Effectiveness of nurse-led smoking prevention program among adolescents: A systematic review and meta-analysis
Main Article Content
Abstract
This systematic review and meta-analysis study was conducted to examine the effectiveness of nurse-led smoking prevention program among adolescents. Relevant studies published between 2007 and 2023, were retrieved from databases of PubMed, Scopus, ScienceDirect, CINAHL, ThaiJO, and ThaiLIS/TDC. Experimental and quasi-experimental studies with control groups reporting quantitative outcomes were included. A total of 13 studies met the inclusion criteria. Quality of included studies was assessed using the JBI Critical Appraisal Tool. Data were analyzed using a random-effects model, and effect sizes were calculated as standardized mean differences (MD). The findings demonstrated that nurse-led smoking prevention program significantly improved knowledge (MD = 4.04; 95% CI: 2.29–5.79), attitude (MD = 10.91; 95% CI: 4.57–17.24), self-efficacy (MD = 2.08; 95% CI: 1.11–3.05), intention to avoid smoking (MD = 4.28; 95% CI: 3.01–5.55), and smoking prevention behavior (MD = 7.13; 95% CI: 2.13–12.13) at p < .001.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กระทรวงสาธารณสุข กรมควบคุมโรค. (2565). แผนปฏิบัติการด้านการควบคุมยาสูบแห่งชาติ ฉบับที่สาม พ.ศ. 2565–2570. อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
จิราพร สุวะมาตย์. (2558). ผลของโปรแกรมป้องกันการสูบบุหรี่สำหรับวัยรุ่นชายตอนต้นในสถานสงเคราะห์เด็กชาย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหิดล.
ชญาพัฒน์ ทองปากน้ำ. (2565). ผลการใช้สื่อแอนิเมชันต่อความรู้เรื่องพิษภัยของบุหรี่ในสตรีตั้งครรภ์ที่มารับบริการ ณ โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช. วารสารพยาบาลตำรวจ, 14(2), 361–369.
ณัฐชยา พลาชีวะ และ ปราโมทย์ ถ่างกระโทก. (2564). ผลของโปรแกรมป้องกันการสูบบุหรี่โดยใช้อินเทอร์เน็ตเป็นฐานสำหรับนักศึกษาในศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย. วารสารสภากาชาดไทย, 14(1), 256–272.
ดวงกมล มงคลศิลป์. (2550). ผลของการใช้กระบวนการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตต่อพฤติกรรมป้องกันการสูบบุหรี่ในเด็กวัยรุ่นตอนต้น กรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นพรัตน์ สโมสร, ณัฎฐามณี วงษ์กาวิน, ชาติชาย ยืนยงพานิช, และ มรกต สมพันธุ์. (2563). ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนชายมัธยมศึกษาตอนต้น ตำบลลานดอกไม้ จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 2(1), 41–51.
ปิยะวดี พุฒไทย, รุ่งรัตน์ ศรีสุริยเวศน์, และ พรนภา หอมสินธุ์. (2566). ผลของโปรแกรมที่ประยุกต์ทฤษฎีปัญญาทางสังคมต่อการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
ปรียานุช อุทัยรัศมี, พรนภา หอมสินธุ์, และ รุ่งรัตน์ ศรีสุริยเวศย์. (2563). ผลของกระบวนการระดมพลังสร้างสรรค์ชุมชนต่อทัศนคติและความตั้งใจในการไม่สูบบุหรี่ของวัยรุ่นชายในสถานสงเคราะห์. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 43(1), 10-18.
พัชรินทร์ อัจนากิตติ, ทัศนีย์ รวิวรกุล, สุรินธร กลัมพากร, และ นฤมล เอื้อมณีกูล. (2565). ผลของโปรแกรมป้องกันนักสูบบุหรี่หน้าใหม่ในนักเรียนอาชีวศึกษา. วารสารพยาบาล, 71(1), 10–19.
พีรยา สุธีรางกูร, สุรินธร กลัมพากร, อรสา พันธ์ภักดี, รุจิราภรณ์ มหานิล, ศธัญญา ธิติศักดิ์, และ รัฐกร ยานะโส. (2567). การพัฒนาสิ่งแวดล้อมปลอดบุหรี่โดยพยาบาลในประเทศไทย: การทบทวนขอบเขตงานวิจัย. วารสารพยาบาล, 73(1), 1- 9.
รุ่งรัตน์ ศรีสุริยเวศย์, และพรนภา หอมสินธุ์. (2558). ผลของโปรแกรมป้องกันการเริ่มต้นสูบบุหรี่ที่ใช้โรงเรียนเป็นฐานต่อการทดลองสูบบุหรี่ในวัยรุ่นตอนต้น. วารสารพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 27(3), 50–67.
วันดี ทับทิมทอง. (2554). ผลการสร้างเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อการรับรู้ความสามารถ ความคาดหวังในผลและพฤติกรรมหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ในวัยรุ่นชายตอนต้น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
ศิริพร ชวนชาติ. (2551). ผลของการใช้โปรแกรมการส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตนเองและสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ในวัยรุ่นตอนต้น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได่ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศุลีกร ศิวเสน. (2558). ผลของโปรแกรมป้องกันการสูบบุหรี่และการหลีกเลี่ยงการสัมผัสควันบุหรี่มือสองในนักเรียนประถมปลาย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหิดล.
Bandura, A. (2018). Toward a psychology of human agency: Pathways and reflections. Perspectives on Psychological Science, 13(2), 130–136. https://doi.org/10.1177/1745691617699280
Belon, A. P., Nieuwendyk, L., Allen, T., Worrell, M., & Nykiforuk, C. I. J. (2025). Effective interventions to prevent youth vaping behaviours: A rapid review. BMJ Open, 15(1), Article e092380. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2024-092380
Gardner, L. A., Rowe, A. L., Newton, N. C., Egan, L., Hunter, E., Devine, E. K., Aitken, T., Thornton, L., Teesson, M., Stockings, E., & Champion, K. E. (2024). A systematic review and meta-analysis of school-based preventive interventions targeting E-cigarette use among adolescents. Prevention Science, 25(7), 1104–1121. https://doi.org/10.1007/s11121-024-01730-6
Georgie, J. M., Sean, H., Deborah M, C., Matthew, H., & Rona, C. (2016). Peer-led interventions to prevent tobacco, alcohol and/or drug use among young people aged 11-21 years: A systematic review and meta-analysis. Addiction (Abingdon, England), 111(3), 391–407.
https://doi.org/10.1111/add.13224
Hossain, S., Tattan-Birch, H., Beard, E., & Shahab, L. (2025). Evaluating school-based interventions for preventing and reducing tobacco use among adolescents in low- and middle-income countries: A systematic review and meta-analysis. American Journal of Preventive Medicine, 69(2), Article 107656. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2025.107656
Russell, A. J., Shishani, K., & Hurst, S. (2025). The role of the school nurse in E-cigarette prevention and cessation: A scoping review. The Journal of School Nursing, 41(1), 121-129. https://doi.org/10.1177/10598405231225976
Song, R., & Park, M. (2021). Meta-analysis of the effets of smoking prevention programs for young adolescents. Child Health Nursing Research, 27(2), 95–110. https://doi.org/10.4094/chnr.2021.27.2.95
Thammaraksa, P., Powwattana, A., Lagampan, S., & Stoddard, S. A. (2019). Effects of school-based participation program to prevent multiple risk behaviors in Thai male adolescents. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 23(3), 228–242.
World Health Organization. (2021). WHO global report on trends in prevalence of tobacco use 2000–2025 (3rd ed.). World Health Organization.
