การศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและฤทธิ์การยับยั้งเอนไซม์เอลฟากลูโคสิเดสของตำรับยาสมุนไพรพื้นบ้านรักษาโรคเบาหวาน โดยหมอจิตร บุญเลื่อง อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง
คำสำคัญ:
ตำรับยาสมุนไพร, ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ, ฤทธิ์การยับยั้งเอนไซม์เอลฟากลูโคสิเดสบทคัดย่อ
โรคเบาหวาน (Diabetes mellitus, DM) เป็นกลุ่มโรคเกี่ยวข้องกับการเผาผลาญอาหารเนื่องจากร่างกายผลิตอินซูลินไม่เพียงพอหรือมีภาวะดื้ออินซูลิน ส่งผลให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูง หนึ่งในวิธีการรักษาโรคเบาหวาน ได้แก่ การลดระดับน้ำตาลในเลือดโดยการยับยั้งเอนไซม์ย่อยอาหารจำพวกคาร์โบไฮเดรต เช่น แอลฟากลูโคสิเดส (α-glucosidase) ซึ่งเป็นเอนไซม์ในระบบทางเดินอาหาร โดยหมอจิตร บุญเลื่อง เป็นหมอพื้นบ้านอำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง เป็นหมอพื้นบ้านที่มีประสบการณ์ด้านการรักษาโรคเบาหวานมากกว่า 20 ปี โดยตำรับยาสมุนไพรรักษาโรคเบาหวาน ประกอบด้วยสมุนไพร 7 ชนิด ดังนี้ ช้าพลู อินทนิลน้ำ ขลู่ หนวดข้าวโพด หัวเต่ารั้ง กรดน้ำ และ กระแตไต่ไม้งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและฤทธิ์การยับยั้งเอนไซม์เอลฟากลูโคสิเดสของสารสกัดตำรับยาสมุนไพรรักษาโรคเบาหวานของหมอจิตร บุญเลื่อง โดยทำการสกัดด้วยเอทานอลและน้ำ เมื่อศึกษาฤทธิ์ ต้านอนุมูลอิสระ ด้วยวิธี DPPH assay (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl) และวิธี α-Glucosidase inhibitory assay ผลการทดสอบพบว่า วิธี DPPH assay สารสกัดน้ำตำรับยาสมุนไพรรักษาโรคเบาหวานทำให้อนุมูลอิสระลดลงร้อยละ 50 (IC50) เท่ากับ 10.31 ± 0.01 μg/ml สารสกัดเอทานอลตำรับสมุนไพรรักษาโรคเบาหวานทำให้อนุมูลอิสระลดลงร้อยละ 50 (IC50) เท่ากับ 16.71 ± 0.01 μg/ml และวิธี α-Glucosidase inhibitory assay สารสกัดน้ำตำรับยาสมุนไพรรักษาโรคเบาหวานสมุนไพรรักษาปฏิกิริยาได้ร้อยละ 50 (IC50) เท่ากับ 79.17 ± 0.01 μg/ml และสารสกัดเอทานอลตำรับสมุนไพรรักษาโรคเบาหวานสามารถยับยั้งปฏิกิริยาได้ร้อยละ 50 (IC50) เท่ากับ 70.32 ± 0.94 μg/ml จากงานวิจัยในหลอดทดลองครั้งนี้สรุปได้ว่า สารสกัดจากตำรับยาสมุนไพรรักษาโรคเบาหวาน มีศักยภาพในการนำมาศึกษาต่อเพื่อที่จะพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อส่งเสริมสุขภาพร่างกายได้
เอกสารอ้างอิง
Amria, M. M., Nermin, M. E., Abeer, H. A., Nayera, A., Wagdy, K. B., Mahmoud, N., Amani, N. H., Elsayed, A. E., & Sherien, K. H. (2019). Lagerstroemia Speciosa (L.) Pers Leaf Extract Attenuates Lung Tumorigenesis via Alleviating Oxidative Stress, Inflammation and Apoptosis. Biomolecules, 9(12), 871. http://doi.org/10.3390/biom9120871
Arfan, A., Alif, K., On-Anong, S., Monthon, L., & Gornganok, P. (2022). Antioxidant and Antimicrobial Activities of Leaves Crude Extracts of Lagerstroemia speciosa (L.) Pers. Princess of Naradhiwas University Journal, 14(2), 165 - 176. https://li01.tci-thaijo.org/ index.php/pnujr/article/view/253110
Campos, A.M., Sotomayor, C.P., Pino, E., & Lissi, E. (2004). A Pyranine based Procedure for Evaluation of the Total Antioxidant Potential (TRAP) of Polyphenols. A Comparison with closely related Methodologies. Biological Research 37(2), 287 - 92 http://doi.org/ 10.4067/s0716-97602004000200015
Choudhury, B. (2022). Effect of Lagerstroemia Speciosa (L.) Pers. (Jarula) Leaves Powder as a Hypoglycemic Agent in the Management of Type 2 Diabetes Mellitus: An Interventional Study. Ayuhom 8(2), 64 - 67. http://doi.org/10.4103/AYUHOM.AYUHOM_4_22
Department of Disease Contro, Ministry of Public Health. (2021, March 1). Incidence and prevalence ates of hypertension, diabetes, coronary artery disease, cerebrovascular disease, and COPD patients from 2020 to 2022. http://www/thaincd.com/2016/mission/documents-detail.php?id=13684&tid=32&gid=1-020.
