ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะการเจริญเติบโต  ในเด็กปฐมวัยที่มีภาวะขาดสารอาหาร จังหวัดยะลา

มยุรี  ยีปาโล๊ะ; เขมพัทธ์   ขจรกิตติยา

ผู้แต่ง

มยุรี ยีปาโล๊ะ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ยะลา
เขมพัทธ์ ขจรกิตติยา วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ยะลา

คำสำคัญ:

การเจริญเติบโตของเด็ก, เด็กปฐมวัย, ภาวะขาดสารอาหาร, จังหวัดยะลา

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะการเจริญเติบโตของเด็กปฐมวัยที่มีภาวะขาดสารอาหารใน ตำบลสะเตงนอก อำเภอเมือง จังหวัดยะลา กลุ่มตัวอย่างคือ เด็กอายุ 0–5 ปี ที่มีภาวะขาดสารอาหาร จำนวน 140 คน คัดเลือกโดยใช้ตารางของ Krejcie and Morgan โดยใช้การสุ่มแบบมีระบบ (Systematic random sampling) จากฐานข้อมูลทะเบียนเด็กที่มีภาวะขาดสารอาหารของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยะลา เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.67–1.00) และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.70 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติทดสอบความสัมพันธ์ ได้แก่ Pearson’s correlation, Spearman’s rank correlation, point-biserial correlation และ Chi-square test

ผลการศึกษาพบว่า อายุของมารดามีความสัมพันธ์ในระดับต่ำกับน้ำหนักตามเกณฑ์อายุ (r = .173, p < .05) และส่วนสูงตามเกณฑ์อายุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .216, p <.01) นอกจากนี้ การได้รับการดูแลขณะตั้งครรภ์ การได้รับนม และพัฒนาการของเด็กมีความสัมพันธ์กับน้ำหนักตามเกณฑ์ส่วนสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ในขณะที่ระดับการศึกษา อาชีพ รายได้ครัวเรือน และปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม ไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สรุปได้ว่า ปัจจัยด้านมารดาและการเลี้ยงดูมีบทบาทสำคัญต่อการเจริญเติบโตของเด็กปฐมวัยที่มีภาวะขาดสารอาหาร ดังนั้น หน่วยงานด้านสุขภาพควรให้ความสำคัญกับการดูแลมารดาในระยะตั้งครรภ์ การส่งเสริมการเลี้ยงดูที่เหมาะสม และการติดตามการเจริญเติบโตและพัฒนาการของเด็กอย่างต่อเนื่อง เพื่อส่งเสริมการเจริญเติบโตที่เหมาะสมในเด็กกลุ่มเสี่ยง

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข. (2561). ร้อยละเด็กปฐมวัยมีภาวะผอม เขตสุขภาพที่ 12 ปีงบประมาณ 2561. ค้นหาเมื่อ 4 ก.พ. 2561 จากhttps://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/report.php?source=pformated/format1.php&cat_id=46522b5bd1e06d24a5bd81917257a93c&id=4067e70ea9a7b37cb6ecc32ec3bd686b

จักรินทร์ ปริมานนท์, ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์, และสมเกียรติยศ วรเดช. (2561). ภาวะโภชนาการและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะโภชนาการในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี: การทบทวนวรรณกรรม. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาพใต้, 5(1), 329-342.

ประไพพิศ สิงหเสม, ศักรินทร์ สุวรรณเวลา, และอติญาณ์ ศรเกษตริน. (2560). การส่งเสริมโภชนาการในเด็กวัยก่อนเรียน. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาพคใต้, 4(3), 226-235.

สำนักโภชนาการ. (2560).Template ตัวชี้วัดการเฝ้าระวังการส่งเสริมสุขภาพละอนามัยสิ่งแวดล้อมกรมอนามัย. ค้นหาเมื่อ 4 ก.พ. 2561 จาก https://nutrition.anamai.moph.go.th/images/file/2.1Templateตัวชี้วัดการเฝ้าระวังKISS.pdf

สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดยะลา. (2562). ร้อยละของเด็ก 3 – 5 ปี สูงดีสมส่วน. ค้นหาเมื่อ 5 มี.ค. 2562 จาก https://yla.hdc.moph.go.th/hdc/reports/report.php?source=pformated/format1.php&cat_id=46522b5bd1e06d24a5bd81917257a93c&id=b86aa996a4d38717de811ed5d04663d5

องค์การยูนิเซฟ. (2560). เด็กทุกคนสำคัญเสมอ. กรุงเทพฯ: องค์การยูนิเซฟ.

Black, R. E., Victora, C. G., Walker, S. P., Bhutta, Z. A., Christian, P., de Onis, M., ... & Uauy, R. (2013). Maternal and child undernutrition and overweight in low-income and middle-income countries. The Lancet, 382(9890), 427–451. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(13)60937-X

Bhutta, Z. A., Das, J. K., Rizvi, A., Gaffey, M. F., Walker, N., Horton, S., ... & Black, R. E. (2013). Evidence-based interventions for improvement of maternal and child nutrition: what can be done and at what cost? The Lancet, 382(9890), 452–477. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(13)60996-4

Grantham-McGregor, S., Cheung, Y. B., Cueto, S., Glewwe, P., Richter, L., & Strupp, B. (2007). Developmental potential in the first 5 years for children in developing countries. The Lancet, 369(9555), 60–70. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(07)60032-4

Talukder, A. (2017). Factors associated with malnutrition among under-five children: illustration using Bangladesh demographic and health survey, 2014 data. Children, 4(10), 88. doi:10.3390/children4100088.

Victora, C. G., Adair, L., Fall, C., Hallal, P. C., Martorell, R., Richter, L., & Sachdev, H. S. (2008). Maternal and child undernutrition: consequences for adult health and human capital. The Lancet, 371(9609), 340–357. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(07)61692-4

Victora, C. G., Bahl, R., Barros, A. J. D., França, G. V. A., Horton, S., Krasevec, J., ... & Rollins, N. C. (2016). Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. The Lancet, 387(10017), 475–490. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(15)01024-7

Victora, C. G., de Onis, M., Hallal, P. C., Blössner, M., & Shrimpton, R. (2010). Worldwide timing of growth faltering: revisiting implications for interventions. Pediatrics, 125(3), e473–e480. https://doi.org/10.1542/peds.2009-1519

Zhao, A., Gao, H., Li, B., Zhang, J., Win, N. N., Wang, P., ... & Zhang, Y. (2016). Inappropriate feeding behavior: one of the important causes of malnutrition in 6-to 36-month-old children in Myanmar. The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene, 95(3), 702-708. doi: 10.4269/ajtmh.16-0019.