การประเมินผลการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ยุติวัณโรค จังหวัดยโสธร

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลและสังเคราะห์รูปแบบการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ยุติวัณโรค เก็บข้อมูลกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียด้วยการสนทนากลุ่มและการสัมภาษณ์เชิงลึก 17 คน สำรวจด้วยแบบสอบถาม 274 คน และทบทวนเอกสาร ฐานข้อมูลการคัดกรองและการรักษาผู้ป่วยวัณโรคปอดในพื้นที่ 9 อำเภอ จังหวัดยโสธร ผลการประเมินตามกรอบ CIPPIEST model ส่วนใหญ่มีความเหมาะสมอยู่ในระดับสูง ได้แก่ บริบท ร้อยละ 75.6 ปัจจัยนำเข้า ร้อยละ 62.8 กระบวนการ ร้อยละ 69.3 ผลผลิต ร้อยละ 77.0 ผลกระทบ ร้อยละ 63.5 ประสิทธิผล ร้อยละ 76.6 และความยั่งยืน ร้อยละ 65.7 ยกเว้นการถ่ายทอดส่งต่อมีความเหมาะสมระดับปานกลาง ร้อยละ 48.5 ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียส่วนใหญ่เข้าใจยุทธศาสตร์ยุติวัณโรค และนำไปสู่การปฏิบัติผ่านกลไกที่มีอยู่เดิมในระบบราชการ มีมาตรการหลัก คือ การคัดกรองผู้ป่วยรายใหม่ การรักษาผู้ป่วยด้วยระบบ DOTS และการบูรณาการกับการดำเนินงานเอชไอวี ผลการดำเนินงานพบว่าการขึ้นทะเบียนผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) จากร้อยละ 96.4 เป็นร้อยละ 85.0 แต่ความสำเร็จในการรักษาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) จากร้อยละ 83.1 เป็นร้อยละ 88.1 แต่ยังต่ำกว่าค่าเป้าหมาย การมีส่วนร่วมและความพึงพอใจอยู่ในระดับสูง ปัจจัยแห่งความสำเร็จคือความร่วมมือของภาคีเครือข่ายและการบูรณาการ รูปแบบการดำเนินงานที่ได้จากการสังเคราะห์ คือ “ยุทธวิธียุติวัณโรค 6 มิติ” ได้แก่ (1) การค้นหาเชิงรุกแม่นยำ (2) การวินิจฉัยด้วยเทคโนโลยีมาตรฐาน (3) การดูแลรักษาครบวงจร (4) ระบบสนับสนุนเข้มแข็ง (5) การใช้นวัตกรรมและการวิจัย และ (6) การบูรณาการและการมีส่วนร่วม