Gerich, J.E., Meyer, C., Woerle, H.J. & Stumvoll, M. (2001). Renal gluconeogenesis: its importance in human glucose homeostasis. Diabetes Care. 24(2), 382-391.
Joanna, J., Orejola, J.V., Toralba, E.A.C., & Ladignon. (2015). Alpha-glucosidase Inhibitory Effect of Crude Extracts from Selected Philippine Medicinal Plants. Orejola. 19(4), 1-12. https://pjhrd.upm.edu.ph/index.php/main/article/view/49
Pareek, A., Suthar, M., Garvendra, S., Rathore, Bansal, V., & Kumawat, T. (2010). In Vitro Antioxidant Studies of Lagerstroemia speciosa Leaves. Pharmacognosy Journal, 2(10), 357-360. http://doi.org/10.1016/S0975-3575(10)80109-9
Rumpf, J., Burger, R., & Schulze, M. (2023). Statistical evaluation of DPPH, ABTS, FRAP, and Folin-Ciocalteu assays to assess the antioxidant capacity of lignins. International Journal of Biological Macromolecules, 233, 1-9. http://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2023.123470
Rossella, C., Vincenzo, G., & Aldo, E.C. (2023). Anti-Dyslipidemic and Anti-Diabetic Properties of Corosolic Acid: A Narrative Review. Endocrines. 4, 616 - 629. http://doi.org/10.3390/ endocrines4030044
Suttithumsatid, W., Shah, M.A., Bibi, S., & Panichayupakaranant, P. (2022). α-Glucosidase inhibitory activity of cannabidiol, tetrahydrocannabinol and standardized cannabinoid extracts from Cannabis sativa. Current Research in Food Science, 5, 1091-1097. http://doi.org /10.1016/j.crfs.2022.07.002
Saad Alkahtani, Md Saquib Hasnain, Hamzah Algamdy, Nada H. Aljarba, Abdullah AlKahtane. (2022). Acute and sub-acute oral toxicity Lagerstroemia speciosa in Sprague-Dawley rats. Saudi Journal of Biological Sciences 29 (2022) 1585–1591.
The International Diabetes Federation. (2023). IDF Diabetes Atlas, 10th Edition 2021. https://diabe tesatlas.org
Tran, V.C., To, D. C., Phan, T.Q., Thanh, Q. B., Le, V.T., Nguyen, V. H., Nguyen, T.T., Duc, V. H., Nguyen, C.B., Nguyen, T.A.N. (2022). Antioxidant activity and α‐glucosidase inhibitability of Distichochlamys citrea M.F. Newman rhizome fractionated extracts: in vitro and in silico screenings. Chemical Papers, 76, 5655 - 5675. http://doi.org/10.1007/s11696-022-02273-2
Wanwisa, K., Passakorn, B., Ronnarit, K., Achida, J., Benjamart, C., Sakulrat, R., & Pawitra, P. (2018). Inhibitory Actions of Lagerstroemia speciosa (L.) Pers. Aqueous and Ethanolic Leaf Extracts against Carbohydrate-digesting Enzymes. Pharmacognosy Journal, 10(6), 113-118. http://doi.org/10.5530/pj.2018.6s.22
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารสาธารณสุข
