikawa R, Akahane M, Fujita A, Kaneko C, et al. Functional and structural insights into the human PPARα/δ/γ targeting preferences of anti-NASH investigational drugs, lanifibranor, seladelpar, and elafibranor. Antioxidants (Basel). 2023;12(8):1523. doi: 10.3390/antiox12081523.

Bowlus CL, Galambos MR, Aspinall RJ, Hirschfield GM, Jones DEJ, Dörffel Y, et al. A phase II, randomized, open-label, 52-week study of seladelpar in patients with primary biliary cholangitis. J Hepatol. 2022;77(2);353-64. doi: 10.1016/j.jhep.2022.02.033.

Hirschfield GM, Bowlus CL, Mayo MJ, Kremer AE, Vierling JM, Kowdley KV, et al. A phase 3 trial of seladelpar in primary biliary cholangitis. N Engl J Med. 2024;390(9):783-94. doi: 10.1056/NEJMoa2312100.

Kremer AE, Mayo MJ, Hirschfield G, Levy C, Bowlus CL, Jones DE, et al. Seladelpar improved measures of pruritus, sleep, and fatigue and decreased serum bile acids in patients with primary biliary cholangitis. Liver Int. 2022;42(1):112-23. doi: 10.1111/liv.15039.

Hirschfield GM, Shiffman ML, Gulamhusein A, Kowdley KV, Vierling JM, Levy C, et al. Seladelpar efficacy and safety at 3 months in patients with primary biliary cholangitis: ENHANCE, a phase 3, randomized, placebo-controlled study. Hepatology. 2023;78(2):397-415. doi: 10.1097/HEP.0000000000000395.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

01-01-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ไทยปรีชา ป, อนรรฆเมธี ร. เซลาเดลพาร์: ยารักษาโรคท่อน้ำดีอักเสบปฐมภูมิ. Thai J Hosp Pharm [อินเทอร์เน็ต]. 1 มกราคม 2026 [อ้างถึง 12 มกราคม 2026];35(3):367-7. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJHP/article/view/275789

ฉบับ

ประเภทบทความ

ข้อมูลยา