การนิเทศทางการพยาบาล: การทบทวนแบบกำหนดขอบเขต

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการทบทวนแบบกำหนดขอบเขต (scoping review) มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนการนิเทศทางการพยาบาลในประเทศไทย 6 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านรูปแบบการนิเทศ 2) ด้านผลลัพธ์การนิเทศ 3) ด้านผู้นิเทศ 4) ด้านวิธีการนิเทศ 5) ด้านสถานที่ดำเนินการนิเทศ และ 6) ด้านปัญหาและอุปสรรคของการนิเทศ โดยศึกษาจากฐานข้อมูลวารสารวิชาการออนไลน์ในระบบ THAIJO ที่เผยแพร่ตั้งแต่เดือนมกราคม 2553- มกราคม 2563 พบว่ามีงานวิจัยที่ตรงตามเกณฑ์จำนวน 14 เรื่อง ทำการวิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติความถี่และข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (content analysis) ผลการศึกษาพบว่า 1.การนิเทศทางการพยาบาลแบ่งเป็น 2 แบบ คือ การนิเทศทางการพยาบาล (nursing supervision) และการนิเทศทางคลินิก (clinical supervision) 2.ผลลัพธ์ของการนิเทศ พบว่า เกิดผลลัพธ์กับตัวผู้นิเทศ ผู้รับการนิเทศ และผู้ใช้บริการ 3.ผู้นิเทศแบ่งเป็น 2 ระดับ คือ ผู้นิเทศระดับโรงพยาบาลและผู้นิเทศระดับหน่วยงาน 4.วิธีการนิเทศมี 3 แบบ คือ การนิเทศแบบรายกลุ่ม การนิเทศรายบุคคล และการนิเทศแบบผสมผสานรายกลุ่มและรายบุคคล 5.สถานที่ดำเนินการนิเทศ คือ สถาบันเฉพาะทาง โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหม โดยส่วนใหญ่ศึกษาในหอผู้ป่วย 6.ปัญหาและอุปสรรคของการนิเทศมี 5 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านนโยบาย 2) ด้านผู้นิเทศ 3) ด้านกระบวนการนิเทศ 4) ด้านผู้รับการนิเทศ และ 5) ด้านการสนับสนุนเครื่องมือและอุปกรณ์ในการนิเทศ ข้อเสนอแนะคือ การทำวิจัยครั้งต่อไปควรทำการศึกษาการนิเทศทางการพยาบาลในโรงพยาบาลขนาดเล็กหรือในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล หรือในงานการพยาบาลชุมชน และควรพัฒนาเป็นรูปแบบอื่นๆ เช่น การนิเทศทางการพยาบาลแบบออนไลน์ หรือ แบบอื่นๆ เพื่อให้ได้องค์ความรู้ที่ครอบคลุมและเป็นประโยชน์ในวงกว้างต่อไป